Νέα διεθνής μελέτη αποκαλύπτει πως η πατάτα προέκυψε από αρχαία υβριδοποίηση ντομάτας με αγριοείδη της Χιλής
Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη για την καταγωγή της πατάτας, ενός από τα βασικότερα διατροφικά προϊόντα παγκοσμίως, φέρνει στο φως διεθνής επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στην έγκριτη επιθεώρηση Cell. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η πατάτα που γνωρίζουμε σήμερα είναι το αποτέλεσμα ενός αρχαίου υβριδίου ανάμεσα σε ντομάτες και άγρια φυτά πατάτας.
Η μελέτη, που βασίστηκε στην ανάλυση 450 γονιδιωμάτων καλλιεργημένων πατατών και 56 ειδών άγριας πατάτας, κατέδειξε ότι το φυτό που γέννησε τον θρεπτικό κόνδυλο που γνωρίζουμε σήμερα προέρχεται κατά 60% από την οικογένεια Etuberosum της Χιλής, μια ομάδα φυτών χωρίς κονδύλους, και κατά 40% από την… ντομάτα!
«Η πατάτα είναι προϊόν υβριδισμού, όχι απλώς αποτέλεσμα μεταλλάξεων», τονίζει η Σάντρα Ναπ, βοτανολόγος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, ανατρέποντας έτσι τη μέχρι σήμερα κρατούσα θεωρία περί σταδιακής εξέλιξης των ειδών μέσω τυχαίων μεταλλάξεων.
Κομβικό εύρημα της μελέτης ήταν ο εντοπισμός ενός γονιδίου της ντομάτας που συνδέεται με την ανάπτυξη κονδύλων. Το γονίδιο αυτό, όμως, δεν θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί χωρίς τη συνεργασία ενός άλλου γονιδίου από την οικογένεια Etuberosum, το οποίο επιτρέπει την ανάπτυξη υπόγειων δομών στο φυτό.
Ο Λόρεν Ράιζεμπεργκ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας και ένας από τους συντάκτες της μελέτης, έκανε λόγο για «βαθιά αλλαγή στην κατανόησή μας για τη βιολογική εξέλιξη». Όπως εξηγεί, η υβριδοποίηση φαίνεται τελικά να έπαιξε σημαντικότερο ρόλο στη δημιουργία νέων ειδών απ’ ό,τι πίστευε η επιστήμη ως σήμερα.
Η μοναδική ικανότητα της πατάτας να αναπαράγεται αγενώς, χωρίς την ανάγκη σπόρων ή επικονίασης, υπήρξε καθοριστική για τη διάδοσή της, πρώτα στη Νότια Αμερική και αργότερα παγκοσμίως, καθώς οι άνθρωποι τη μετέφεραν και την καλλιέργησαν σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Σήμερα, οι επιστήμονες του Γεωργικού Ινστιτούτου Γονιδιωματικής του Σεντζέν στην Κίνα, από όπου προέρχεται και ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Ζιγιάνγκ Ζανγκ, εργάζονται πάνω σε ένα νέο υβρίδιο πατάτας που θα μπορεί να αναπαράγεται μέσω σπόρων. Αν πετύχει, αυτό το εγχείρημα μπορεί να φέρει επανάσταση στη γεωργία, επιτρέποντας ευκολότερη, φθηνότερη και ταχύτερη καλλιέργεια πατάτας σε παγκόσμια κλίμακα.
Η έρευνα αυτή δεν ρίχνει απλώς φως στην προέλευση ενός βασικού τροφίμου. Αναδεικνύει επίσης τη σημασία της φυσικής υβριδοποίησης στη δημιουργία της γεωργικής ποικιλομορφίας και αλλάζει ριζικά τη θεώρησή μας για την εξέλιξη των φυτών.
