Σκληρή κριτική από τη Süddeutsche Zeitung στη στάση του Βερολίνου κατά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Ο Γκουτέρες προειδοποιεί ότι η προοπτική δύο κρατών απομακρύνεται, ενώ η γερμανική κυβέρνηση επιμένει ότι η λύση πρέπει να προκύψει μέσα από διαπραγμάτευση.
Η αντιπαράθεση γύρω από το μέλλον της λύσης των δύο κρατών μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων βρέθηκε στο επίκεντρο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, με τη γερμανική στάση να δέχεται παράλληλα αυξανόμενη δημόσια κριτική.
Σε σχόλιό της που δημοσιεύθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, η Süddeutsche Zeitung υποστηρίζει ότι η Γερμανία βρίσκεται ολοένα και περισσότερο σε απόσταση από τη διεθνή συζήτηση για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Η εφημερίδα επικεντρώνεται ιδιαίτερα στη στάση της γερμανικής αντιπροσωπείας κατά τη συζήτηση στον ΟΗΕ και ασκεί έντονη κριτική στην κυβέρνηση του Βερολίνου.
Το δημοσίευμα της SZ αποτελεί σχόλιο και όχι επίσημη αποτίμηση του ΟΗΕ. Ωστόσο, η κριτική του συμπίπτει χρονικά με μια ιδιαίτερα έντονη προειδοποίηση του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες.
Γκουτέρες: «Ο χρόνος τελειώνει»
Στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι οι συνθήκες για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου, δημοκρατικού, βιώσιμου και κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους υπονομεύονται συστηματικά.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ έθεσε στο επίκεντρο την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, τις κατεδαφίσεις, τις εκτοπίσεις και την αρπαγή γης, υποστηρίζοντας ότι οι εξελίξεις αυτές περιορίζουν την προοπτική ενός εδαφικά συνεκτικού παλαιστινιακού κράτους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο σχέδιο εποικιστικής ανάπτυξης στην περιοχή E1, υποστηρίζοντας ότι η προώθησή του θα έπληττε σοβαρά τη δυνατότητα δημιουργίας ενός βιώσιμου και συνεχόμενου παλαιστινιακού κράτους. Παράλληλα, κάλεσε τα κράτη να περάσουν από τις δηλώσεις σε συγκεκριμένες πολιτικές ενέργειες για τον τερματισμό της επέκτασης των εποικισμών και την αποτροπή προσάρτησης παλαιστινιακών εδαφών.
Ο Γκουτέρες επανέλαβε ότι η λύση που υποστηρίζει ο ΟΗΕ προβλέπει δύο ανεξάρτητα και κυρίαρχα κράτη, το Ισραήλ και την Παλαιστίνη, τα οποία θα συνυπάρχουν με ασφάλεια, στη βάση των γραμμών του 1967 και με την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα και των δύο κρατών.
Στην εναρκτήρια ομιλία του στη Γενική Συνέλευση, ο γενικός γραμματέας προειδοποίησε επίσης ότι η λύση των δύο κρατών δεν μπορεί να εξαφανιστεί «μπροστά στα μάτια μας», ενώ αναφέρθηκε στην καταστροφή και στην ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, καθώς και στη βία και την επέκταση των εποικισμών στη Δυτική Όχθη.
Γιατί η Süddeutsche στρέφεται κατά του Βερολίνου
Η Süddeutsche Zeitung επιχειρεί να παρουσιάσει τη γερμανική στάση ως ολοένα πιο απομονωμένη μέσα στο διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνεται γύρω από το Παλαιστινιακό.
Η αρθρογράφος Sina-Maria Schweikle αναφέρεται ειδικότερα στον Ισραηλινό υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς και στο σχέδιο που είχε παρουσιάσει το 2017, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή πολιτική εποικισμού κινείται προς την κατεύθυνση που περιέγραφε τότε. Η ίδια χαρακτηρίζει τη γερμανική στάση ιδιαίτερα επικριτικά. Πρόκειται όμως για αξιολογική θέση της αρθρογράφου και όχι για διατύπωση της γερμανικής κυβέρνησης ή του ΟΗΕ.
