Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα νοικοκυριά να προετοιμαστούν για φυσικές καταστροφές, πολεμικές απειλές, κυβερνοεπιθέσεις και διακοπές βασικών υπηρεσιών. Στόχος είναι οι πολίτες να μπορούν να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους για τρεις ημέρες, μέχρι να κινητοποιηθούν οι κρατικές υπηρεσίες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντείνει τις προσπάθειες για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας και της ετοιμότητας των πολιτών απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις, παρουσιάζοντας νέο οδηγό που προβλέπει αυτάρκεια του πληθυσμού για τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης. Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στις 3 Νοεμβρίου 2026, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, από την επίτροπο αρμόδια για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ.
Η βασική σύσταση προς τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά είναι να διαθέτουν ένα οργανωμένο κιτ έκτακτης ανάγκης, με τρόφιμα, νερό, φάρμακα και απαραίτητο εξοπλισμό, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τις πρώτες τρεις ημέρες χωρίς άμεση εξωτερική βοήθεια. Η Κομισιόν επισημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές κοινωνίες αντιμετωπίζουν ολοένα συχνότερες και πιο σύνθετες απειλές. Σε αυτές περιλαμβάνονται ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, διακοπές στην ηλεκτροδότηση και στις τηλεπικοινωνίες, κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές σε κρίσιμες υποδομές, αλλά και γεωπολιτικές κρίσεις.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει το κιτ των 72 ωρών. Η προετοιμασία αφορά κάθε νοικοκυριό και πρέπει να προσαρμόζεται στον αριθμό των μελών του και στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Ενδεικτικά, τα απαραίτητα εφόδια περιλαμβάνουν:
Πόσιμο νερό: Εμφιαλωμένο νερό, με ενδεικτική πρόβλεψη δύο λίτρων ανά άτομο ημερησίως.
Τρόφιμα: Κονσέρβες, ξηρούς καρπούς, μπάρες δημητριακών και άλλα τρόφιμα μακράς διαρκείας που δεν απαιτούν μαγείρεμα.
Φάρμακα: Απαραίτητα προσωπικά φάρμακα και βασικό φαρμακείο πρώτων βοηθειών.
Φωτισμός και επικοινωνία: Φακός, εφεδρικές μπαταρίες, ραδιόφωνο και φορτισμένο power bank.
Έγγραφα: Αντίγραφα ταυτότητας, διαβατηρίου, ασφαλιστικών και άλλων σημαντικών εγγράφων.
Είδη καθημερινής χρήσης: Είδη προσωπικής υγιεινής, ζεστά ρούχα και βασικός εξοπλισμός για την οικογένεια.
Η προετοιμασία δεν περιορίζεται στην αποθήκευση προμηθειών. Οι πολίτες καλούνται να γνωρίζουν πώς θα επικοινωνήσουν με τα μέλη της οικογένειάς τους σε περίπτωση διακοπής των τηλεπικοινωνιών, πού θα συγκεντρωθούν και πώς θα ενημερώνονται από τις αρμόδιες αρχές.
Η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία περιλαμβάνει επίσης την ενσωμάτωση μαθημάτων ετοιμότητας στα προγράμματα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στόχος είναι τα παιδιά να αποκτούν από μικρή ηλικία βασικές γνώσεις αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών, χωρίς να καλλιεργείται φόβος ή ανασφάλεια. Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται για τα άτομα με αναπηρία, ώστε τα σχέδια πολιτικής προστασίας να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες τους και να εξασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση στην ενημέρωση και στην υποστήριξη.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει την καθιέρωση ετήσιας Ευρωπαϊκής Ημέρας Ετοιμότητας, με πρώτη διοργάνωση στις 23 Οκτωβρίου 2027. Η ημερομηνία συνδέεται με την επέτειο ίδρυσης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας το 2001. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές δεν αποτελούν υποχρεωτική νομοθεσία για τους πολίτες, αλλά συστάσεις προς τα κράτη-μέλη και τις αρμόδιες αρχές. Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι ότι η πολιτική προστασία δεν αρχίζει τη στιγμή που εκδηλώνεται μια καταστροφή. Αρχίζει από την πρόληψη, την ενημέρωση και την οργανωμένη προετοιμασία κάθε νοικοκυριού.
