Η Ελλάδα επανέρχεται δυναμικά στο διπλωματικό πεδίο, απαντώντας επισήμως στον Ο.Η.Ε στις πρόσφατες αιτιάσεις της Τουρκίας για τα θαλάσσια δικαιώματα στο Αιγαίο και την aνατολική mεσόγειο.
Με επιστολή που υπογράφει η μόνιμη αντιπρόσωπος της χώρας, Αγλαΐα Μπαλτά, η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι το δικαίωμα επέκτασης της χωρικής θάλασσας στα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο και πλήρως εναρμονισμένο με το διεθνές δίκαιο.
Στο κείμενο, η ελληνική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς της Άγκυρας ότι τα ελληνικά νησιά δεν δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, χαρακτηρίζοντάς τους νομικά αβάσιμους και πολιτικά προκλητικούς. Όπως επισημαίνεται, τέτοιες θέσεις παραβιάζουν ευθέως θεμελιώδεις αρχές του δικαίου της θάλασσας και θίγουν την ίδια την κυριαρχία της χώρας.
Κεντρικό σημείο της επιχειρηματολογίας αποτελεί η επίκληση της σύμβαση των Η.Ε. για το δίκαιο της θάλασσας, η οποία προβλέπει ότι όλα τα νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους, διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και αποκλειστική οικονομική ζώνη, με εξαίρεση μόνο τις ακατοίκητες βραχονησίδες χωρίς οικονομική ζωή.
Η Αθήνα υπενθυμίζει επίσης ότι η Τουρκία έχει από το 1995 διακηρύξει απειλή πολέμου σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, σημειώνοντας ωστόσο ότι η απειλή αυτή δεν αναιρεί το νόμιμο δικαίωμα της Ελλάδας να προχωρήσει σε σχετική κίνηση όποτε το κρίνει σκόπιμο.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά αποδομεί τη νομική βάση των τουρκικών θέσεων περί «ευθυδικίας», υπογραμμίζοντας ότι η σύγχρονη διεθνής νομολογία δίνει σαφή προτεραιότητα στη μέση γραμμή/ίση απόσταση ως αφετηρία για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ κρατών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε σειρά διμερών και πολυμερών ζητημάτων. Η Ελλάδα χαρακτηρίζει άκυρη τη συμφωνία της Τουρκίας με την αποσχιστική οντότητα στα κατεχόμενα της Κύπρου, επικαλούμενη αποφάσεις του συμβουλίου ασφαλείας του Ο.Η.Ε. που δεν αναγνωρίζουν το μόρφωμα αυτό. Αντίστοιχα, απορρίπτει ως νομικά ανυπόστατο το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, επισημαίνοντας ότι αγνοεί πλήρως την ύπαρξη ελληνικών νησιών όπως η Κρήτη και τα δωδεκάνησα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Αθήνα υπερασπίζεται τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο, τονίζοντας ότι έχει συναφθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη σχετική πρακτική των κρατών.
Η επιστολή επεκτείνεται και στο ζήτημα του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, απορρίπτοντας τις τουρκικές αιτιάσεις περί παραβίασης δικαιωμάτων. Αντιθέτως, κατηγορεί την Άγκυρα ότι μέσω χαρτών και μονομερών ενεργειών επιχειρεί να αγνοήσει την ελληνική κυριαρχία σε νησιά και θαλάσσιες ζώνες.
Κλείνοντας, η Ελλάδα επαναλαμβάνει ότι παραμένει προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση της διαφοράς με την Τουρκία, μέσω διαλόγου και βάσει του διεθνούς δικαίου, διατηρώντας ωστόσο ακέραια όλα τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
