Η ευρωπαϊκή επιτροπή παρουσίασε ένα νέο, πολυεπίπεδο σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, η οποία επιδεινώθηκε από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρωτοβουλία «AccelerateEU», μια ολοκληρωμένη εργαλειοθήκη που συνδυάζει άμεσα μέτρα στήριξης με μακροπρόθεσμες διαρθρωτικές παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη επιβαρυνθεί με επιπλέον δαπάνες ύψους 24 δισ. ευρώ για εισαγωγές ενέργειας, χωρίς αντίστοιχη αύξηση στην προσφορά, γεγονός που αποτυπώνει την ένταση της κρίσης. Το νέο σχέδιο στοχεύει αφενός στην άμεση ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων και αφετέρου στη θωράκιση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης.
Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, προβλέπονται στοχευμένες παρεμβάσεις όπως επιδοτήσεις, ενεργειακά vouchers, μειώσεις φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια και μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη για την παροχή ενισχύσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και των ενεργοβόρων κλάδων της οικονομίας.
Παράλληλα, η στρατηγική της Επιτροπής επικεντρώνεται στη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και στην επιτάχυνση της μετάβασης προς καθαρές μορφές ενέργειας. Αυτό περιλαμβάνει επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, ενίσχυση των ενεργειακών δικτύων και προώθηση του εξηλεκτρισμού της οικονομίας.
Κρίσιμος πυλώνας είναι επίσης η ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των κρατών-μελών, με καλύτερη διαχείριση αποθεμάτων καυσίμων και στενότερη παρακολούθηση της αγοράς, ώστε να αποφευχθούν ελλείψεις και φαινόμενα αστάθειας. Επιπλέον, προβλέπονται δράσεις για την πλήρωση αποθηκών φυσικού αερίου και την αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων σε περιόδους κρίσης.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, το σχέδιο «AccelerateEU» επιδιώκει να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, βασιζόμενο σε εγχώριες πηγές ενέργειας και σε ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο. Ωστόσο, η υλοποίησή του απαιτεί σημαντικές επενδύσεις, που εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030, με τη συμβολή τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών κεφαλαίων.
Το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο αποτυπώνει τη διπλή πρόκληση που αντιμετωπίζει η ΕΕ: την άμεση διαχείριση της κρίσης και τη μετάβαση σε ένα ενεργειακά αυτόνομο και βιώσιμο μέλλον.