Νέα κλιμάκωση στη Volkswagen, καθώς η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία καταγγέλλει σειρά βασικών συλλογικών συμβάσεων με ισχύ από το τέλος του 2026. Η IG Metall προαναγγέλλει σκληρή αντίδραση, ενώ από τον Ιανουάριο του 2027 ανοίγει ο δρόμος για νέα μεγάλη εργασιακή σύγκρουση.
Σε νέα φάση περνά η αντιπαράθεση ανάμεσα στη Volkswagen και την ισχυρή γερμανική συνδικαλιστική οργάνωση IG Metall, καθώς η αυτοκινητοβιομηχανία ανακοίνωσε ότι καταγγέλλει σειρά συλλογικών συμβάσεων που ισχύουν για τους εργαζομένους της στη Γερμανία.
Η Volkswagen ανακοίνωσε την απόφαση μετά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Ανόβερο μεταξύ διοίκησης, IG Metall και εκπροσώπων των εργαζομένων. Σύμφωνα με την εταιρεία, οι σχετικές συμβάσεις πρέπει να προσαρμοστούν λόγω της αυξημένης πίεσης στο κόστος και των μεγάλων αλλαγών που συντελούνται στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία.
Η IG Metall αναφέρει ότι συνολικά πρόκειται για δέκα συλλογικές συμβάσεις, μεταξύ των οποίων και η σημαντική γενική συλλογική σύμβαση, γνωστή ως Manteltarifvertrag. Οι συμβάσεις που καταγγέλλονται λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2026, γεγονός που σημαίνει ότι οι πρώτες σημαντικές επιπτώσεις στις εργασιακές σχέσεις μπορούν να εμφανιστούν από τις αρχές του 2027.
Στο επίκεντρο μισθοί, ωράριο και επιδόματα
Ο λεγόμενος Haustarifvertrag της Volkswagen αποτελείται συνολικά από 13 επιμέρους συλλογικές συμβάσεις και ρυθμίζει βασικά ζητήματα των εργασιακών σχέσεων, όπως οι όροι εργασίας, το ωράριο και διάφορα επιδόματα. Σύμφωνα με την IG Metall, μεταξύ των συμβάσεων που επηρεάζονται βρίσκονται συμφωνίες για πρόσθετες αμοιβές, επιδόματα, το ωράριο εργασίας, αλλά και ζητήματα που αφορούν την εκπαίδευση και την προστασία συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων.
Η Volkswagen από την πλευρά της υποστηρίζει ότι η καταγγελία των συμβάσεων δημιουργεί τον απαραίτητο χώρο για νέες διαπραγματεύσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ισχύοντες όροι παύουν άμεσα να εφαρμόζονται. Η εταιρεία επισημαίνει επίσης ότι, σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία, οι καταγγελθείσες συλλογικές συμβάσεις συνεχίζουν να παράγουν αποτελέσματα μέχρι να υπάρξει νέα συμφωνία. Επομένως, δεν αλλάζουν άμεσα οι όροι εργασίας των εργαζομένων.
Δεν καταγγέλλεται η συμφωνία για την απασχόληση
Ένα κρίσιμο σημείο είναι ότι η απόφαση της Volkswagen δεν αφορά τη συμφωνία του 2024 για τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας. Η συγκεκριμένη συμφωνία προβλέπει προστασία της απασχόλησης έως το τέλος του 2030 και δεν περιλαμβάνεται στις συμβάσεις που καταγγέλλονται τώρα. Η ίδια η Volkswagen το επιβεβαιώνει στην ανακοίνωσή της, ενώ και η IG Metall υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη ρήτρα προστασίας της απασχόλησης παραμένει σε ισχύ.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συμφωνία του 2024 είχε επιτευχθεί έπειτα από έντονες διαπραγματεύσεις και προειδοποιητικές απεργίες. Τότε Volkswagen και εργαζόμενοι συμφώνησαν, μεταξύ άλλων, στην κατάργηση περίπου 35.000 θέσεων εργασίας στη Γερμανία έως το 2030, σε περιορισμό μπόνους και επιδομάτων και σε αναστολή αυξήσεων μισθών. Σε αντάλλαγμα, η εταιρεία δεσμεύτηκε να αποφύγει τις υποχρεωτικές απολύσεις για οικονομικούς λόγους και το κλείσιμο εργοστασίων, ενώ συμφωνήθηκαν επενδύσεις και νέα προϊόντα για τις γερμανικές εγκαταστάσεις.
