Η απόφραξη των αρτηριών ξεκινά σιωπηλά και μπορεί να περάσει απαρατήρητη για χρόνια. Ωστόσο, έξι συμπτώματα –από πόνο στη γάμπα μέχρι πτυχώσεις στα αυτιά– ενδέχεται να προδίδουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Τι προκαλεί την απόφραξη των αρτηριών
Η απόφραξη των αρτηριών οφείλεται στη σταδιακή συσσώρευση λιπαρών ουσιών και χοληστερόλης στο εσωτερικό των τοιχωμάτων τους. Η συσσώρευση αυτή, γνωστή ως πλάκα, αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα κινδύνου για τη στεφανιαία νόσο και άλλες παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος.
Γιατί είναι ύπουλη
Η απόφραξη μπορεί να παραμείνει «αθόρυβη» για πολλά χρόνια ή και δεκαετίες. Όταν όμως η πλάκα μεγαλώσει αρκετά, ο ελεύθερος χώρος μέσα στην αρτηρία στενεύει υπερβολικά, με αποτέλεσμα να μην περνά αρκετό αίμα.
Η πιο επικίνδυνη επιπλοκή συμβαίνει όταν ένα τμήμα της πλάκας αποσπάται και σχηματίζεται γύρω του θρόμβος. Ο θρόμβος μπορεί να αποκόψει εντελώς τη ροή του αίματος, προκαλώντας έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Έξι σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν φραγμένες αρτηρίες έως ότου εμφανιστούν ανησυχητικά συμπτώματα. Τα κυριότερα από αυτά είναι τα εξής:
1. Πόνος στη γάμπα
Όταν η πλάκα συσσωρεύεται στις αρτηρίες που τροφοδοτούν τα πόδια, εμφανίζεται πόνος και μούδιασμα κατά το περπάτημα ή τη σωματική άσκηση. Ο γιατρός θα ελέγξει τους παλμούς και την αρτηριακή πίεση για να διαπιστώσει αν υπάρχει διαταραχή στην κυκλοφορία.
2. Σφίξιμο στο σαγόνι
Το σύμπτωμα αυτό είναι συχνότερο στις γυναίκες. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ αναφέρουν ότι το σφίξιμο και ο πόνος στο σαγόνι αποτελούν κοινές ενδείξεις στηθάγχης, η οποία οφείλεται σε κακή κυκλοφορία του αίματος προς την καρδιά. Η ενόχληση προκύπτει επειδή το πνευμονογαστρικό νεύρο, που μεταφέρει σήματα πόνου από την καρδιά, επικοινωνεί με τον αυχένα, το σαγόνι, το κεφάλι και το αριστερό χέρι.
Άλλες πιθανές αιτίες πόνου στο σαγόνι (μη καρδιολογικές): βρουξισμός (σφίξιμο/τρίξιμο δοντιών), ιγμορίτιδα, νευραλγία προσώπου.
3. Πόνος στη μέση
Σύμφωνα με την Επιτροπή Υπεύθυνης Ιατρικής (PCRM), η οσφυϊκή χώρα είναι συχνά από τα πρώτα σημεία του σώματος όπου συσσωρεύεται πλάκα. Ο πόνος οφείλεται στη μειωμένη ροή αίματος και στην αποδυνάμωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων.
4. Πτυχώσεις στα αυτιά
Μία διαγώνια πτυχή στον λοβό του αυτιού έχει αναφερθεί σε πολλές ιατρικές μελέτες ως «σιωπηλή» ένδειξη στεφανιαίας νόσου. Οι πτυχώσεις αποδίδονται σε κακή κυκλοφορία του αίματος, συμπεριλαμβανομένων των στεφανιαίων αρτηριών. Πρόσφατη μελέτη με αξονικό τομογράφο επιβεβαίωσε ότι οι πτυχώσεις στα αυτιά προβλέπουν αξιόπιστα την καρδιοπάθεια.
5. Τριχόπτωση
Μελέτη σε σχεδόν 37.000 άνδρες έδειξε ότι η σοβαρή τριχόπτωση –ιδίως στην κορυφή του κεφαλιού– αποτελεί ένδειξη μελλοντικής στεφανιαίας νόσου, ανεξαρτήτως ηλικίας. Άλλη μελέτη σε περισσότερα από 7.000 άτομα (εκ των οποίων πάνω από 4.000 γυναίκες) κατέδειξε ότι η μέτρια έως σοβαρή τριχόπτωση συνδέεται με διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρδιοπάθεια και στα δύο φύλα.
6. Στυτική δυσλειτουργία
Η δυσκολία επίτευξης ή διατήρησης στύσης οφείλεται συχνά σε απόφραξη των αρτηριών της πυέλου και μπορεί να εκδηλωθεί προειδοποιητικά πριν από ένα έμφραγμα. Υπολογίζεται ότι η στεφανιαία νόσος εμφανίζεται 3 έως 5 χρόνια μετά τη στυτική δυσλειτουργία – ένα σημαντικό χρονικό περιθώριο για έγκαιρη παρέμβαση και πρόληψη.
