Σκληρότερα μέτρα ζητά η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο τραπέζι οι απελάσεις και η ενίσχυση της Frontex
Επιστολή στους 27 ηγέτες της ΕΕ ενόψει της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής, πρόταση για μηχανισμό έκτακτης αντίδρασης σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών
Σε αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης καλεί τα κράτη μέλη η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θέτοντας στο επίκεντρο την προστασία των εξωτερικών συνόρων, την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Frontex και την αύξηση των επιστροφών όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε επιστολή της προς τους ηγέτες των 27 κρατών μελών, ενόψει της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, η επικεφαλής της Κομισιόν υπογραμμίζει την ανάγκη να υπάρξει αποτελεσματική ευρωπαϊκή αντίδραση όταν οι μεταναστευτικές ροές χρησιμοποιούνται ως μέσο πολιτικής πίεσης ή αποσταθεροποίησης.
«Δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε κανένα κράτος ή μη κρατικό παράγοντα να εκμεταλλεύεται τους κανόνες και τις αξίες μας για να αποσταθεροποιεί την Ένωση», είναι το μήνυμα που μεταφέρει η Φον ντερ Λάιεν, επισημαίνοντας ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο συμβιβασμού.
Μεταξύ των προτάσεων που περιλαμβάνονται στην επιστολή βρίσκεται η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης αντίδρασης για περιπτώσεις μαζικών αφίξεων ή οργανωμένης εργαλειοποίησης της μετανάστευσης. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ταχύτερη κινητοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμών και των κρατών μελών, όταν οι μεταναστευτικές πιέσεις λαμβάνουν έκτακτες διαστάσεις. Παράλληλα, η πρόεδρος της Επιτροπής ζητά την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Frontex, της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και την επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής των παράτυπων μεταναστών.
Οι προτάσεις εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ να εφαρμόσει αποτελεσματικότερα το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία με τρίτες χώρες για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Η κρίση στη Θέουτα επαναφέρει το ζήτημα της εργαλειοποίησης
Καθοριστικό ρόλο στη νέα πρωτοβουλία διαδραματίζουν τα γεγονότα του καλοκαιριού στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική, όπου, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Politico, περίπου 70.000 μετανάστες έφθασαν από το Μαρόκο.
Η κρίση ανέδειξε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη όταν καταγράφεται απότομη και μαζική αύξηση των αφίξεων, αλλά και την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης. Η Κομισιόν επιδιώκει να αξιοποιήσει τα συμπεράσματα από την ισπανική εμπειρία, προκειμένου να διαμορφώσει αποτελεσματικότερα εργαλεία αντιμετώπισης ανάλογων καταστάσεων.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να διατηρήσει και να ενισχύσει τη συνεργασία με χώρες προέλευσης και διέλευσης μεταναστών, με στόχο την αποτροπή παράτυπων αναχωρήσεων και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των επιστροφών.
Στο επίκεντρο η ευρωπαϊκή σύνοδος
Η επιστολή της Φον ντερ Λάιεν αναμένεται να αποτελέσει βασικό σημείο αναφοράς στις συζητήσεις για το μεταναστευτικό κατά τη δεύτερη ημέρα της συνόδου κορυφής, την Παρασκευή. Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο οι κυβερνήσεις των κρατών μελών θα συμφωνήσουν σε μια αυστηρότερη κοινή προσέγγιση, η οποία θα συνδυάζει την ενίσχυση των συνόρων, την επιτάχυνση των επιστροφών και τη δυνατότητα έκτακτης παρέμβασης σε περιόδους κρίσης.
Η συζήτηση αναμένεται να αναδείξει για ακόμη μία φορά τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της ΕΕ, καθώς τα κράτη πρώτης γραμμής ζητούν αποτελεσματικότερη ευρωπαϊκή συνδρομή, ενώ παραμένουν κρίσιμα τα ζητήματα της εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου και της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
