Ο Ισαηλινός αναλυτής υποστηρίζει ότι η Αρμενία αποτελεί τον κρίσιμο ανατολικό κρίκο μιας ευρύτερης στρατηγικής αρχιτεκτονικής που συνδέει το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο. Όπως αναφέρει, Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος συγκροτούν ένα στρατηγικό τρίγωνο, ενώ Ελλάδα, Κύπρος και Αρμενία ένα δεύτερο, με Αθήνα και Λευκωσία να αποτελούν τον κοινό σύνδεσμο. Η απουσία άμεσης σύνδεσης Ισραήλ και Αρμενίας αφήνει, σύμφωνα με το κείμενο, ανέπαφη την ανατολική περίμετρο επιρροής της Τουρκίας.
Κεντρικό σημείο της ανάλυσής του, είναι ο ρόλος της Τουρκίας, η οποία, δεν χρειάζεται να ελέγχει εδάφη για να περιορίζει τις στρατηγικές επιλογές άλλων χωρών. Η Άγκυρα μπορεί να μετατρέπει σύνορα, διαδρομές και σημεία πρόσβασης σε «πύλες», τις πύλες σε μοχλούς επιρροής και τελικά την επιρροή σε δυνατότητα άσκησης βέτο. Σε αυτό το πλαίσιο, η Αρμενία παρουσιάζεται ως ο γεωγραφικός και στρατηγικός «μεντεσές» που θα μπορούσε να περιορίσει αυτή τη δυνατότητα. Παράλληλα, ο Σάι Γκαλ, αναγνωρίζει ότι το Αζερμπαϊτζάν παραμένει σημαντικός στρατηγικός εταίρος για το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η συνεργασία με το Μπακού δεν χρειάζεται να αποκλείει το άνοιγμα προς το Ερεβάν.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις μεταφορικές οδούς και στο TRIPP, καθώς η νότια Αρμενία παρουσιάζεται ως σημείο όπου μπορεί να διαμορφωθεί μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική. Ο Ισραηλινός αναλυτής υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποκτήσει αξιόπιστη πρόσβαση μέσω της Αρμενίας προς το Αζερμπαϊτζάν και την Κεντρική Ασία, ενώ παράλληλα διατηρεί κλειστά τα δικά της σύνορα με την Αρμενία. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η Αρμενία δεν θα πρέπει να ανοίξει τις διαδρομές προς το Ναχιτσεβάν χωρίς αμοιβαιότητα. Το τελικό επιχείρημα δεν είναι η επιλογή της Αρμενίας έναντι του Αζερμπαϊτζάν, αλλά η δημιουργία μιας περιφερειακής αρχιτεκτονικής στην οποία η Τουρκία δεν θα έχει μονοπωλιακό έλεγχο της «πύλης» μεταξύ των δύο χωρών.
Ακολουθεί το άρθρο του
Η Αρμενία είναι το κομμάτι που λείπει από την Ανατολική Μεσόγειο
Το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος σχηματίζουν ένα στρατηγικό τρίγωνο. Η Ελλάδα, η Κύπρος και η Αρμενία σχηματίζουν ένα άλλο. Η Αθήνα και η Λευκωσία συμμετέχουν και στα δύο.
Η Ιερουσαλήμ και το Ερεβάν, όμως, δεν συμμετέχουν σε έναν κοινό στρατηγικό σχηματισμό.
Αυτό το κενό αφήνει ανέπαφη την ανατολική περίμετρο της Τουρκίας.
Η Άγκυρα δεν χρειάζεται να κατέχει εδάφη για να περιορίζει τις επιλογές των άλλων. Μετατρέπει τα σύνορα, τις διαδρομές και την πρόσβαση σε πύλες, τις πύλες σε μοχλούς επιρροής, την επιρροή σε δυνατότητα άσκησης βέτο.
Η Αρμενία είναι ο μεντεσές στον οποίο μπορεί να «σπάσει» αυτό το σύστημα.
Το Αζερμπαϊτζάν δεν είναι αναλώσιμο. Το Μπακού παραμένει στρατηγικό κεφάλαιο για το Ισραήλ και η σχέση αυτή έχει σημασία.
Όμως η πίστη δεν σημαίνει υποταγή.
Το σύνθημα «ένα έθνος, δύο κράτη» πρέπει να εξακολουθεί να σημαίνει δύο ανεξάρτητες εξωτερικές πολιτικές.
Καθώς η αυτονομία του Αζερμπαϊτζάν περιορίζεται από την ολοένα στενότερη ευθυγράμμισή του με την Τουρκία, η στρατηγική αξία της Αρμενίας αυξάνεται.
Η Αρμενία, όμως, δεν μπορεί να εξαιρεθεί από τους ίδιους κανόνες.
Κάποτε μετέτρεψε το πλεονέκτημα που απέκτησε στο πεδίο της μάχης σε μια κατάσταση ακινησίας. Δεν μπορεί τώρα να μετατρέψει την ειρήνη σε προκαταβολή.
Η διακήρυξη της ειρήνης πριν από την υπογραφή μιας συμφωνίας αντιστρέφει τη σειρά των πραγμάτων. Το άνοιγμα των διαδρομών πριν υπάρξει αμοιβαιότητα επαναλαμβάνει το ίδιο λάθος.
Η Τουρκία δεν μπορεί να αποκτήσει αξιόπιστη πρόσβαση μέσω της Αρμενίας προς το Αζερμπαϊτζάν και την Κεντρική Ασία, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί κλειστά τα δικά της σύνορα με την Αρμενία.
Η Αρμενία δεν μπορεί να ανοίξει τον δρόμο προς το Ναχιτσεβάν προτού ανοίξει τον δρόμο για τον ίδιο της τον εαυτό.
Το TRIPP μετατρέπει αυτή την επιλογή σε κάτι συγκεκριμένο και γεωγραφικά ορατό.
Η νότια Αρμενία μπορεί να εξελιχθεί σε έναν διάδρομο που θα εξυπηρετεί το Μπακού και την Άγκυρα ή σε έναν κόμβο που θα συνδέει το Ερεβάν με μια ευρύτερη στρατηγική αρχιτεκτονική.
Αυτά τα δύο πράγματα δεν είναι ταυτόσημα.
Το Ισραήλ εξόπλισε το Αζερμπαϊτζάν για λόγους κρατικού συμφέροντος που εξακολουθούν να ισχύουν.
Τα ισραηλινά όπλα συνέβαλαν επίσης στη διαμόρφωση της τάξης πραγμάτων που δημιουργήθηκε μετά το 2020.
Αυτό δημιουργεί ευθύνη, όχι λόγο για μεταμέλεια.
Η Ιερουσαλήμ μπορεί να παραμείνει πιστή στη σχέση της με το Μπακού και ταυτόχρονα να ανοίξει τον δρόμο προς το Ερεβάν.
Καμία από τις δύο πλευρές δεν πρέπει να αποκτήσει δικαίωμα βέτο απέναντι στην άλλη.
Η επιλογή δεν είναι η Αρμενία αντί του Αζερμπαϊτζάν.
Η επιλογή είναι μια αρχιτεκτονική στην οποία η Τουρκία δεν θα μονοπωλεί την «πύλη» που συνδέει τις δύο χώρες.
Η Ιερουσαλήμ, η Αθήνα και η Λευκωσία αποτελούν τον πυρήνα της Μεσογείου.
Το Ερεβάν είναι ο ανατολικός κόμβος που λείπει από αυτή την αρχιτεκτονική.
Το Μπακού ανήκει δίπλα του, όχι κάτω από την Άγκυρα.
