Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους για τις προθέσεις του Κρεμλίνου. Νέα πορίσματα, που ήρθαν στο φως μέσω της Wall Street Journal και του CNN, υποδεικνύουν πως ο Βλαντιμίρ Πούτιν είναι ικανός να εξαπολύσει μια περιορισμένη επίθεση σε κράτος μέλος του ΝΑΤΟ μέσα στο εγγύς μέλλον, με στόχο να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα και τη συνοχή της συμμαχίας.
Μέχρι πρόσφατα, η Ουάσιγκτον θεωρούσε πως ο Ρώσος πρόεδρος δεν θα τολμούσε να προκαλέσει ευθέως το ΝΑΤΟ όσο ο πόλεμος στην Ουκρανία βρίσκεται σε εξέλιξη. Η εκτίμηση αυτή άλλαξε μέσα στο 2026, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα. Το σκεπτικό πίσω από ένα τέτοιο ρίσκο είναι ψυχρό και υπολογισμένο: ένα χτύπημα περιορισμένης κλίμακας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σφήνα, διασπώντας την ενότητα των συμμάχων και αποκαλύπτοντας ρωγμές στο άρθρο 5 της συλλογικής άμυνας.
Τα σενάρια που εξετάζουν οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκτείνονται σε ένα ευρύ φάσμα. Στο ένα άκρο βρίσκεται μια μεγάλης έκτασης κυβερνοεπίθεση, ικανή να παραλύσει κρίσιμες υποδομές, στο άλλο μια μικρής κλίμακας χερσαία εισβολή. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο ενδεχόμενο ανάπτυξης στρατιωτών με στολές χωρίς διακριτικά, μια τακτική που το Κρεμλίνο έχει δοκιμάσει με επιτυχία στην Κριμαία και το Ντονμπάς, για την κατάληψη εδαφών στην ανατολική πτέρυγα της συμμαχίας. Η πιθανότητα του ακραίου σεναρίου, μιας πλήρους εισβολής δηλαδή, παραμένει χαμηλή, ωστόσο αυξάνεται σταθερά με την πάροδο του χρόνου. Το χρονοδιάγραμμα που εξετάζεται εκτείνεται από το φθινόπωρο του 2026 έως το 2029.
Οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία θεωρούνται οι πιθανότεροι στόχοι οποιασδήποτε μορφής επίθεσης, ανεξαρτήτως της φύσης της, μεταδίδει το CNN. Η Λιθουανία έχει ήδη σημάνει συναγερμό, η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών της χώρας ανακοίνωσε πρόσφατα ότι έλαβε στοιχεία που υποδηλώνουν πως η Ρωσία εξετάζει επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές στα κράτη της Βαλτικής, χρησιμοποιώντας μάλιστα ουκρανικά άνανδρα αεροσκάφη. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς θολώνει την προέλευση του πλήγματος και δημιουργεί ένα πρόσθετο επίπεδο εύλογης άρνησης για το Κρεμλίνο.
Την ίδια στιγμή, το Κίεβο προειδοποιεί ότι ο Πούτιν ετοιμάζεται να κλιμακώσει περαιτέρω. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε συνέντευξή του σε ουκρανικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα, δήλωσε πως μια νέα μαζική κινητοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων Ρώσων βρίσκεται στα σκαριά, όχι απαραίτητα για να τροφοδοτήσει το μέτωπο της Ουκρανίας, αλλά για να λειτουργήσει ως ψυχολογικός μοχλός πίεσης προς την Ευρώπη.
«Για να δείξω ότι θα κινητοποιήσω μισό εκατομμύριο ανθρώπους το φθινόπωρο. Και δεν θα αναπτύξω απαραίτητα όλα αυτά τα μισό εκατομμύριο στην Ουκρανία», εξήγησε ο Ζελένσκι, αποτυπώνοντας τη λογική του εκφοβισμού που, κατά την άποψή του, διέπει τη στρατηγική του Κρεμλίνου.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ήταν κατηγορηματικός ως προς τις προθέσεις της Μόσχας, ο Πούτιν δεν επιδεικνύει καμία προθυμία να τερματίσει τον πόλεμο με δίκαιους όρους. Αντιθέτως, επιδιώκει έστω συμβολικές επιτυχίες, ικανές να δικαιολογήσουν τις τεράστιες απώλειες που έχει υποστεί ο ρωσικός λαός. Σε αυτό το πλαίσιο, μια δοκιμαστική κρούση στη συνοχή του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να προσφέρει ακριβώς αυτό που αναζητά, μια νίκη αφηγήματος, ακόμη και αν το τακτικό όφελος είναι μηδαμινό.
Οι αποκαλύψεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο που η ανατολική πτέρυγα της συμμαχίας ενισχύεται στρατιωτικά, με την ανάπτυξη πολυεθνικών σχηματισμών μάχης και την αύξηση των αμυντικών δαπανών. Ωστόσο, το ερώτημα που θέτουν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είναι αν η πολιτική βούληση για ενεργοποίηση του άρθρου 5 θα αντέξει τη δοκιμασία μιας υβριδικής ή περιορισμένης επίθεσης, σχεδιασμένης να κινείται στη γκρίζα ζώνη μεταξύ πολέμου και ειρήνης. Η απάντηση, όπως δείχνουν οι εκτιμήσεις, μπορεί να δοκιμαστεί νωρίτερα από ό,τι ανέμενε η Δύση.
