Πολύ πριν εφευρεθούν οι σύγχρονοι χάρτες και τα μηχανικά οδόμετρα, οι αρχαίοι Έλληνες είχαν βρει έναν έξυπνο τρόπο να μετρούν μεγάλες αποστάσεις: χρησιμοποιούσαν ειδικά εκπαιδευμένους βηματιστές.
Αυτοί οι άνθρωποι περπατούσαν ακούραστα για χιλιόμετρα, μετρώντας προσεκτικά κάθε τους βήμα και διατηρώντας σταθερό ρυθμό, ώστε να μετατρέπουν τα βήματα σε αξιόπιστες μετρήσεις για χάραξη δρόμων, σχεδιασμό στρατιωτικών πορειών και δημιουργία χαρτών. Δύο από τους πιο γνωστούς βηματιστές της αρχαιότητας, ο Διόγνητος και ο Βαίτων, ακολούθησαν τον στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην εκστρατεία του στην Ασία, καταγράφοντας σχολαστικά τις αποστάσεις που διένυε το στράτευμα. Είναι εντυπωσιακό ότι κάποιοι από τους αριθμούς που σώζονται μέχρι σήμερα πλησιάζουν εκπληκτικά τις σύγχρονες δορυφορικές μετρήσεις, αποδεικνύοντας πόσο αποτελεσματική μπορούσε να γίνει αυτή η φαινομενικά απλή μέθοδος όταν συνδυαζόταν με πειθαρχία και εμπειρία.
Λίγες δεκαετίες αργότερα, γύρω στο 240 π.Χ., ο Ερατοσθένης πήγε την τέχνη της μέτρησης σε άλλο επίπεδο, καταφέρνοντας να υπολογίσει την περίμετρο ολόκληρης της Γης χρησιμοποιώντας μόνο ένα ραβδί, τη σκιά του Ήλιου και μια γνωστή απόσταση. Γνώριζε πως η απόσταση ανάμεσα στην Αλεξάνδρεια και τη Συήνη (το σημερινό Ασουάν) αντιστοιχούσε περίπου στο ένα πεντηκοστό της περιμέτρου του πλανήτη, οπότε μέτρησε τη γωνία της σκιάς που έριχνε ο Ήλιος την ίδια στιγμή στις δύο πόλεις και πολλαπλασίασε το αποτέλεσμα επί 50.
Το νούμερο που βρήκε ήταν αξιοσημείωτα κοντά στην πραγματικότητα, αν και η ακριβής ακρίβεια συζητιέται ακόμα, μιας και δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα το μήκος του αρχαίου σταδίου που χρησιμοποίησε ως μονάδα μέτρησης. Ο Ερατοσθένης, που εκείνη την εποχή ήταν και διευθυντής της περίφημης Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, άφησε πίσω του και μια μαθηματική μέθοδο που διδάσκεται μέχρι σήμερα: το κόσκινο του Ερατοσθένη, μια έξυπνη τεχνική για τον εντοπισμό πρώτων αριθμών που παραμένει αναλλοίωτη στον χρόνο.
