Θα μπορούσε η βιομηχανική επανάσταση να είχε ξεκινήσει 2.000 χρόνια νωρίτερα; Οι αρχαίοι Έλληνες μηχανικοί της ελληνιστικής περιόδου έφτασαν τόσο κοντά στην επινόηση της ατμοκίνητης εμβολοφόρου υδραντλίας, ώστε τους χώριζαν μόλις 10 έως 100 χρόνια από το να αλλάξουν τον ρου της ανθρώπινης ιστορίας.
Οι εφευρέτες της εποχής, με κορυφαίους τον Κτησίβιο (3ος αι. π.Χ.), τον μαθητή του Φίλωνα τον Βυζάντιο και τον μεταγενέστερο Ήρωνα, είχαν ήδη θέσει τις απαραίτητες βάσεις. Οι αρχαίοι μηχανικοί κατείχαν και αξιοποιούσαν πλήρως όλα τα απαραίτητα μηχανολογικά εξαρτήματα για ένα τέτοιο άλμα. Είχαν ανακαλύψει και τελειοποιήσει τα γρανάζια, τους ιμάντες, τις σωληνώσεις και τους στροβίλους. Ακόμη σπουδαιότερο, είχαν ήδη λύσει τον γρίφο της μετατροπής της θερμικής ενέργειας σε περιστροφική κίνηση μέσω του ατμού, έχοντας κατασκευάσει την πρώτη ατμοστρόβιλο, την περίφημη αιολόσφαιρα.
Παρά το γεγονός ότι συνδύαζαν την αιολική και υδραυλική ενέργεια με εξελιγμένες αντλίες, και παρά την ύπαρξη των θεωρητικών γνώσεων για τον ατμό, το τελικό βήμα δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Αντί αυτού, η ανθρωπότητα χρειάστηκε να περιμένει μέχρι το 1776, όταν ο σκωτσέζος μηχανικός Τζέιμς Βατ κατοχύρωσε τη δική του ατμοκίνητη αντλία, ανάβοντας το φυτίλι της παγκόσμιας εκβιομηχάνισης.
Γιατί όμως δεν έγινε το επόμενο βήμα; Ο κ. Τιβέριος επισήμανε ένα κρίσιμο δεδομένο: μόνο το 2,5% της αρχαίας ελληνικής γραμματείας έχει διασωθεί έως σήμερα. Υπό αυτό το πρίσμα, τίποτα δεν αποκλείει την κατασκευή ενός πρωτοτύπου ατμοκίνητου μηχανισμού που είτε χάθηκε είτε αντιμετωπίστηκε απλώς ως ένα εντυπωσιακό παιχνίδι για τα ανάκτορα της Αλεξάνδρειας. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, λείπουν τα αρχαιολογικά ευρήματα και οι άμεσες γραπτές μαρτυρίες που θα το αποδείκνυαν.
Το πάθος των αρχαίων Ελλήνων για την τεχνολογία δεν ήταν κρυφό. Από τα «αυτόματα» και τα πλοία-ρομπότ του Ομήρου, μέχρι τον αστρονομικό υπολογιστή των Αντικυθήρων, η αρχαία ελληνική σκέψη βρισκόταν σε διαρκή τεχνολογικό οργασμό. Ο συνδυασμός του κοσμοπολιτισμού της Αλεξάνδρειας, της οικονομικής ανόδου μιας αστικής τάξης και της χορηγίας των Πτολεμαίων δημιούργησε το τέλειο οικοσύστημα καινοτομίας.
Αν και η συζήτηση παραμένει ανοιχτή, η έρευνα καταδεικνύει πως το «θαύμα» της τεχνολογίας δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο του σύγχρονου κόσμου. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι αρχαίοι Έλληνες έφτασαν πιο κοντά από κάθε άλλον να γράψουν μια εντελώς διαφορετική ιστορία για τον πλανήτη.
Υποστηρίξτε την προσπάθεια των συντελεστών της e-enimerosi.com Η οποία ενημερώνει για όλα τα θέματα του ελληνισμού αλλά και του κόσμου. Μια σελίδα φτιαγμένη με αγάπη από ανθρώπους οι οποίοι βρίσκονται σε διάφορα σημεία της Ευρώπης. Μιας ιστοσελίδα της διασποράς με έδρα την Γερμανία και το κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Κάντε την δική σας δωρεά εδώ για να βοηθήσετε την προσπάθειά μας. Σας ευχαριστούμε θερμά!!!