Ρεπορτάζ Μουρτζούκος Χρήστος
Σε τροχιά σύγκρουσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται ξανά δύο από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς γίγαντες των ΗΠΑ, η Apple και η Meta.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εφαρμόζοντας για πρώτη φορά τις διατάξεις του νέου Κανονισμού για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA), επέβαλε βαριά πρόστιμα στις δύο εταιρείες για αθέμιτες πρακτικές που, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, παραβιάζουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ανταγωνισμού.
Πρόστιμα-μαμούθ για παραβίαση του DMA
Η Apple καλείται να πληρώσει 500 εκατομμύρια ευρώ και η Meta 200 εκατομμύρια ευρώ, με την Κομισιόν να κατηγορεί τις δύο εταιρείες ότι χρησιμοποίησαν την κυρίαρχη θέση τους στην αγορά εις βάρος των καταναλωτών και των ανταγωνιστών.
Apple: Συγκεκριμένα, στην περίπτωση της Apple, η Ε.Ε. υποστηρίζει ότι η εταιρεία περιόρισε υπερβολικά τις δυνατότητες των προγραμματιστών εφαρμογών να προωθούν εναλλακτικές και φθηνότερες προσφορές εκτός του App Store. Οι καταναλωτές, όπως τονίζεται, δεν είχαν τη δυνατότητα να ενημερωθούν ή να έχουν πρόσβαση σε πιο συμφέρουσες επιλογές.
Η Meta, από την άλλη, κατηγορείται ότι δεν προσφέρει στους χρήστες του Facebook και του Instagram επαρκείς επιλογές αναφορικά με τη χρήση των προσωπικών τους δεδομένων. Το μοντέλο «πλήρωσε ή συναίνεσε», δηλαδή είτε πληρώνεις για υπηρεσία χωρίς διαφημίσεις, είτε αποδέχεσαι την εκτεταμένη χρήση των δεδομένων σου για στοχευμένη διαφήμιση, κρίθηκε από την Επιτροπή ως μη συμβατό με τον ευρωπαϊκό νόμο. Παρότι η εταιρεία προχώρησε σε αλλαγές το φθινόπωρο του 2024, η ποινή αφορά την προηγούμενη περίοδο (Μάρτιος – Νοέμβριος 2024).
Η αντίδραση των εταιρειών
Η Apple απάντησε έντονα, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια της Επιτροπής άδικη. Όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της, έχει ήδη επενδύσει τεράστιους πόρους για να προσαρμοστεί στο νέο νομικό πλαίσιο, ενώ παράλληλα σχεδιάζει να αμφισβητήσει το πρόστιμο δικαστικά.
Ανάλογες ενστάσεις εκφράζονται και από τη Meta, η οποία σημειώνει ότι συμμορφώθηκε με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις, προσφέροντας στους χρήστες εναλλακτικές λύσεις με λιγότερη χρήση δεδομένων.
Πολιτικές προεκτάσεις και εντάσεις ΕΕ-ΗΠΑ
Τα πρόστιμα έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στις διατλαντικές σχέσεις. Ο πρόεδρος της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου (FTC), Άντριου Φέργκιουσον, κατήγγειλε ότι η Ε.Ε. ουσιαστικά «φορολογεί» τις αμερικανικές εταιρείες, προειδοποιώντας για πιθανές συνέπειες στην εμπορική συνεργασία.
Η Ε.Ε., ωστόσο, απορρίπτει τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας πως οι κυρώσεις βασίζονται αποκλειστικά στη νομοθεσία και δεν επηρεάζονται από πολιτικές σκοπιμότητες ή διπλωματικές εντάσεις.
Το DMA και οι μελλοντικές κυρώσεις
Ο κανονισμός για τις Ψηφιακές Αγορές προβλέπει αυστηρές ποινές για τις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται: πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως και το 10% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών, ποσοστό που μπορεί να διπλασιαστεί σε περίπτωση υποτροπής.
Η Apple, με ετήσιο κύκλο εργασιών σχεδόν 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων, και η Meta, με αξία άνω των 160 δισ. δολαρίων, βρίσκονται πλέον υπό αυστηρή παρακολούθηση.
Η σύγκρουση Βρυξελλών – Silicon Valley φαίνεται να εισέρχεται σε νέα φάση. Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι αν οι τεχνολογικοί κολοσσοί θα υποκύψουν στις ευρωπαϊκές πιέσεις ή θα επιδιώξουν πιο επιθετικές νομικές αντιδράσεις. Το μόνο βέβαιο: ο Ψηφιακός Νόμος ήρθε για να αλλάξει τα δεδομένα.
