Επιστήμονες πραγματοποίησαν ένα ασυνήθιστο πείραμα προκειμένου να κατανοήσουν αν η ζωή θα μπορούσε να επιβιώσει σε ακραίες συνθήκες στο διάστημα.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι ορισμένοι μικροοργανισμοί ίσως είναι πολύ πιο ανθεκτικοί απ’ όσο πιστεύαμε, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα η ζωή να μπορεί να μεταφέρεται από πλανήτη σε πλανήτη.
Στο πείραμα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό βακτήριο, το Deinococcus radiodurans, γνωστό για την ικανότητά του να επιβιώνει σε ακραία περιβάλλοντα όπως έντονη ακτινοβολία, ακραίες θερμοκρασίες και έντονη ξηρασία. Για να προσομοιώσουν τις συνθήκες μιας σύγκρουσης αστεροειδούς με έναν πλανήτη, οι επιστήμονες τοποθέτησαν τα μικρόβια ανάμεσα σε δύο χαλύβδινες πλάκες, δημιουργώντας ένα είδος «μεταλλικού σάντουιτς». Στη συνέχεια, άσκησαν τεράστια πίεση στις πλάκες ώστε να μιμηθούν τη βίαιη δύναμη που θα δεχόταν ένα μικρόβιο σε μια τέτοια κοσμική σύγκρουση.
Οι πιέσεις που δοκιμάστηκαν κυμαίνονταν από 1,4 έως 2,9 gigapascal, δηλαδή έως και 29.000 φορές μεγαλύτερες από την ατμοσφαιρική πίεση στη Γη. Παρά την ακραία αυτή καταπόνηση, ένα σημαντικό ποσοστό των βακτηρίων επέζησε. Συγκεκριμένα, περίπου 60% των μικροοργανισμών παρέμεινε ζωντανό σε πιέσεις 2,4 gigapascal, ενώ σε χαμηλότερα επίπεδα πίεσης το ποσοστό επιβίωσης έφτασε ακόμη και το 95%.
Η επιβίωση αυτή εντυπωσίασε τους επιστήμονες, καθώς σε παλαιότερες έρευνες οι πιθανότητες επιβίωσης ήταν πολύ μικρότερες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο βακτήριο διαθέτει εξαιρετικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA και των κυττάρων του, οι οποίοι του επιτρέπουν να ανακάμπτει ακόμη και μετά από σοβαρές βλάβες.
Η ανακάλυψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη θεωρία της πανσπερμίας, σύμφωνα με την οποία η ζωή μπορεί να ταξιδεύει στο διάστημα μέσω βράχων ή συντριμμιών που εκτοξεύονται από συγκρούσεις αστεροειδών. Εάν μικροοργανισμοί μπορούν να επιβιώσουν από τέτοιες συγκρούσεις και να εκτοξευθούν στο διάστημα, τότε θεωρητικά θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε άλλους πλανήτες.
Παράλληλα, τα ευρήματα αυτά έχουν σημασία και για τις μελλοντικές αποστολές εξερεύνησης, όπως εκείνες που θα φέρουν δείγματα από τον πλανήτη Άρη στη Γη. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ίσως χρειαστούν ακόμη αυστηρότερα πρωτόκολλα προστασίας, ώστε να αποτραπεί η πιθανή μεταφορά εξωγήινων μικροβίων στον πλανήτη μας.
Σε κάθε περίπτωση, το πείραμα δείχνει ότι τα όρια της ζωής είναι πολύ πιο ευρεία από ό,τι θεωρούσαμε μέχρι σήμερα και ανοίγει νέους δρόμους στην αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη.
