Το σφίξιμο, το κάψιμο ή ένα απλό αίσθημα δυσφορίας στην περιοχή του θώρακα είναι από εκείνα τα συμπτώματα που σπάνια αφήνουν αδιάφορο όποιον τα νιώθει.
Είναι λογικό. Το μυαλό μας έχει συνδέσει τον πόνο στο στήθος με το έμφραγμα, και αυτός ο φόβος είναι συχνά ο πρώτος που έρχεται. Ωστόσο, η αλήθεια είναι πιο σύνθετη: η ενόχληση σε αυτή την περιοχή μπορεί να στέλνει μηνύματα από πολλά διαφορετικά όργανα, όχι μόνο από την καρδιά. Ας δούμε τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτό το σύμπτωμα, που οι γιατροί αποκαλούν θωρακικό άλγος.
Όταν η πηγή είναι η καρδιά
Αν ο πόνος ξεκινά από την καρδιά, συνήθως έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Η στηθάγχη, για παράδειγμα, εμφανίζεται όταν ο καρδιακός μυς δεν τροφοδοτείται με αρκετό αίμα και οξυγόνο. Το πιο συνηθισμένο σημάδι είναι ένας πόνος που νιώθετε πίσω από το στέρνο ή λίγο αριστερά και μπορεί να αντανακλά στο χέρι, τον ώμο, το σαγόνι ή την πλάτη. Το έμφραγμα μοιάζει αρκετά, αλλά ο πόνος είναι συνήθως πιο έντονος και επίμονος. Υπάρχουν όμως και πιο αθόρυβες καταστάσεις. Μια περικαρδίτιδα, δηλαδή μια φλεγμονή στον ιστό που περιβάλλει την καρδιά, προκαλεί έναν πόνο στο κέντρο του θώρακα που μπορεί να αλλάζει ανάλογα με τη θέση του σώματος. Η πιο επείγουσα και επικίνδυνη περίπτωση είναι η ρήξη του αορτικού τοιχώματος: ο πόνος τότε είναι ξαφνικός, εξαιρετικά ισχυρός και συχνά αντανακλά ψηλά στην πλάτη. Σε κάθε τέτοια υποψία, ο δρόμος είναι ένας: άμεση κλήση βοήθειας.
Η αναπνοή που πονάει: τα αίτια από τους πνεύμονες
Ο θώρακας φιλοξενεί και τους πνεύμονες, οπότε δεν είναι παράξενο που πολλές αναπνευστικές παθήσεις εκδηλώνονται με πόνο. Μια πνευμονική εμβολή, δηλαδή ένας θρόμβος που φράζει μια αρτηρία του πνεύμονα, μπορεί να προκαλέσει οξύ πόνο που χειροτερεύει όταν παίρνετε βαθιά ανάσα ή βήχετε. Το ίδιο ισχύει και για την πλευρίτιδα, μια φλεγμονή του υμένα γύρω από τους πνεύμονες. Η πνευμονία επίσης συνοδεύεται από θωρακικό άλγος, που συνήθως εντείνεται με τον βήχα ή τη βαθιά εισπνοή. Ακόμα και το άσθμα, όταν είναι σε έξαρση, μπορεί να προκαλέσει μια αίσθηση σφιξίματος και πόνου στο στήθος, μαζί με τη γνώριμη δύσπνοια και τον βήχα.
Και αν δεν είναι ούτε καρδιά ούτε πνεύμονες;
Εδώ είναι που πολλοί άνθρωποι αιφνιδιάζονται. Το θωρακικό άλγος μπορεί να προέρχεται από το πεπτικό σύστημα. Μια έντονη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μιμείται συχνά τον καρδιακό πόνο, προκαλώντας κάψιμο πίσω από το στέρνο. Παρόμοια, προβλήματα στη χοληδόχο κύστη μπορεί να δώσουν πόνο που ανεβαίνει ψηλά, ειδικά μετά από ένα λιπαρό γεύμα, ενώ η παγκρεατίτιδα εκδηλώνεται με δυνατό πόνο στο ανώτερο τμήμα της κοιλιάς που συχνά περνάει στην πλάτη. Ένα έλκος στομάχου ή μια γαστρίτιδα μπορούν επίσης να προκαλέσουν μια δυσάρεστη αίσθηση καύσου στο θώρακα.
Δεν λείπουν και τα μυοσκελετικά αίτια. Η πλευροχονδρίτιδα, μια φλεγμονή στις αρθρώσεις των πλευρών με το στέρνο, δίνει έναν πόνο που μπορεί να είναι οξύς και να αναπαράγεται με την πίεση ή την κίνηση. Ακόμα και το άγχος ή μια κρίση πανικού μπορούν να προκαλέσουν σφίξιμο στο στήθος, ταχυπαλμία και έναν πόνο που συχνά περιγράφεται ως «βελόνιασμα». Τέλος, μια έξαρση του έρπητα ζωστήρα, πριν ακόμα εμφανιστεί το χαρακτηριστικό δερματικό εξάνθημα, μπορεί να δώσει έναν καυστικό πόνο στη μία πλευρά του θώρακα.
Επειδή η λίστα είναι πράγματι μεγάλη, ο κανόνας είναι απλός: ένας νέος, ανεξήγητος ή έντονος πόνος στο στήθος απαιτεί πάντα ιατρική αξιολόγηση. Είναι προτιμότερο να διαπιστωθεί πως ήταν μια απλή καούρα, παρά να αγνοηθεί ένα μήνυμα που έστειλε η καρδιά. Ειδικά αν ο πόνος είναι συντριπτικός, συνοδεύεται από δύσπνοια, εφίδρωση ή τάση για λιποθυμία, η άμεση κλήση ασθενοφόρου είναι μονόδρομος. Το σώμα μας μιλάει· οφείλουμε να το ακούμε.
