Αποχαρακτηρισμένες δορυφορικές εικόνες της δεκαετίας του 1960 οδήγησαν τους αρχαιολόγους στον εντοπισμό μιας άγνωστης αρχαίας πόλης στο ιρακινό Κουρδιστάν, η οποία συνδέεται με την εποχή των κατακτήσεων του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Μια απρόσμενη σύνδεση ανάμεσα στην κατασκοπεία, την αρχαιολογία και την ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου έφερε στο φως μια σημαντική ανακάλυψη στο βόρειο Ιράκ. Αποχαρακτηρισμένες εικόνες από αμερικανικούς κατασκοπευτικούς δορυφόρους της δεκαετίας του 1960 συνέβαλαν στον εντοπισμό μιας αρχαίας πόλης, η οποία παρέμενε για αιώνες κρυμμένη κάτω από το έδαφος.
Η τοποθεσία βρίσκεται στο πέρασμα Καλάτγκα Νταρμπάντ, κοντά στην τεχνητή λίμνη Ντουκάν και στον ποταμό Μικρό Ζάμπ, στην περιοχή του ιρακινού Κουρδιστάν. Πρόκειται για μια στρατηγικής σημασίας περιοχή, σε μικρή απόσταση από τα Γαυγάμηλα, όπου το 331 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε τον περσικό στρατό του Δαρείου Γ΄, ανοίγοντας τον δρόμο για την κατάκτηση της Περσικής Αυτοκρατορίας.
Η CIA και το μυστικό της πόλης
Πώς βοήθησαν οι δορυφόροι της CIA
Η ανακάλυψη συνδέεται με το αμερικανικό πρόγραμμα κατασκοπευτικών δορυφόρων CORONA, το οποίο είχε ως στόχο τη χαρτογράφηση στρατηγικών περιοχών κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Στις παλιές δορυφορικές φωτογραφίες διακρίνονταν γεωμετρικά σχήματα και ίχνη αρχαίων κατασκευών στο πέρασμα. Όταν τα αρχεία αποχαρακτηρίστηκαν, έφτασαν στα χέρια ερευνητών του Βρετανικού Μουσείου, οι οποίοι αντιλήφθηκαν την αρχαιολογική τους σημασία.
Ακολούθησε επιτόπια έρευνα από ομάδα αρχαιολόγων από το Ιράκ και τη Βρετανία, με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων, μεταξύ των οποίων και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Τα ευρήματα και η σύνδεση με τον Μέγα Αλέξανδρο
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ενδείξεις οργανωμένης αρχαίας πόλης, με οχυρωματικά τείχη, ακρόπολη, ναούς και εγκαταστάσεις παραγωγής κρασιού. Στην περιοχή εντοπίστηκαν επίσης ελληνικά νομίσματα και αγάλματα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πόλη δημιουργήθηκε κατά την περίοδο των εκστρατειών του Μεγάλου Αλεξάνδρου, πιθανότατα γύρω στο 331 π.Χ., είτε στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη μάχη των Γαυγαμήλων είτε μετά από αυτήν, με σκοπό την εδραίωση της ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή.
Ο επικεφαλής της αρχαιολογικής ομάδας, Τζον Μακ Γκίνις, έχει επισημάνει ότι οι έρευνες βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, ωστόσο τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν πως επρόκειτο για μια σημαντική και πολυπληθή πόλη, πάνω στον εμπορικό και στρατηγικό δρόμο που συνέδεε τη Μεσοποταμία με το Ιράν.
