Η θεωρία ότι οι δεινόσαυροι βρίσκονταν ήδη σε φθίνουσα πορεία πριν από την καταστροφική πρόσκρουση του αστεροειδούς που τους εξαφάνισε, πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια, τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση από νέα επιστημονική μελέτη.
Ερευνητές του University College London (UCL), σε συνεργασία με διεθνή ομάδα επιστημόνων, προτείνουν ότι η φαινομενική μείωση της ποικιλομορφίας των δεινοσαύρων ενδεχομένως να οφείλεται όχι σε πραγματική οικολογική κατάρρευση, αλλά σε κενά και περιορισμούς του παλαιοντολογικού αρχείου.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Current Biology, επικεντρώνεται στα απολιθώματα από τη Βόρεια Αμερική και καλύπτει χρονικό διάστημα 18 εκατομμυρίων ετών πριν την πρόσκρουση. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα για τέσσερις χαρακτηριστικές οικογένειες δεινοσαύρων – τους φυτοφάγους Αγκυλοσαυρίδες και Αδροσαυρίδες, τους εντυπωσιακούς Κερατοψίδες και τους τρομερούς σαρκοφάγους Τυραννοσαυρίδες – και διαπίστωσαν ότι η υποτιθέμενη πτώση στον αριθμό των ειδών ενδέχεται να είναι αποτέλεσμα μειωμένων πιθανοτήτων εύρεσης απολιθωμάτων, λόγω γεωλογικών και περιβαλλοντικών παραμέτρων.
Η επικεφαλής επιστημονική ομάδα κατέφυγε σε τεχνικές μοντελοποίησης οικολογικής κατοίκησης, για να αξιολογήσει όχι μόνο το που ενδέχεται να ζούσαν οι δεινόσαυροι, αλλά και το πόσο πιθανό είναι να εντοπιστούν απολιθώματά τους σήμερα. Όπως επισημαίνουν, κατά τα τελευταία έξι εκατομμύρια χρόνια πριν από τον αστεροειδή, η προσβασιμότητα σε κατάλληλα γεωλογικά στρώματα μειώθηκε σημαντικά – γεγονός που επηρεάζει την πληρότητα του αρχείου.
«Η ανάλυσή μας δείχνει πως ενώ η παρουσία των δεινοσαύρων στο φυσικό τους περιβάλλον δεν μειωνόταν, η πιθανότητα ανίχνευσης των απολιθωμάτων τους έπεφτε κατακόρυφα. Αυτό σημαίνει ότι το αρχείο απολιθωμάτων δεν πρέπει να θεωρείται αλάνθαστος δείκτης της ιστορικής βιοποικιλότητας», τονίζει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ. Κρις Ντιν από το UCL.
Η μελέτη ρίχνει νέο φως και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες της εποχής, όπως η υποχώρηση της μεγάλης εσωτερικής θάλασσας που κάποτε χώριζε τη Βόρεια Αμερική και η μεταβολή των ποτάμιων συστημάτων, οι οποίες επηρέασαν το φυσικό τοπίο και κατ’ επέκταση τη διατήρηση απολιθωμάτων. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα των Κερατοψίδων, οι οποίοι φαίνεται να επιβίωναν σε πιο εκτεθειμένα και διατηρήσιμα οικοσυστήματα, κάτι που ίσως εξηγεί την πιο έντονη παρουσία τους στο αρχείο της ύστερης Κρητιδικής περιόδου.
Η νέα μελέτη δεν αποκλείει τον ρόλο του αστεροειδούς στην ξαφνική εξαφάνιση των δεινοσαύρων, αλλά επαναφέρει τη συζήτηση για το αν η παρακμή τους ήταν σταδιακή ή αποτέλεσμα ενός κατακλυσμικού γεγονότος. Το βασικό συμπέρασμα; Πριν καταλήξουμε σε οριστικά συμπεράσματα για το παρελθόν της ζωής στον πλανήτη, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τα όρια των ίδιων των στοιχείων που έχουμε στη διάθεσή μας.
