Σημαντικά υψηλότερα επίπεδα μικροσκοπικών πλαστικών σωματιδίων στον αέρα πάνω από μεγάλες πόλεις εντόπισαν επιστήμονες, ανατρέποντας όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για την έκταση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από πλαστικά.
Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι τα αερομεταφερόμενα μικροπλαστικά και νανοπλαστικά ενδέχεται να παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στις περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις απ’ ό,τι είχε έως τώρα εκτιμηθεί.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Ινστιτούτου Περιβάλλοντος της Γης της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών και επικεντρώθηκε σε δύο μεγάλες αστικές περιοχές της Κίνας, την Κουανγκτσόου και το Σιάν. Χρησιμοποιώντας προηγμένο σύστημα ηλεκτρονικής μικροσκοπίας σάρωσης, οι ερευνητές κατέγραψαν συγκεντρώσεις πλαστικών σωματιδίων στον αέρα που ξεπερνούν κατά πολύ τις προηγούμενες εκτιμήσεις.
Τα τελευταία 20 χρόνια, η επιστημονική κοινότητα έχει αναγνωρίσει τα μικροπλαστικά (MPs) και τα νανοπλαστικά (NPs) ως μια ταχέως αυξανόμενη μορφή ρύπανσης. Τα σωματίδια αυτά έχουν εντοπιστεί σχεδόν παντού: στην ατμόσφαιρα, τα νερά, το έδαφος και τους ζωντανούς οργανισμούς. Ωστόσο, η ακριβής ποσότητα του πλαστικού που κυκλοφορεί στο περιβάλλον, οι πηγές του και η τελική του κατάληξη παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες, ιδιαίτερα όσον αφορά τον αέρα.
Η ατμόσφαιρα θεωρείται το πιο δύσκολο «πεδίο» μέτρησης, καθώς τα υπάρχοντα εργαλεία δυσκολεύονται να ανιχνεύσουν εξαιρετικά μικρά σωματίδια, ειδικά σε κλίμακα νανομέτρων. Για να ξεπεράσουν αυτό το εμπόδιο, οι ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα, ημι-αυτοματοποιημένη μέθοδο ανάλυσης, ικανή να εντοπίζει πλαστικά σωματίδια με μεγαλύτερη ακρίβεια και μικρότερη ανθρώπινη υποκειμενικότητα.
Η μέθοδος αυτή δεν περιορίστηκε μόνο στη μέτρηση των πλαστικών στον αέρα, αλλά παρακολούθησε και τη «διαδρομή» τους μέσα στο περιβάλλον, από τα αερολύματα και την καθίζηση σκόνης έως τη βροχή, το χιόνι και την επαναιώρηση της οδικής σκόνης. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: οι συγκεντρώσεις πλαστικού στα αιωρούμενα σωματίδια και στις ροές καθίζησης σκόνης βρέθηκαν έως και δύο έως έξι τάξεις μεγέθους υψηλότερες σε σύγκριση με προηγούμενες μελέτες που βασίζονταν σε οπτικές μεθόδους ανάλυσης.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η ποσότητα πλαστικού στην ατμόσφαιρα έχει πιθανότατα υποεκτιμηθεί σοβαρά μέχρι σήμερα. Η μελέτη έδειξε επίσης ότι η μετακίνηση των μικροπλαστικών και νανοπλαστικών διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη διαδρομή τους στον αέρα, με βασικούς παράγοντες την επαναιώρηση της οδικής σκόνης και τη βροχόπτωση, η οποία συμβάλλει στην απομάκρυνσή τους από την ατμόσφαιρα.
Ιδιαίτερης σημασίας θεωρείται το γεγονός ότι για πρώτη φορά ανιχνεύθηκαν νανοπλαστικά μεγέθους μόλις 200 νανομέτρων σε σύνθετα περιβαλλοντικά δείγματα. Πρόκειται για μία από τις πιο λεπτομερείς καταγραφές μέχρι σήμερα των πλαστικών στην ατμόσφαιρα, έναν τομέα που παραμένει ο λιγότερο κατανοητός στον παγκόσμιο κύκλο των πλαστικών.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα πλαστικά κινούνται, μετασχηματίζονται και κατακάθονται από τον αέρα είναι κρίσιμη για την αξιολόγηση των επιπτώσεών τους στο κλίμα, τα οικοσυστήματα και την ανθρώπινη υγεία. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances.
