«Κάθε επαναπατρισμός είναι μια πράξη δικαιοσύνης απέναντι στην ιστορία μας», τόνισε η Λίνα Μενδώνη. Σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα επιστρέφουν στη χώρα
Δεκαπέντε ελληνικές αρχαιότητες, οι οποίες είχαν απομακρυνθεί παράνομα από την Ελλάδα, επιστρέφουν στη χώρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια ακόμη σημαντική εξέλιξη στον αγώνα για την προστασία και την ανάκτηση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η παράδοση των αρχαιοτήτων στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη πραγματοποιήθηκε σε ειδική τελετή στην Εισαγγελία του Μανχάταν, επιβεβαιώνοντας τη στενή συνεργασία των ελληνικών και αμερικανικών αρχών για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.
Με τη νέα επιστροφή, ο συνολικός αριθμός των ελληνικών αρχαιοτήτων που έχουν επαναπατριστεί από τις ΗΠΑ, με αποφάσεις της Εισαγγελίας του Μανχάταν από το 2022, ανέρχεται πλέον σε 179.
Μενδώνη: «Πράξη δικαιοσύνης απέναντι στην ιστορία μας»
Κατά την τελετή, η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για τον εντοπισμό και την επιστροφή των αρχαιοτήτων.
«Με τον σημερινό επαναπατρισμό 15 ακόμη αρχαιοτήτων επιβεβαιώνεται εκ νέου ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς συναντά έμπρακτα τη δικαιοσύνη και τη διεθνή συνεργασία», ανέφερε η κ. Μενδώνη.
Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με την υπουργό, έχει το γεγονός ότι ορισμένα από τα αντικείμενα που επιστρέφουν στην Ελλάδα μπορούν πλέον να επανενωθούν με ευρήματα από την ίδια ανασκαφή, τα οποία βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.
«Πίσω από κάθε επαναπατρισμό βρίσκεται μια συστηματική και επίμονη προσπάθεια έρευνας, επιστημονικής τεκμηρίωσης και διεθνούς συνεργασίας», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας καθοριστική τη συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού με την Εισαγγελία του Μανχάταν και ειδικότερα την Antiquities Trafficking Unit.
Η Λίνα Μενδώνη επισήμανε ακόμη ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς αποδέκτη των αποτελεσμάτων αυτής της προσπάθειας, αλλά συμμετέχει ενεργά στον εντοπισμό, την τεκμηρίωση και την ανάκτηση πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από τη χώρα.
Αντικείμενα από την προϊστορική έως τη ρωμαϊκή περίοδο
Οι 15 αρχαιότητες καλύπτουν ένα ιδιαίτερα μεγάλο χρονολογικό φάσμα, από την προϊστορική και την πρώιμη μυκηναϊκή περίοδο έως την αρχαϊκή, την κλασική και την ελληνιστική εποχή, φτάνοντας μέχρι και την πρώιμη ρωμαϊκή περίοδο.
Μεταξύ των αντικειμένων που επιστρέφουν περιλαμβάνονται:
κυκλαδίτικο μαρμάρινο γυναικείο ειδώλιο τύπου Σπεδού, που χρονολογείται περίπου στο 2700–2600 π.Χ.,
μαρμάρινο πώμα πυξίδας της περιόδου 2700–2200 π.Χ.,
πήλινη ραμφόστομη πρόχους, περίπου 1750–1700 π.Χ.,
χάλκινο βραχιόλι της αρχαϊκής περιόδου,
μαρμάρινος κόχλος γύρω στο 400 π.Χ.,
χάλκινος δίσκος κατόπτρου και χάλκινο απορραντήριο της ύστερης κλασικής περιόδου,
χρυσό περιδέραιο με περίαπτο σε σχήμα αμφορέα, που χρονολογείται περίπου στο 125–120 π.Χ.,
ανδρική κεφαλή από εξαιρετικής ποιότητας παριανό μάρμαρο, που χρονολογείται στην περίοδο των Ιουλίων-Κλαυδίων, μεταξύ 14 και 68 μ.Χ.
Στο επίκεντρο η λαθρανασκαφή στην Κρήτη
Ιδιαίτερη σημασία έχουν πέντε χάλκινα αντικείμενα πολεμικής εξάρτυσης, δύο κράνη και τρεις μίτρες με έκτυπη διακόσμηση, τα οποία χρονολογούνται στον ύστερο 7ο αιώνα π.Χ.
Τα αντικείμενα συνδέονται τεκμηριωμένα με μεγάλης κλίμακας λαθρανασκαφή που πραγματοποιήθηκε το 1964 στο Αφρατί Βιάννου Ηρακλείου Κρήτης.
Η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του υπουργείου Πολιτισμού αξιοποίησε αρχαιολογικές και ιστορικές δημοσιεύσεις, αρχειακό υλικό, έγγραφα και τηλεγραφήματα των αρμόδιων υπηρεσιών, καθώς και στοιχεία από κατασχέσεις αρχαιοτήτων στην ίδια περιοχή, προκειμένου να τεκμηριώσει την προέλευση των αντικειμένων και την παράνομη διακίνησή τους εκτός Ελλάδας.
Ανάλογα ευρήματα από την ίδια λαθρανασκαφή είχαν κατασχεθεί από τις ελληνικές αρχές και σήμερα φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Έτσι, η επιστροφή των πέντε αντικειμένων ανοίγει τον δρόμο για την επανένωση ενός σημαντικού αρχαιολογικού συνόλου.
Συνεχίζεται η συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ
Ο επικεφαλής της Antiquities Trafficking Unit της Εισαγγελίας του Μανχάταν, Matthew Bogdanos, υπογράμμισε από την πλευρά του ότι κάθε αντικείμενο που επιστρέφει στην Ελλάδα αποτελεί αποτέλεσμα της κοινής προσπάθειας των δύο χωρών κατά της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.
Η υπουργός Πολιτισμού ευχαρίστησε την Εισαγγελία του Μανχάταν, τον Matthew Bogdanos και τα στελέχη της Antiquities Trafficking Unit, καθώς και τα στελέχη του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού που συμμετείχαν στην έρευνα και την επιστημονική τεκμηρίωση των αρχαιοτήτων.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε παρουσία της υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ για Μορφωτικές και Πολιτιστικές Υποθέσεις Catherine Dillon, της Γενικής Προξένου της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη Ιφιγένειας Καναρά, στελεχών της Εισαγγελίας του Μανχάταν και του υπουργείου Πολιτισμού.
Η Αθήνα και η Ουάσιγκτον προετοιμάζονται παράλληλα για την ανανέωση του διμερούς Μνημονίου Πολιτιστικής Συνεργασίας, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.
Πηγή: Υπουργείο Πολιτισμού
