Ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο ενεργειακό σχέδιο της Ελλάδας αναδεικνύει η γερμανική ιστοσελίδα FOCUS, παρουσιάζοντας τη χώρα μας ως έναν εν δυνάμει σημαντικό ενεργειακό κόμβο για την Ευρώπη. Πρόκειται για τον σχεδιαζόμενο ηλεκτρικό διασυνδετήριο αγωγό Green Aegean Interconnector, ένα έργο μήκους περίπου 1.400 χιλιομέτρων, που φιλοδοξεί να μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια από τη Βόρεια Ελλάδα έως τη Βαυαρία, στη νότια Γερμανία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του FOCUS, το έργο βρίσκεται στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού ενεργειακού σχεδιασμού, καθώς επιχειρεί να συνδέσει δύο διαφορετικά ενεργειακά πλεονεκτήματα, την υψηλή ηλιοφάνεια της Ελλάδας και το ισχυρό αιολικό δυναμικό της Γερμανίας.
Η σχεδιαζόμενη διαδρομή θα ξεκινά από τη Βόρεια Ελλάδα, θα περνά μέσω της Αδριατικής, της Σλοβενίας και της Αυστρίας και θα καταλήγει στην Κάτω Βαυαρία. Η αρχική μεταφορική ικανότητα προβλέπεται να φτάνει τα 3 γιγαβάτ, ενώ σε βάθος χρόνου εξετάζεται η δυνατότητα επέκτασης στα 6 έως 9 γιγαβάτ.
Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ενεργειακή γέφυρα μεταξύ Βορρά και Νότου. Η Ελλάδα θα μπορεί να εξάγει την πλεονάζουσα ηλιακή ενέργεια που παράγει κατά τις περιόδους υψηλής ηλιοφάνειας, ενώ η Γερμανία θα μπορεί να μεταφέρει προς τον Νότο ηλεκτρική ενέργεια από τα αιολικά της πάρκα, όταν οι ελληνικές ανανεώσιμες πηγές δεν επαρκούν.
Η Ελλάδα μετατρέπεται σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει το γερμανικό δημοσίευμα στη μεταβολή του ενεργειακού ρόλου της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με στοιχεία του ΑΔΜΗΕ που επικαλείται το FOCUS, η εγκατεστημένη ισχύς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει φτάσει περίπου τα 20,7 γιγαβάτ, ενώ η μέγιστη εγχώρια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας κινείται περίπου στα 11 γιγαβάτ.
Αυτό σημαίνει ότι σε περιόδους έντονης ηλιοφάνειας και ισχυρής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, η Ελλάδα μπορεί να παράγει περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από όση χρειάζεται. Χωρίς επαρκείς διασυνδέσεις με άλλες ευρωπαϊκές αγορές, μέρος αυτής της παραγωγής αναγκαστικά περιορίζεται.
Το FOCUS επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει περάσει τα τελευταία χρόνια από τη θέση του καθαρού εισαγωγέα στη θέση του καθαρού εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας. Ενδεικτικά, ενώ το 2019 εισήγαγε σχεδόν 10 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026 κατέγραψε εξαγωγές άνω των 6 τεραβατωρών.
Το κόστος των 15 δισεκατομμυρίων και τα μεγάλα εμπόδια
Το φιλόδοξο σχέδιο, ωστόσο, συνοδεύεται από τεράστιες οικονομικές και τεχνικές απαιτήσεις. Σύμφωνα με νέα μελέτη σκοπιμότητας της Grant Thornton, η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό του ελληνικού διαχειριστή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ΑΔΜΗΕ, το έργο εμφανίζει θετικές οικονομικές προοπτικές. Το εκτιμώμενο κόστος κατασκευής, όμως, μπορεί να φτάσει τα 15 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το μεγάλο ερώτημα αφορά τη χρηματοδότηση. Ελλάδα και Γερμανία αναμένεται να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο, ωστόσο η διαδρομή περνά και από άλλες χώρες, όπως η Σλοβενία και η Αυστρία. Για τον λόγο αυτό, η μελέτη επισημαίνει την ανάγκη συμμετοχής και των χωρών που θα επωφεληθούν από τη νέα ενεργειακή υποδομή.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο στόχος είναι η διασύνδεση να τεθεί σε λειτουργία το 2036. Το έργο έχει ήδη συμπεριληφθεί στον γερμανικό σχεδιασμό ανάπτυξης του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και στον ευρωπαϊκό δεκαετή σχεδιασμό δικτύων.
Η Ελλάδα ως ενεργειακή πύλη από την Αφρική προς την Ευρώπη
Το ενδιαφέρον του γερμανικού δημοσιεύματος δεν περιορίζεται στη διασύνδεση με τη Γερμανία. Παρουσιάζει παράλληλα το σχέδιο GREGY του ελληνικού ομίλου Κοπελούζου, που προβλέπει την κατασκευή υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης μήκους περίπου 950 χιλιομέτρων μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας.
Στην Αίγυπτο σχεδιάζεται η ανάπτυξη αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων συνολικής ισχύος έως 9,5 γιγαβάτ. Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια θα μεταφέρεται στην Ελλάδα, από όπου μέρος της θα μπορεί να διοχετεύεται προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ ένα άλλο μέρος θα αξιοποιείται για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου.
Το σχέδιο GREGY έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό κατάλογο έργων ενεργειακών διασυνδέσεων κοινού ενδιαφέροντος και έχει λάβει ευρωπαϊκή χρηματοδοτική υποστήριξη για μελέτες.
Η γεωπολιτική διάσταση της ενεργειακής μετάβασης
Η ανάδειξη των ελληνικών σχεδίων από το FOCUS έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Γερμανίας για την ενεργειακή δυναμική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Για τη Γερμανία, η πρόσβαση σε πρόσθετες ποσότητες ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας από τον ευρωπαϊκό Νότο μπορεί να συμβάλει στη μείωση των ενεργειακών πιέσεων, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Για την Ελλάδα, αντίστοιχα, η δημιουργία ισχυρών διασυνδέσεων θα μπορούσε να μετατρέψει το γεωγραφικό και κλιματικό της πλεονέκτημα σε σημαντικό οικονομικό και γεωπολιτικό κεφάλαιο.