Η Volkswagen επικαλείται την πίεση από την Κίνα
Η διοίκηση της Volkswagen υποστηρίζει ότι το οικονομικό περιβάλλον για την αυτοκινητοβιομηχανία έχει επιδεινωθεί σημαντικά. Ο επικεφαλής προσωπικού της μάρκας Volkswagen, Arne Meiswinkel, αναφέρθηκε στις βαθιές και διαρθρωτικές αλλαγές που συντελούνται στην αγορά, επισημαίνοντας ιδιαίτερα την αυξανόμενη παρουσία κινεζικών κατασκευαστών στην ευρωπαϊκή αγορά με ανταγωνιστικές τιμές.
Κατά τη Volkswagen, η εξέλιξη αυτή αυξάνει σημαντικά την πίεση στις τιμές και στον ανταγωνισμό και καθιστά αναγκαία την ταχύτερη εφαρμογή του προγράμματος Future Plan 2030, με στόχο τη μείωση του κόστους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Η διοίκηση υποστηρίζει παράλληλα ότι οι μέχρι σήμερα συμφωνημένες περικοπές δεν επαρκούν πλέον για να αντιμετωπιστούν οι νέες συνθήκες στην αγορά.
Η IG Metall προαναγγέλλει αντίδραση
Η συνδικαλιστική πλευρά αντιμετωπίζει την κίνηση ως σοβαρή κλιμάκωση. Η IG Metall ανακοίνωσε ότι θα αντιδράσει στην προσπάθεια αλλαγής των εργασιακών όρων, ενώ η πρόεδρος του συμβουλίου εργαζομένων της Volkswagen, Daniela Cavallo, προειδοποίησε για έντονη αντιπαράθεση κατά την αλλαγή του έτους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι στις 31 Δεκεμβρίου 2026 λήγει η περίοδος εργασιακής ειρήνης που συνδέεται με την αντίστοιχη μισθολογική συλλογική σύμβαση. Από τον Ιανουάριο του 2027, εφόσον δεν έχει υπάρξει νέα συμφωνία, ανοίγει έτσι και η δυνατότητα απεργιακών κινητοποιήσεων. Οι επόμενες διαπραγματεύσεις Volkswagen και IG Metall έχουν προγραμματιστεί για το δεύτερο μισό του Οκτωβρίου.
Νέες περικοπές και αναδιάρθρωση
Η νέα σύγκρουση εντάσσεται σε μια πολύ μεγαλύτερη διαδικασία αναδιάρθρωσης της Volkswagen. Η διοίκηση έχει λάβει εντολή να εφαρμόσει ένα ευρύτερο σχέδιο για τη βελτίωση της κερδοφορίας του ομίλου και τη μείωση του κόστους. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα σχέδια, η Volkswagen εξετάζει την κατάργηση περίπου 50.000 θέσεων εργασίας παγκοσμίως τα επόμενα χρόνια, επιπλέον των ήδη συμφωνημένων περικοπών. Περίπου οι μισές από αυτές ενδέχεται να αφορούν γερμανικές εγκαταστάσεις, αν και τα συγκεκριμένα προγράμματα θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τους εργαζομένους.
Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη πορεία ορισμένων γερμανικών εργοστασίων της Volkswagen, μεταξύ άλλων σε Emden, Ανόβερο και Zwickau, καθώς και για το εργοστάσιο της Audi στο Neckarsulm μετά την περίοδο 2031-2034.
Η μεγάλη μάχη του 2027
Η καταγγελία των συλλογικών συμβάσεων δεν αλλάζει από μόνη της τους μισθούς ή το ωράριο των εργαζομένων από την 1η Ιανουαρίου. Ανοίγει όμως έναν νέο κύκλο διαπραγματεύσεων σε μια περίοδο κατά την οποία η Volkswagen πιέζει για περαιτέρω μείωση του κόστους.
Το κρίσιμο πλέον είναι τι θα προκύψει από τις διαπραγματεύσεις του φθινοπώρου. Εάν διοίκηση και IG Metall δεν καταλήξουν σε συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους, η λήξη της εργασιακής ειρήνης από τον Ιανουάριο του 2027 δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια νέα σημαντική σύγκρουση στη μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας.
