Elbit, IAI και Rafael εξετάζουν παραγωγική παρουσία στο νησί, με φόντο τα 150 δισ. ευρώ του ευρωπαϊκού SAFE
Η Κύπρος βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος μεγάλων ισραηλινών ομίλων της αμυντικής βιομηχανίας, οι οποίοι φέρονται να εξετάζουν τη δημιουργία εργοστασίων παραγωγής και διοικητικών κέντρων στο νησί.
Στο μικροσκόπιο κορυφαίων ισραηλινών εταιρειών άμυνας βρίσκεται η Κύπρος, καθώς η Elbit Systems, η Israel Aerospace Industries (IAI) και η Rafael φέρονται να εξετάζουν το ενδεχόμενο δημιουργίας παραγωγικών εγκαταστάσεων και διοικητικών δομών στη χώρα.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρώπη αυξάνει τις αμυντικές της δαπάνες και αναζητά τρόπους ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού.
Γιατί η Κύπρος
Η γεωγραφική θέση της Κύπρου αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματά της. Το νησί βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το Ισραήλ, ενώ παράλληλα αποτελεί κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό δημιουργεί έναν ιδιαίτερα ελκυστικό συνδυασμό για ισραηλινές εταιρείες που θέλουν να ενισχύσουν την παρουσία τους στην ευρωπαϊκή αμυντική αγορά.
Παράλληλα, η Λευκωσία έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στενότερη αμυντική και στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, σε μια περιοχή όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται διαρκώς.
Στο βάθος το SAFE των 150 δισ. ευρώ
Ένας από τους παράγοντες που καθιστούν την ευρωπαϊκή παρουσία ιδιαίτερα σημαντική είναι το πρόγραμμα SAFE, μέσω του οποίου η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί χρηματοδοτικό πλαίσιο έως 150 δισ. ευρώ για την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών.
Το SAFE δεν αποτελεί ένα απευθείας ταμείο 150 δισ. ευρώ για τις ισραηλινές εταιρείες. Ωστόσο, η συμμετοχή σε ευρωπαϊκές αμυντικές προμήθειες προϋποθέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κανόνες σχετικά με την ευρωπαϊκή παραγωγή, την ιδιοκτησία και τον έλεγχο των εταιρειών, καθώς και την προέλευση των εξαρτημάτων.
Αυτό σημαίνει ότι η δημιουργία πραγματικής παραγωγικής παρουσίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να αποκτήσει σημαντική στρατηγική αξία για ισραηλινούς αμυντικούς ομίλους που επιδιώκουν να διεκδικήσουν μεγαλύτερο μερίδιο της ευρωπαϊκής αγοράς.
Τι κερδίζει η Κύπρος
Για την Κύπρο, η εγκατάσταση μεγάλων ισραηλινών αμυντικών εταιρειών θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική οικονομική και τεχνολογική επένδυση. Νέες θέσεις εργασίας, φορολογικά έσοδα, μεταφορά τεχνογνωσίας και δημιουργία ενός οικοσυστήματος γύρω από την αμυντική βιομηχανία είναι μερικά από τα πιθανά οφέλη.
Υπάρχει όμως και μια ευρύτερη διάσταση.
Η παρουσία ισραηλινών αμυντικών κολοσσών στην Κύπρο θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών και να προσδώσει στο νησί μεγαλύτερο ρόλο στον αμυντικό σχεδιασμό της Ανατολικής Μεσογείου. Και φυσικά, αποτρεπτικό παράγοντα για τις οποιαδήποτε βλέψεις τις κατοχικής Τουρκίας.
Η Ευρώπη γίνεται νέα αγορά για το Ισραήλ
Η πιθανή επένδυση στην Κύπρο δεν θα αποτελούσε μεμονωμένη κίνηση. Η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία επιχειρεί να διευρύνει την παρουσία της στην Ευρώπη, την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν τις στρατιωτικές δαπάνες και αναζητούν νέα συστήματα αεράμυνας, πυραυλικής άμυνας, ηλεκτρονικού πολέμου και άλλων προηγμένων τεχνολογιών.
Η τάση αυτή δημιουργεί ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού, αλλά και συνεργασίας, ανάμεσα στις ευρωπαϊκές και ισραηλινές αμυντικές βιομηχανίες. Και η Κύπρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, της ιδιότητάς της ως κράτους-μέλους της ΕΕ και της στρατηγικής της σχέσης με το Ισραήλ, φαίνεται να διεκδικεί έναν ρόλο σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.
Εάν οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις προχωρήσουν, η Κύπρος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν σημαντικό περιφερειακό κόμβο της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
