Στη φύση, τα δέντρα συνήθως αναπτύσσονται κατακόρυφα προς τον ουρανό, αναζητώντας το φως. Ωστόσο, όταν οι συνθήκες γίνονται αντίξοες, όπως σε συνθήκες ισχυρών ανέμων ή ανταγωνισμού για ηλιακό φως, ο κορμός τους μπορεί να πάρει απρόσμενες κλίσεις.
Κανένα είδος, όμως, δεν έχει προκαλέσει τόση έκπληξη στους βοτανικούς όσο το εντυπωσιακό κωνοφόρο Araucaria columnaris, ευρύτερα γνωστό ως πεύκο Cook.
Ονομάστηκε έτσι από τον θρυλικό εξερευνητή Captain James Cook και είναι ενδημικό της Νέας Καληδονίας, αν και πλέον το συναντά κανείς σε εύκρατες, υποτροπικές και τροπικές ζώνες ανά την υφήλιο. Για δεκαετίες, η χαρακτηριστική κλίση του περνούσε απαρατήρητη, ώσπου ο καθηγητής Matt Ritter από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, ενώ ερευνούσε υλικό για τα αστικά δέντρα της πολιτείας, διαπίστωσε κάτι αξιοσημείωτο: όλα τα πεύκα Cook έγερναν σταθερά προς τον νότο.
Για να διαπιστώσει αν επρόκειτο για τοπικό φαινόμενο ή για κάποιο παράξενο βιολογικό «ρολόι», ο Ritter επικοινώνησε με συναδέλφους του σε άλλες ηπείρους. Η έκπληξή του ήταν τεράστια όταν έμαθε ότι τα δέντρα στην Αυστραλία, και τελικά σε όλο τον κόσμο, δεν έγερναν απλώς νότια, αλλά είχαν μια σταθερή κατεύθυνση προς τον Ισημερινό. Σε μια εκτεταμένη έρευνα που ακολούθησε, η ομάδα του εξέτασε προσεκτικά 256 διαφορετικά δέντρα διάσπαρτα σε πέντε ηπείρους, καλύπτοντας ένα εύρος από 7° έως 35° βόρειο γεωγραφικό πλάτος και 12° έως 42° νότιο.
Το συμπέρασμα ήταν αδιαμφισβήτητο: ανεξάρτητα από το αν βρίσκονταν στο βόρειο ή στο νότιο ημισφαίριο, τα πεύκα Cook στρέφονταν πάντοτε προς τον Ισημερινό. Αν και η ακριβής αιτία αυτής της μοναδικής συμπεριφοράς δεν είναι πλήρως αποσαφηνισμένη, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οφείλεται σε έναν εξειδικευμένο μηχανισμό φωτοτροπισμού. Πρόκειται για την ίδια ιδιότητα που στρέφει τα φυτά εσωτερικού χώρου προς τον ήλιο. Σε μεγάλα υψόμετρα, τα πεύκα αυτά μάλλον γέρνουν για να συλλάβουν πιο αποτελεσματικά τις λοξές ακτίνες του ηλιακού φωτός, μεγιστοποιώντας έτσι τη φωτοσύνθεση. Αυτή η φυσική σοφία μετατρέπει το ταπεινό πεύκο σε μια από τις πιο γοητευτικές βοτανικές ιδιομορφίες του πλανήτη.
