Η Εκκλησία μας τιμά σήμερα, 24 Αυγούστου, τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, έναν φωτεινό Απόστολο του Ευαγγελίου που έδρασε στα δύσκολα χρόνια της τουρκοκρατίας.
Για την ιεραποστολική του δράση και τη μεγάλη προσφορά του στο Γένος, η Εκκλησία τον αναγνώρισε ως Ισαπόστολο.
Ο Άγιος γεννήθηκε το 1714 μ.Χ. στο χωριό Ταξιάρχης της επαρχίας Αποκούρου, κοντά στο Μεγάλο Δένδρο Ναυπακτίας, από ευσεβείς γονείς. Σε ηλικία είκοσι ετών πήγε στο Άγιο Όρος, όπου σπούδασε στο σχολείο του Βατοπεδίου. Το κοσμικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος, όταν όμως εκάρη μοναχός στη Μονή Φιλόθεου, ονομάστηκε Κοσμάς, και αργότερα χειροτονήθηκε ιερομόναχος.
Η αποστολή του
Βλέποντας το έθνος να κινδυνεύει πνευματικά, ένιωθε μέσα του φλόγα να βγει και να διδάξει τον σκλαβωμένο ελληνικό λαό τα ιερά γράμματα. Στην αρχή θεωρούσε τον εαυτό του ανεπαρκή, όμως μετά από θεία φώτιση πήγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου συνάντησε τον αδελφό του Χρύσανθο, δάσκαλο της ρητορικής. Με τη βοήθειά του και με την άδεια του Πατριάρχη Σεραφείμ ξεκίνησε την ιεραποστολική του πορεία.
Κήρυξε αρχικά στην Κωνσταντινούπολη και έπειτα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας: Αιτωλοακαρνανία, Δωδεκάνησα, Άγιο Όρος, Θεσσαλονίκη, Ήπειρο, Λευκάδα, Κεφαλονιά, Ζάκυνθο και Κέρκυρα. Όπου κι αν πήγαινε, δίδασκε με απλότητα και θεία χάρη, ενώ ίδρυε σχολεία και εκκλησίες, καλλιεργώντας την παιδεία και την πίστη στον λαό.
Η δράση του όμως προκάλεσε αντιδράσεις. Με υποκίνηση των Εβραίων και τη συνεργασία των Τούρκων, οδηγήθηκε σε απαγχονισμό στο Κολικόντασι της Βορείου Ηπείρου το 1779 μ.Χ..
Τα λόγια του Αγίου ήταν προφητικά και γεμάτα αγάπη. Σε ένα χωριό είπε χαρακτηριστικά:
«Ήρθα και σας μίλησα για τον λόγο του Θεού. Η αμοιβή μου δεν είναι χρήματα, είναι να κρατήσετε τα λόγια Ττου μέσα στις καρδιές σας, για να κερδίσετε την αιώνια ζωή».
Εορτολόγιο
Σήμερα γιορτάζουν οι: Αιτωλία, Ευτύχιος, Ευτύχης, Ευτυχία, Ευτυχούλα, Ευτυχίτσα, Έφη.
