Η υπεράσπιση του Ουκρανού κατηγορουμένου ζητά την παύση της διαδικασίας, αμφισβητώντας την κατηγορία για έγκλημα πολέμου και τα στοιχεία που τον συνδέουν με τη δολιοφθορά.
Στις 27 Οκτωβρίου αναμένεται η συνέχεια της δίκης στο Αμβούργο.
Σε μια κρίσιμη καμπή βρίσκεται η δικαστική διερεύνηση της ανατίναξης των αγωγών φυσικού αερίου Nord Stream στη Βαλτική Θάλασσα, καθώς το Ανώτερο Περιφερειακό Δικαστήριο του Αμβούργου αναμένεται να αποφασίσει την επόμενη εβδομάδα αν θα συνεχιστεί η ποινική διαδικασία ή αν θα γίνει δεκτό το αίτημα της υπεράσπισης για την παύση της δίκης.
Η υπόθεση αφορά μία από τις σοβαρότερες πράξεις δολιοφθοράς που έχουν σημειωθεί στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, με ευρύτερες επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και στις σχέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών και της Ρωσίας.
Στο εδώλιο βρίσκεται ο 50χρονος Ουκρανός Σερχίι Κουσνέτσοφ, πρώην αξιωματικός ειδικής μονάδας του ουκρανικού στρατού, ο οποίος κατηγορείται ότι είχε κεντρικό ρόλο στην οργάνωση της επίθεσης εναντίον των αγωγών τον Σεπτέμβριο του 2022.
Η υπεράσπιση ζητά να σταματήσει η διαδικασία
Οι συνήγοροι του κατηγορουμένου ζήτησαν την παύση της δίκης με δικαστική απόφαση, αμφισβητώντας τόσο την κατηγορία για έγκλημα πολέμου όσο και την επάρκεια των στοιχείων που παρουσιάζονται σε βάρος του εντολέα τους.
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της υπεράσπισης είναι ότι δεν έχει αποδειχθεί πως ο Κουσνέτσοφ είχε τον ηγετικό ρόλο που του αποδίδεται στην επιχείρηση ανατίναξης των αγωγών. Παράλληλα, οι δικηγόροι του υποστηρίζουν ότι δεν μπορεί να διασφαλιστεί μια δίκαιη δίκη, καθώς ο κατηγορούμενος δεσμεύεται, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, από υποχρεώσεις στρατιωτικής εχεμύθειας που δεν του επιτρέπουν να αποκαλύψει κρίσιμες πληροφορίες για την υπόθεση, ακόμη και στους συνηγόρους του.
Η υπεράσπιση αμφισβητεί επίσης τη νομιμότητα της έκδοσής του στη Γερμανία από την Ιταλία, υποστηρίζοντας ότι τα ιταλικά δικαστήρια δεν είχαν ενημερωθεί επαρκώς για την κατηγορία περί εγκλήματος πολέμου όταν αποφάσισαν την παράδοσή του.
Το δικαστήριο αναμένεται αρχικά να δώσει στην Ομοσπονδιακή Εισαγγελία τη δυνατότητα να τοποθετηθεί συμπληρωματικά επί του αιτήματος. Στη συνέχεια, οι δικαστές θα εξετάσουν τα επιχειρήματα των δύο πλευρών και θα αποφασίσουν για την τύχη της διαδικασίας.
Η κατηγορία για έγκλημα πολέμου
Η γερμανική εισαγγελική αρχή αποδίδει στον κατηγορούμενο πράξεις που σχετίζονται με την πρόκληση εκρήξεων, την καταστροφή εγκαταστάσεων και τη διατάραξη της λειτουργίας δημόσιων υποδομών. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι πράξεις αυτές φέρεται να τελέστηκαν στο πλαίσιο στρατιωτικής δράσης και με γνώση κρατικών αρχών της Ουκρανίας, γεγονός που, κατά την εισαγγελική θέση, θεμελιώνει και την κατηγορία για έγκλημα πολέμου.
Η υπεράσπιση απορρίπτει αυτή την προσέγγιση και θέτει υπό αμφισβήτηση τον χαρακτηρισμό των αγωγών ως πολιτικών υποδομών που εξυπηρετούσαν την τροφοδοσία του γερμανικού πληθυσμού κατά τον χρόνο της επίθεσης.
Ειδικότερα, οι συνήγοροι επισημαίνουν ότι ο Nord Stream 1 δεν μετέφερε φυσικό αέριο κατά την περίοδο της ανατίναξης, ενώ ο Nord Stream 2 δεν είχε τεθεί ποτέ σε εμπορική λειτουργία. Υποστηρίζουν ακόμη ότι η Ρωσία χρησιμοποιούσε τους αγωγούς ως μέσο πολιτικής πίεσης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την άρση των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Στο επίκεντρο η αιτία των εκρήξεων
Εφόσον το δικαστήριο απορρίψει το αίτημα για την παύση της δίκης, προβλέπεται να καταθέσει πραγματογνώμονας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Ερευνών της Γερμανίας (BKA).
Η κατάθεσή του αναμένεται να επικεντρωθεί στις ζημιές που προκλήθηκαν στους αγωγούς και στα τεχνικά δεδομένα σχετικά με την αιτία των εκρήξεων. Η εξέταση αυτών των στοιχείων αποτελεί κρίσιμο μέρος της διαδικασίας, καθώς η τεχνική τεκμηρίωση μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση των συνθηκών της επίθεσης και των αποδεικτικών στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί.
Η επόμενη συνεδρίαση έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, ημερομηνία κατά την οποία αναμένεται να υπάρξει εξέλιξη ως προς το αίτημα της υπεράσπισης και, εφόσον η διαδικασία συνεχιστεί, να εξεταστεί ο πραγματογνώμονας.
Μια υπόθεση με διεθνείς προεκτάσεις
Οι εκρήξεις του Σεπτεμβρίου 2022 προκάλεσαν τέσσερις διαρροές στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2, οι οποίοι συνδέουν τη Ρωσία με τη Γερμανία μέσω της Βαλτικής Θάλασσας. Το περιστατικό προκάλεσε διεθνή αναστάτωση και ανέδειξε την ευαλωτότητα κρίσιμων ενεργειακών υποδομών σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης.
Η δίκη στο Αμβούργο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για την πρώτη ποινική διαδικασία αυτού του είδους που αφορά άμεσα τις εκρήξεις στους αγωγούς. Ωστόσο, η υπόθεση του συγκεκριμένου κατηγορουμένου δεν απαντά από μόνη της σε όλα τα ερωτήματα σχετικά με τον σχεδιασμό της επιχείρησης, τους πιθανούς συνεργούς και το ενδεχόμενο ευρύτερης εμπλοκής.
Το επόμενο βήμα της γερμανικής Δικαιοσύνης θα καθορίσει εάν η διαδικασία θα προχωρήσει στην εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων ή εάν θα χρειαστεί να αντιμετωπιστούν πρώτα οι ενστάσεις της υπεράσπισης. Σε κάθε περίπτωση, η δικαστική έκβαση αναμένεται να παρακολουθείται στενά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς η υπόθεση συνδέεται με κρίσιμα ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας, διεθνούς δικαίου και λογοδοσίας για επιθέσεις σε στρατηγικές υποδομές.
