Η διπλωματική επανεκκίνηση;
Η επαναλειτουργία της Πρεσβείας στην Τρίπολη και του Προξενείου στη Βεγγάζη αποκαθιστά την ελληνική παρουσία σε μια χώρα που βρέθηκε στο επίκεντρο των γεωπολιτικών ανταγωνισμών της προηγούμενης δεκαετίας. Η Αθήνα, αργοπορημένα αλλά σταθερά, επιχειρεί να γεφυρώσει το διπλωματικό κενό που άφησε η περίοδος 2010–2020, όταν άλλες δυνάμεις, προεξάρχουσας της Τουρκίας, εδραίωσαν ισχυρά ερείσματα.
Ο Υπουργός Εξωτερικών έστειλε ένα σαφές μήνυμα: η Ελλάδα αναγνωρίζει την πολυπλοκότητα της κατάστασης στη Λιβύη, αλλά δεν επιτρέπει την παράκαμψή της. Η αναφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο ως «ανυπόστατο και άκυρο» στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο και στην απουσία αντικείμενων ακτών μεταξύ των δύο χωρών, μια θέση που έχει αναγνωριστεί και από την Ε.Ε.
Ενέργεια, μεταναστευτικό και κυριαρχικά δικαιώματα
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών επιλέγει μια ολιστική προσέγγιση στη Λιβύη: δεν περιορίζεται στο θέμα της ΑΟΖ, αλλά ενσωματώνει ζητήματα μετανάστευσης, περιβαλλοντικής προστασίας και ενεργειακής ασφάλειας.
Η πρόθεση για επανέναρξη διαπραγματεύσεων με τη λιβυκή πλευρά για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών συνιστά στρατηγική πρωτοβουλία. Η Αθήνα δείχνει έτοιμη να μετατρέψει τη νομική θέση της σε πολιτικό αποτέλεσμα, κάτι που παραδοσιακά της έλειψε στην εξωτερική πολιτική.
Η εξαγγελία για δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο δείχνει ότι η Ελλάδα συνδυάζει τη διπλωματία κυριαρχίας με την πράσινη ατζέντα, στέλνοντας πολλαπλά μηνύματα: ότι προστατεύει το θαλάσσιο περιβάλλον, διαχειρίζεται τους πόρους της υπεύθυνα και λειτουργεί ως πυλώνας σταθερότητας στην Ε.Ε. και στη Μεσόγειο.
Η ανάμειξη της αμερικανικής Chevron σε έρευνες υδρογονανθράκων υπογραμμίζει την επενδυτική εμπιστοσύνη των μεγάλων δυνάμεων στην ελληνική ΑΟΖ και επιβεβαιώνει τον κομβικό ενεργειακό ρόλο της χώρας.
Η μετανάστευση ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας
Ο Γεραπετρίτης ανέδειξε την ανάγκη να υπάρχει επιτήρηση των μεταναστευτικών ροών πέραν των χωρικών υδάτων της Λιβύης, στοιχείο που δείχνει ότι η Ελλάδα αντιλαμβάνεται την μετανάστευση όχι μόνο ως ανθρωπιστικό, αλλά και ως γεωστρατηγικό πρόβλημα.
O Υπουργός υπερασπίστηκε μια γραμμή υπευθυνότητας και σταδιακής ενεργοποίησης κυριαρχικών δικαιωμάτων. Με αναφορά στη στρατηγική συμφωνία με την Αίγυπτο, τόνισε πως η απάντηση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν ήταν επικοινωνιακή, αλλά ουσιαστική και νομικά ισχυρή.
