Επιστημονική μελέτη προκαλεί αναστάτωση στην κοσμολογία: Η σκοτεινή ενέργεια μπορεί να αλλάζει – και το Σύμπαν ίσως φτάνει στο τέλος του σε μόλις 33 δισεκατομμύρια χρόνια
Μια νέα θεωρητική προσέγγιση έρχεται να ανατρέψει τις παραδοσιακές προβλέψεις για το μέλλον του σύμπαντος. Εάν επιβεβαιωθεί, δεν αποκλείεται το «τέλος του κόσμου» να έρθει πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε, σε περίπου 33 δισεκατομμύρια χρόνια από σήμερα. Οι πρώτες ενδείξεις προκύπτουν από δύο μεγάλες αστρονομικές έρευνες: την Έρευνα Σκοτεινής Ενέργειας (DES) και το Φασματοσκοπικό Όργανο Σκοτεινής Ενέργειας (DESI), που χαρτογραφούν την εξέλιξη του σύμπαντος με βάση τη συμπεριφορά της σκοτεινής ενέργειας, μιας δύναμης-κλειδί για την κοσμική διαστολή.
Οι νέες παρατηρήσεις δείχνουν ότι η σκοτεινή ενέργεια, η οποία επιταχύνει την επέκταση του σύμπαντος, ίσως δεν είναι σταθερή στον χρόνο. Αν αυτό ισχύει, τότε το βασικό μας μοντέλο, η λεγόμενη κοσμολογική σταθερά που πρότεινε ο Αϊνστάιν, ίσως είναι εσφαλμένο ή ανεπαρκές.
Μια νέα μελέτη, αν και ακόμα σε στάδιο προδημοσίευσης, επιχειρεί να εξηγήσει τα δεδομένα μέσω ενός πιο σύνθετου μοντέλου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η σκοτεινή ενέργεια δεν είναι μονολιθική, αλλά συντίθεται από δύο βασικά στοιχεία:
-
Ένα υποθετικό, σχεδόν αόρατο σωματίδιο, γνωστό ως αξιόνιο, το οποίο γεμίζει το σύμπαν και ευθύνεται για την παρούσα επιτάχυνση.
-
Μια αρνητική κοσμολογική σταθερά, που έχει αντίθετο αποτέλεσμα: επιβραδύνει τη διαστολή.
Αυτός ο συνδυασμός δημιουργεί ένα ενδιαφέρον σενάριο: Η επιταχυνόμενη διαστολή που βιώνουμε σήμερα δεν είναι μόνιμη, αλλά προσωρινή. Όταν τα αξιόνια χάσουν την επιρροή τους, η αρνητική κοσμολογική σταθερά θα κυριαρχήσει, οδηγώντας το σύμπαν σε επιβράδυνση, παύση και τελικά σε αντιστροφή.
Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως “Μεγάλη Σύνθλιψη” (Big Crunch), η καθολική συστολή του σύμπαντος μέχρι την πλήρη κατάρρευσή του σε μια νέα «μοναδικότητα», ανάλογη με το σημείο από όπου ξεκίνησε η Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang).
Οι επιστήμονες που υποστηρίζουν το νέο μοντέλο εκτιμούν ότι η αντιστροφή αυτή θα ξεκινήσει σε περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια, δηλαδή σε χρονικό ορίζοντα μικρότερο από την τωρινή ηλικία του σύμπαντος (13,8 δισ. έτη). Η ίδια η κατάρρευση θα διαρκέσει άλλα 10 δισ. χρόνια και το τέλος θα έρθει γύρω στα 33 δισεκατομμύρια χρόνια από τη γέννηση του σύμπαντος.
Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές προειδοποιούν: πρόκειται για υποθετικά σενάρια και προκαταρκτικά ευρήματα. Το αν η σκοτεινή ενέργεια είναι πραγματικά μεταβλητή ή αν η κοσμολογική σταθερά είναι πράγματι αρνητική, είναι ζητήματα που μένει να επαληθευτούν από περαιτέρω ανάλυση και ανεξάρτητες μετρήσεις.
