Σε μια κίνηση στρατηγικής ενίσχυσης των διμερών δεσμών προχωρούν Γαλλία και Κύπρος, υπογράφοντας σήμερα την κρίσιμη συμφωνία για το καθεστώς δυνάμεων (Status of Forces Agreement – SOFA).
Το επίκεντρο της συμφωνίας είναι η φιλοξενία και ανάπτυξη γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί, με δηλωμένο σκοπό τη διευκόλυνση ανθρωπιστικών επιχειρήσεων στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Το τελικό κείμενο θα φέρει τις υπογραφές της Γαλλίδας υπουργού Άμυνας, Κατρίν Βοτρέν, και του Κύπριου ομολόγου της, Βασίλη Πάλμα, αμέσως μετά την ολοκλήρωση του άτυπου Συμβουλίου Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που φιλοξενείται στη Λευκωσία.
Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Την είχε προαναγγείλει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά την πρόσφατη υψηλού συμβολισμού επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στο νησί. Ο κ. Χριστοδουλίδης είχε τονίσει με σαφήνεια ότι η παρουσία των γαλλικών δυνάμεων σε κυπριακό έδαφος θα διέπεται από αυστηρό πλαίσιο που εξυπηρετεί αποκλειστικά ανθρωπιστικούς σκοπούς, υπογραμμίζοντας τον ειρηνικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα της αποστολής. Η συμφωνία αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη αναβάθμιση της αμυντικής διπλωματίας μεταξύ των δύο χωρών, που τα τελευταία χρόνια έχουν οικοδομήσει μια στενή σχέση στους τομείς της ενέργειας και της ασφάλειας.
Τι ακριβώς προβλέπει το πλαίσιο συνεργασίας
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες που επικαλείται το Politico από ανώτερους Κύπριους αξιωματούχους, η συμφωνία SOFA θέτει ένα ολοκληρωμένο νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο. Αυτό θα καθορίζει με ακρίβεια τους όρους εγκατάστασης, εκπαίδευσης και επιχειρησιακής δράσης των Γάλλων στρατιωτών, με πλήρη σεβασμό στην εθνική κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πέρα από το σκέλος της φιλοξενίας, η συμφωνία εμβαθύνει σε μια σειρά από κρίσιμους τομείς. Προβλέπει την ενίσχυση του στρατιωτικού συντονισμού και της διαλειτουργικότητας, τη σύσφιξη των δεσμών στην αμυντική τεχνολογία και βιομηχανία, καθώς και τη διεξαγωγή κοινών στρατιωτικών ασκήσεων και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Επιπλέον, διευκολύνει τις ανταλλαγές εξειδικευμένου προσωπικού και θεσπίζει σαφείς διοικητικές ρυθμίσεις για τις δυνάμεις που θα επιχειρούν στο έδαφος του έτερου κράτους.
Σφοδρή αντίδραση από την τουρκοκυπριακή πλευρά
Η επικείμενη υπογραφή της συμφωνίας δεν άργησε να προκαλέσει την έντονη αντίδραση της τουρκοκυπριακής διοίκησης. Το ψευδοκράτος, όπως αναγνωρίζεται από τη διεθνή κοινότητα πλην της Τουρκίας, έσπευσε να κηρύξει τη συμφωνία άκυρη, προβάλλοντας μια σειρά από ενστάσεις. Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας τους βρίσκεται ο ισχυρισμός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν διαθέτει τη νομιμοποίηση να υπογράφει τέτοιου είδους δεσμευτικές διεθνείς συμφωνίες που αφορούν το σύνολο του νησιού.
Παράλληλα, η τουρκοκυπριακή ηγεσία εξέφρασε έντονες ανησυχίες ότι μια μόνιμη γαλλική στρατιωτική παρουσία, ακόμη και με ανθρωπιστικό μανδύα, ενδέχεται να διαταράξει την υφιστάμενη ισορροπία δυνάμεων. Υποστήριξαν ότι μια τέτοια εξέλιξη αγνοεί επιδεικτικά τα δικαιώματα και τις ανησυχίες της τουρκοκυπριακής κοινότητας, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για νέες εστίες έντασης στην περιοχή. Η κίνηση αυτή έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη φορτισμένο κλίμα, καθιστώντας σαφές ότι ο δρόμος προς την επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό παραμένει γεμάτος προκλήσεις. Παρά τις αντιδράσεις, Λευκωσία και Παρίσι προχωρούν στην υλοποίηση της συμφωνίας, στέλνοντας μήνυμα εμβάθυνσης της στρατηγικής τους σύμπλευσης.
