Είναι άραγε η επιτυχία συνώνυμο της ευτυχίας; Η ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του φιλόσοφου Διογένη προσφέρει μια διαχρονική απάντηση.
Ο Μέγας Αλέξανδρο, ο κατακτητής ενός ολόκληρου κόσμου, δεν βρήκε στην απόλυτη δύναμη την ψυχική γαλήνη που αναζητούσε. Αντιθέτως, φέρεται να ένιωσε βαθύ φθόνο για έναν άνθρωπο που δεν είχε στην κατοχή του απολύτως τίποτα: τον Διογένη τον Κυνικό. Τον βρήκε να ξαπλώνει ατάραχος κάτω από τον ήλιο, χωρίς ρούχα, χωρίς στέγη, χωρίς καν μια κούπα για να πιει νερό.
Ο Διογένης είχε απορρίψει ακόμα και αυτό το τελευταίο αντικείμενο, όταν είδε έναν σκύλο να πίνει άφοβα νερό κατευθείαν από τον ποταμό. «Γιατί να κουβαλώ κάτι που δεν μου είναι αναγκαίο;» σκέφτηκε. Και έτσι απελευθερώθηκε ακόμη και από την τελευταία του “ιδιοκτησία”.
Ο Αλέξανδρος, παρατηρώντας αυτό το απίστευτο μέτρο ανεξαρτησίας, ομολόγησε πως αν είχε τη δυνατότητα σε μια επόμενη ζωή, θα προτιμούσε να ζήσει ως Διογένης και όχι ως βασιλιάς. Ο φιλόσοφος, με τον γνωστό σαρκασμό του, του απάντησε: «Και γιατί όχι τώρα; Γιατί αναβάλλεις τη ζωή; Πέταξε τα ρούχα σου, ξάπλωσε και λιάσου. Δεν υπάρχει τίποτα να κατακτήσεις.»
Ο βασιλιάς, δέσμιος της φιλοδοξίας και του καθήκοντος, αρνήθηκε την πρόταση. «Ίσως στην επόμενη ζωή», απάντησε. Τότε ο Διογένης του υπενθύμισε με απλότητα πως αυτό που ονειρευόταν ο Αλέξανδρος για το μέλλον, εκείνος το ζούσε ήδη: «Αν αυτό είναι που θέλεις, τότε σε παρακαλώ, κάνε λίγο στην άκρη γιατί μου κόβεις τον ήλιο».
Η ιστορία αυτή, πραγματική ή φιλοσοφικά ανασυντεθειμένη, παραμένει συγκλονιστικά επίκαιρη. Θέτει ένα ερώτημα που αφορά κάθε άνθρωπο σε κάθε εποχή: Πού βρίσκεται η ευτυχία; Στην κορυφή ή στην απλότητα;
Όσο ο κόσμος επιβραβεύει την επιτυχία με όρους εξουσίας, πλούτου και αναγνώρισης, τόσο θα πολλαπλασιάζονται οι «κατακτητές» που φθονoύν τους ελεύθερους. Κι όσο κάποιοι, σαν τον Διογένη, αρκούνται στον ήλιο και το παρόν, θα παραμένουν ενοχλητικοί υπενθυμιστές της πιο ριζοσπαστικής ιδέας: ότι η ζωή είναι ήδη εδώ.
