Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) τοποθετήθηκε επίσημα για τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές προς τη Γαύδο και την Κρήτη, υπογραμμίζοντας αφενός το δικαίωμα των κρατών να διαχειρίζονται τα σύνορά τους, αφετέρου όμως τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο.
Στην ανακοίνωση της, η UNHCR αναγνωρίζει τις δυσκολίες που προκαλούν οι πρόσφατες αφίξεις λαθρομεταναστών και προσφύγων σε απομακρυσμένα σημεία της ελληνικής επικράτειας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει ιστορικά επιδείξει προσήλωση στην προστασία των προσφύγων. Παράλληλα, διατυπώνει έντονη ανησυχία για την κυβερνητική τροπολογία που προβλέπει την τρίμηνη αναστολή υποβολής αιτημάτων ασύλου για όσους φτάνουν δια θαλάσσης από τη Βόρεια Αφρική, εξέλιξη που, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία, παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα.
Όπως επισημαίνεται, το δικαίωμα στο άσυλο είναι απαραβίαστο και κατοχυρωμένο σε όλα τα επίπεδα δικαίου, ανεξαρτήτως τρόπου ή τόπου εισόδου. Η UNHCR τονίζει πως ακόμη και σε συνθήκες πίεσης, οι αιτούντες άσυλο πρέπει να έχουν πρόσβαση στις προβλεπόμενες διαδικασίες και να μην επιστρέφονται σε χώρες όπου κινδυνεύει η ζωή ή η ελευθερία τους, βάσει της διεθνούς αρχής της μη επαναπροώθησης.
Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται σαφής διαχωρισμός μεταξύ της λαθρομετανάστευσης και του προσφυγικού καθεστώτος. Όπως σημειώνεται, αρκετοί από τους ανθρώπους που επιχειρούν τη θαλάσσια διάσχιση από τη Λιβύη είναι πράγματι πρόσφυγες, μεταξύ αυτών και υπήκοοι του Σουδάν που διαφεύγουν από βία και ένοπλες συγκρούσεις.
Η UNHCR υποστηρίζει ότι όσοι εισέρχονται με μη κανονικό τρόπο δεν πρέπει να τιμωρούνται, εφόσον δηλώνονται άμεσα στις αρχές. Παράλληλα, αναγνωρίζει το δικαίωμα των κρατών να επιστρέφουν άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί μετά από δίκαιη εξέταση, ως μέρος μιας λειτουργικής διαδικασίας διαχείρισης του ασύλου.
Η Υπάτη Αρμοστεία δηλώνει έτοιμη να ενισχύσει τις ελληνικές αρχές και τις τοπικές δομές, στηρίζοντας βιώσιμες και ανθρωπιστικές λύσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη επιτάχυνσης και ενίσχυσης των διαδικασιών ασύλου, με στόχο τον αποτελεσματικό εντοπισμό των πραγματικά δικαιούχων διεθνούς προστασίας.
Κλείνοντας, η UNHCR υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα, ως χώρα πρώτης γραμμής της Ε.Ε., δεν μπορεί να φέρει μόνη της το βάρος και καλεί για ουσιαστική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και επιμερισμό ευθυνών.
