Νέα ευρήματα από την αποστολή της NASA στον Άρης ρίχνουν φως στο υγρό παρελθόν του πλανήτη, ενισχύοντας την πιθανότητα ότι κάποτε φιλοξενούσε συνθήκες κατάλληλες για ζωή.
Το ρομπότ Perseverance εντόπισε υπόγεια γεωλογικά ίχνη αρχαίου ποτάμιου δέλτα, χρησιμοποιώντας προηγμένο ραντάρ διείσδυσης εδάφους.
Κατά τη διάρκεια της εξερεύνησής του στον κρατήρας Jezero, μια περιοχή που εκτιμάται ότι στο παρελθόν φιλοξενούσε λίμνη, το ρόβερ χαρτογράφησε δομές σε βάθος έως 35 μέτρων, αποκαλύπτοντας στρωματοποιημένα ιζήματα και διαβρωμένες επιφάνειες. Τα χαρακτηριστικά αυτά παραπέμπουν σε ένα εκτεταμένο δέλτα ποταμού, που σχηματίστηκε όταν νερό κατέληγε σε μεγαλύτερο υδάτινο σώμα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το θαμμένο αυτό δέλτα δημιουργήθηκε πριν από περίπου 3,7 έως 4,2 δισεκατομμύρια χρόνια, δηλαδή πολύ νωρίς στην ιστορία του Άρη, ο οποίος σχηματίστηκε πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Μάλιστα, φαίνεται να προϋπήρχε ενός άλλου γνωστού γεωλογικού σχηματισμού στην ίδια περιοχή, του λεγόμενου «Δυτικού Δέλτα».
Κεντρικό ρόλο στην ανακάλυψη έπαιξε το όργανο RIMFAX, το οποίο στέλνει παλμούς ραντάρ στο υπέδαφος και καταγράφει τις ανακλάσεις τους, επιτρέποντας τη δημιουργία τρισδιάστατης εικόνας της υπόγειας δομής. Τα δεδομένα που αξιοποιήθηκαν προέρχονται από μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα περίπου 250 αρειανών ημερών, από τον Σεπτέμβριο του 2023 έως τον Φεβρουάριο του 2024.
Η σημασία των ευρημάτων είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς το νερό θεωρείται βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη ζωής. Οι ενδείξεις ότι ο Άρης διέθετε στο παρελθόν πυκνότερη ατμόσφαιρα και θερμότερο κλίμα ενισχύονται, ενώ τα νέα δεδομένα υποδεικνύουν την ύπαρξη περιβαλλόντων που θα μπορούσαν να διατηρήσουν βιοσημάδια, δηλαδή χημικά ή φυσικά ίχνη πιθανής ζωής.
Η επικεφαλής της μελέτης, Emily Cardarelli, σημείωσε ότι ο κρατήρας Jezero φαίνεται να αποτελούσε ένα υδάτινο οικοσύστημα ικανό να υποστηρίξει τέτοια βιοσημάδια. Αντίστοιχα, ο πλανητικός επιστήμονας David Paige υπογράμμισε τη σημασία του ραντάρ διείσδυσης εδάφους ως κρίσιμου εργαλείου για την κατανόηση της γεωλογίας άλλων πλανητών.
Τα ευρήματα αυτά έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά ανακαλύψεων που ενισχύουν το σενάριο ενός «υγρού» Άρη στο μακρινό παρελθόν. Παράλληλα, άλλες αποστολές, όπως εκείνη του κινεζικού ρόβερ Zhurong, έχουν εντοπίσει ενδείξεις που παραπέμπουν ακόμη και σε αρχαίες ακτογραμμές.
Το Perseverance, που επιχειρεί στον Άρη από το 2021, συνεχίζει να συλλέγει κρίσιμα δεδομένα, συνθέτοντας σταδιακά την εικόνα ενός πλανήτη με πολύ πιο σύνθετο και δυναμικό παρελθόν απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι πρόσφατα. Κάθε νέα ανακάλυψη φέρνει την επιστημονική κοινότητα πιο κοντά στην απάντηση ενός από τα μεγαλύτερα ερωτήματα: υπήρξε ποτέ ζωή στον Άρη;
