Ρεπορτάζ Μουρτζούκος Χρήστος
Περίπου 500 Σύροι πρόσφυγες έχουν επιστρέψει οικειοθελώς στην πατρίδα τους με τη στήριξη της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Προσφύγων (BAMF), όπως αποκάλυψε εκπρόσωπος του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εσωτερικών στη Γερμανία.
Οι επιστροφές αυτές πραγματοποιήθηκαν μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ από αντάρτικες δυνάμεις στο τέλος του 2024, με τη Δαμασκό να περνάει στα χέρια της ισλαμιστικής πολιτοφυλακής Hayat Tahrir al-Sham (HTS) και των συμμάχων της.
Πρόγραμμα στήριξης επιστροφής από το 2017
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία παρέχει οικονομικά και υλικοτεχνικά κίνητρα για τις εθελούσιες επιστροφές, στο πλαίσιο προγράμματος που λειτουργεί από το 2017 σε συνεργασία με τις ομόσπονδες πολιτείες. Το πρόγραμμα καλύπτει έξοδα ταξιδιού, ιατρική περίθαλψη εφόσον απαιτείται, και οικονομική βοήθεια για την επανένταξη στη χώρα προέλευσης.
Το 2024, 87 Σύροι έλαβαν υποστήριξη μέσω του προγράμματος, ενώ για το 2025 ο αριθμός ανέρχεται μέχρι στιγμής σε 31 άτομα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ενδέχεται να έχουν υπάρξει και άλλες αναχωρήσεις που δεν καταγράφηκαν επίσημα, καθώς οι αρχές δεν ενημερώνονται πάντοτε όταν κάποιος επιλέγει να αποχωρήσει από τη χώρα.
Οικονομικά κίνητρα για όσους επιστρέφουν
Η οικονομική ενίσχυση για τους επιστρέφοντες περιλαμβάνει:
-
200 ευρώ για κάθε ενήλικα και 100 ευρώ για κάθε ανήλικο για τα έξοδα ταξιδιού,
-
έως 2.000 ευρώ για ιατρικά έξοδα,
-
1.000 ευρώ για κάθε ενήλικα και 500 ευρώ για κάθε παιδί ή έφηβο ως βοήθημα επανένταξης,
-
με μέγιστο ποσό οικονομικής στήριξης τα 4.000 ευρώ ανά οικογένεια.
Η BAMF διευκρίνισε ότι τα ποσά αυτά ισχύουν για όλους τους πρόσφυγες, ανεξαρτήτως εθνικότητας.
Ιστορικό και πολιτική διάσταση
Ο συριακός εμφύλιος, που ξέσπασε το 2011 με αφετηρία τις λαϊκές εξεγέρσεις κατά του καθεστώτος Άσαντ, οδήγησε εκατοντάδες χιλιάδες Σύρους στη Γερμανία. Η πτώση του Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 σηματοδότησε μια νέα φάση για τη Συρία, γεγονός που φαίνεται να αλλάζει και τις διαθέσεις ορισμένων Σύρων προσφύγων, οι οποίοι πλέον εξετάζουν την πιθανότητα επιστροφής.
Πάντως, οι εξελίξεις στη Συρία παραμένουν εύθραυστες, με διεθνείς οργανισμούς να εφιστούν την προσοχή για το αν η χώρα μπορεί να θεωρηθεί πλήρως ασφαλής για την επιστροφή των πολιτών της. Το ζήτημα αυτό αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό θέμα συζήτησης στους πολιτικούς και ανθρωπιστικούς κύκλους της Ευρώπης το επόμενο διάστημα.