Το ουσιαστικό πολιτικό ερώτημα είναι διαφορετικό: πόσο μπορεί να διατηρηθεί η παραδοσιακή γερμανική πολιτική απέναντι στο Ισραήλ, όταν σημαντικό μέρος της διεθνούς κοινότητας αυξάνει τις πιέσεις για συγκεκριμένα βήματα προς την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση;
Το Βερολίνο δεν απορρίπτει τη λύση των δύο κρατών
Η γερμανική κυβέρνηση, πάντως, δεν απορρίπτει τη λύση των δύο κρατών.
Η επίσημη θέση του Βερολίνου είναι ότι μια συμφωνημένη λύση δύο κρατών αποτελεί τον δρόμο για μόνιμη ειρήνη και ασφάλεια μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Ταυτόχρονα, η γερμανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους θα πρέπει να αποτελέσει μέρος της τελικής διαδικασίας και όχι το πρώτο βήμα.
Η ίδια θέση συνοδεύεται πλέον και από δημόσια κριτική προς συγκεκριμένες ισραηλινές πολιτικές. Η γερμανική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει απαράδεκτα τα σχέδια για την ανάπτυξη του εποικισμού στην περιοχή E1 και έχει ζητήσει την ανάκλησή τους, υποστηρίζοντας ότι η επέκταση των εποικισμών στη Δυτική Όχθη υπονομεύει τις προοπτικές μιας λύσης δύο κρατών.
Παράλληλα, το Βερολίνο δηλώνει ότι συνεχίζει να στηρίζει την Παλαιστινιακή Αρχή και τις προσπάθειες δημιουργίας των προϋποθέσεων για ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος. Το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι η Γερμανία συμβάλλει στην οικοδόμηση ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους στο πλαίσιο μιας συμφωνημένης λύσης δύο κρατών.
Η γερμανική θέση βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πιέσεις
Η κατάσταση δημιουργεί μια δύσκολη ισορροπία για το Βερολίνο.
Αφενώς, η Γερμανία εξακολουθεί να υπογραμμίζει την ιστορική της ευθύνη απέναντι στην ασφάλεια και την ύπαρξη του Ισραήλ. Ααφετέρου, η ίδια κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι η επέκταση των εποικισμών και η υπονόμευση της εδαφικής συνέχειας της Δυτικής Όχθης δημιουργούν σοβαρά προβλήματα για την προοπτική παλαιστινιακού κράτους.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ, ενόψει της Γενικής Συνέλευσης, δήλωσε ότι η Γερμανία επιδιώκει να συμβάλει στην αντιμετώπιση των κρίσεων και να ξεπεραστεί η «σιωπή» μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών, τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Μέση Ανατολή.
Η γερμανική κυβέρνηση επομένως δεν υιοθετεί την εικόνα μιας χώρας που εγκαταλείπει τη λύση των δύο κρατών. Αντίθετα, υποστηρίζει επισήμως τη λύση αυτή, αλλά διαφωνεί με την άποψη ότι η αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους πρέπει να προηγηθεί μιας συμφωνημένης πολιτικής διαδικασίας.
Το μεγάλο ερώτημα για την Ευρώπη
Η συζήτηση στη Νέα Υόρκη αποκαλύπτει έτσι ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίλημμα. Η διεθνής πίεση για την εφαρμογή της λύσης των δύο κρατών αυξάνεται, ενώ ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι οι εξελίξεις στο έδαφος μπορεί να καταστήσουν ολοένα δυσκολότερη τη δημιουργία ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους.
Η Γερμανία προσπαθεί να διατηρήσει ταυτόχρονα τη στρατηγική της σχέση με το Ισραήλ, την ιστορική της ευθύνη για την ασφάλειά του και τη δέσμευσή της στη λύση των δύο κρατών.
Το ερώτημα που πλέον τίθεται δεν είναι αν το Βερολίνο υποστηρίζει θεωρητικά τη λύση των δύο κρατών. Αυτό αποτελεί επίσημη γερμανική θέση.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποια συγκεκριμένα μέτρα είναι διατεθειμένη να στηρίξει η Γερμανία ώστε η λύση αυτή να παραμείνει πολιτικά και εδαφικά εφικτή, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι ο χρόνος για τη δημιουργία ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους περιορίζεται.
