Ο Δεκαπενταύγουστος, η μεγάλη Θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, είναι μία από τις πιο σημαντικές ημέρες για την Ορθόδοξη Εκκλησία και ολόκληρη τη Χριστιανοσύνη.
Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου, μέσα στο καλοκαίρι, και θεωρείται μέρα χαράς και πνευματικής συγκίνησης για τους πιστούς.
Η ατμόσφαιρα αυτών των ημερών είναι κατανυκτική, με τις ακολουθίες του Μικρού και του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνα να προετοιμάζουν τους πιστούς για τη μεγάλη γιορτή. Η Κοίμηση και Μετάσταση της Θεοτόκου τιμάται με λαμπρότητα σε ολόκληρη την Ορθοδοξία, ενώ πλήθη κόσμου προσέρχονται στους ναούς για να προσευχηθούν και να ανάψουν ένα κερί στη χάρη της Παναγίας.
Η Παναγία, Μητέρα του Χριστού και όλων των ανθρώπων, γνώρισε τον θάνατο όπως κάθε άνθρωπος, βλέποντας μάλιστα πριν τη Σταύρωση του Υιού της. Όμως, η Ανάσταση του Χριστού κατήργησε τον θάνατο και άνοιξε τον δρόμο για την αιώνια ζωή. Σύμφωνα με την παράδοση, τρεις ημέρες μετά την κοίμησή της, ο Χριστός μετέστησε το θεοδόχο και άφθαρτο σώμα της Παναγίας στον ουρανό, ενωμένο με την αγνή ψυχή της, για να βρίσκεται αιώνια κοντά Του.
Στο τελευταίο αυτό μυστήριο της ζωής της, παρόντες ήταν όλοι οι Απόστολοι και σπουδαίοι Ιεράρχες, όπως ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης και ο δάσκαλός του, Άγιος Ιερόθεος.
Η ημέρα αυτή αποτελεί γιορτή για χιλιάδες Έλληνες, καθώς τότε εορτάζουν ονόματα όπως Παναγιώτης, Παναγιώτα, Δέσποινα, Μαρία και πολλά ακόμη. Η ευλάβεια του λαού μας αποτυπώνεται στα χιλιάδες προσωνύμια που έχουν δοθεί στην Παναγία, όπως Γλυκοφιλούσα, Πορταρίτισσα, Ελεούσα, Ζωοδόχος Πηγή, Μυρτιδιώτισσα και Άξιον Εστίν και τόσα άλλα.
Ιδιαίτερα τιμητική θέση έχει η εικόνα «Φοβερά Προστασία» που φυλάσσεται στη Μονή Κουτλουμουσίου του Αγίου Όρους, εμπνευσμένη από το ομώνυμο τροπάριο.
Ο Δεκαπενταύγουστος, γνωστός και ως «Πάσχα του Καλοκαιριού», συνοδεύεται από παραδοσιακά πανηγύρια, λιτανείες και περιφορές του Επιταφίου της Παναγίας σε πολλές περιοχές, με κορυφαία κέντρα προσκυνήματος την Τήνο, την Πάρο, την Παναγία Σουμελά και πλήθος νησιών και πόλεων. Στην Τήνο, η γιορτή συνδέεται και με τον τορπιλισμό του καταδρομικού «Έλλη» το 1940, τιμώντας παράλληλα τη μνήμη των πεσόντων.
Σε όλη την Ελλάδα συναντάμε ναούς και μοναστήρια αφιερωμένα στην Παναγία, με χαρακτηριστικές ονομασίες όπως Εκατονταπυλιανή στην Πάρο, Πορταΐτισσα στην Αστυπάλαια, Κρεμαστή στη Ρόδο, Αγία Σιών στη Λέσβο, Χοζοβιώτισσα στην Αμοργό, Μεγάλη Παναγιά στη Χαλκιδική, Βαγγελίστρα στη Σκιάθο και πολλές ακόμη.
Παρά την ονομασία «Κοίμηση», η γιορτή δεν έχει πένθιμο χαρακτήρα. Αντίθετα, είναι ημέρα χαράς και ευλογίας, καθώς η Παναγία «μετέστη προς την ζωήν» και βρίσκεται αιώνια στον ουρανό, μεσιτεύοντας για όλους τους ανθρώπους.
Κάθε χρόνο, ανήμερα της γιορτής, οι εκκλησίες γεμίζουν από πιστούς όλων των ηλικιών, που ανταλλάσσουν ευχές, προσεύχονται και τιμούν την Παναγία, στο αποκορύφωμα του «μήνα της Παναγίας».
