Γράφει ο Χαράλαμπος Κοιλιάρης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΘΡΥΛΟΙ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΠΟΥ ΖΟΥΣΑΜΕ ΣΤΑ ΧΩΡΙΑ ΜΑΣ
Το ζεστό καλοκαίρι ξεκινούσε πρώιμα στο χωριό. Τα κιτρινισμένα στάχυα, έτοιμα για συγκομιδή, δεν σου άφηναν περιθώριο να αμφισβητήσεις τον ερχομό του. Τα δρεπάνια έβγαζαν σπίθες καθώς τα τρόχιζαν οι χωριανοί, έτοιμα να πιάσουν δουλειά.
Ο θερισμός, σκληρή δουλειά μα και ανταμοιβή για το μόχθο μιας ολόκληρης περιόδου. Ούτε η ζέστη ούτε η κούραση πτοούσαν αυτή την τελετουργία. Να βλέπεις από το πρωί πρόσωπα ηλιοκαμένα με μια μαντίλα τυλιγμένη στο κεφάλι και τα πουκάμισα γεμάτα στάμπες από το αλάτι που στεγνώνει, να δουλεύουν ασταμάτητα μέχρι να τελειώσει η μέρα. Θέρισμα , δεμάτιασμα και μεταφορά στο αλώνι.
Μας άρεσε να τρέχουμε στα αλώνια και να βλέπουμε τα ζώα ώρες, ατέλειωτες ώρες να γυρίζουν γύρω από τον πάσσαλο . Το τυφλοπάνι βοηθούσε να μη ζαλίζονται. Λίγο σανό και νεράκι, μικρά διαλείμματα τους έδιναν κουράγιο να συνεχίσουν, μέχρι που τα δεμάτια να γίνουν σκόνη για το ξενέμισμα.
Αβάρετοι όλοι περίμεναν την σειρά τους ν’ αλωνίσουν, βοηθώντας ο ένας τον άλλο για να μοιράζεται η δουλειά. Οι γυναίκες, οι μάνες, οι αδελφές με μια στάμνα στον ώμο ανηφόριζαν από το πηγάδι για να βρέξουν , σαν βάλσαμο τα διψασμένα χείλη που ξέρανε το λιοπύρι, σαν συμπαράσταση.
Μια χρονιά , να σου η πρώτη αλωνιστική. Αυτό ήταν θέαμα. Τρέξαμε όλοι στο Χαλκειός, εκεί κάτω από την Αγία Σκέπη να δούμε το γεγονός. Εκεί λοιπόν στο κοκκινόχωμα ήταν στημένο ένα τεράστιο μηχάνημα, ολόκληρο εργοστάσιο. Από τη μια καταβρόχθιζε τα δεμάτια και από την άλλη έβγαζε ξέχωρα τον καρπό στα τσουβάλια και το άχυρο σε ομοιόμορφες μπάλες. Η Τεχνολογία μπήκε στο χωριό μας, στη ζωή μας. Πιο λίγος κόπος, λιγότερος ιδρώτας, πιο καθαρή δουλειά. Ανεβήκαμε στα ψηλά για να βλέπουμε. Ζώα και φορτηγά πηγαινοερχόντουσαν φορτωμένα. Φωνές , που και που καβγάδες για μια χαμένη σειρά ή για κλεμμένο καρπό.
Κάθε χρόνο από τότε ένα ένα λιγόστευαν τα αλώνια. Κι αυτά που απέμειναν αλώνιζαν κουκιά και βίκο. Σε λίγα χρόνια είπε κάποιος , δεν θα αλωνίζει κανένας πια. Πράγματι το πετράλωνο στον Άγιο Ματθαίο μένει εκεί σαν ανάμνηση. Κάποτε τέτοιο καιρό ήταν γεμάτο ζωή. Χαρές και σφυρίγματα. Τα παιδιά έτρεχαν γύρω μαζί με το ζώο, πέφτοντας μέσα στο σανό έτσι για παιχνίδι. Μαλώναμε μόνο για το ποιος θα βαστά το χαλινάρι του ζωντανού.
Όλα αυτά περνούσαν σαν κινηματογραφική ταινία μέσα από τα μάτια μου εκείνη τη μέρα που καθισμένος στον τοίχο του Μπαρούτη ζωγράφιζα το αλωνάκι και τον Άγιο Ματθαίο , για το ημερολόγιο του Συλλόγου. Ψηλά χόρτα είχαν φυτρώσει μέσα και τριγύρω απ αυτό. Κανένας δεν νοιάζεται πια να τα κόψει. Δεν χρειάζεται. Κάποια μέρα , σκέφθηκα, και τούτο το ανθρώπινο κατασκεύασμα θα αποτελέσει αντικείμενο αρχαιολογικής μελέτης σαν στοιχείο πολιτισμού της κοινωνίας μας. Για σκέψου, είπα στον εαυτό μου, σε μια εποχή όχι και τόσο μακρινή που την ζήσαμε, την αισθανθήκαμε και την απολαύσαμε σ όλοι εμείς σαν ένα απλό και φυσικό δεδομένο, τώρα είναι ένα απομεινάρι, μια ανάμνηση. Πόσα πράγματα έχουν αλλάξει και πόσα θα αλλάξουν ακόμα μέχρι να κλείσουμε τα μάτια μας;
Πήρα το τελάρο και την παλέτα μου και τα απόθεσα σε μια σκιά. Με βήμα αργό προχώρησα και στάθηκα στη μέση απ τ’ αλώνι. Άρχισα να γυρίζω αριστερόστροφα, σχεδόν αυτόματα , σπρωγμένος από μια αρχέγονη δύναμη, κάτι σαν κι αυτή τη δύναμη που στρέφει τους πλανήτες γύρω από τον ήλιο. Σε λίγο άρχισα να ζαλίζομαι και γονάτισα χαμηλώνοντας το κεφάλι κοντά στα γόνατα. Δεν ξέρω αν ήταν κάποια έκσταση, μα ξάφνου η μέρα σκοτείνιασε και άκουσα τους ήχους. Άκουσα το τρίξιμο από τη βίδα στη λουγκάνη, το φτέρνισμα του ζώου μέσα στον τρουβά του, το λάλημα και το καμτσίκι του Αλωνάρη, τα παιδιά να παίζουν ξένοιαστα στις θημωνιές. Άνοιξα τα μάτια μου. Ώ θεέ μου ήταν τόσο ζωντανά όλα γύρω μου. Ζωντάνεψα τις μνήμες μου, ή πράγματι ήταν όλοι τους εκεί και θα μείνουν για πάντα;
