Γράφει ο Χρήστος Μουρτζούκος
Στο πλαίσιο της πρόσφατης Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, ο Φρίντριχ Μερτς επανέλαβε μια σταθερή γραμμή της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής, η Γερμανία δεν επιδιώκει να αποκτήσει δικά της πυρηνικά όπλα ή ανεξάρτητο πυρηνικό οπλοστάσιο.
Επιβεβαίωσε τη δέσμευση της Γερμανίας που απορρέει από διεθνείς συμφωνίες όπως η Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων και τη συμφωνία «2+4» του 1990 σχετικά με την επανένωση της χώρας.
Συγκεκριμένα, ο ίδιος δήλωσε ότι «δεν θέλω η Γερμανία να σκέφτεται την απόκτηση δικού της πυρηνικού οπλοστασίου» και τόνισε τις διεθνείς δεσμεύσεις που κρατούν το Βερολίνο μακριά από τέτοιες επιλογές.
Παρά τον σαφή αποσαφηνισμό αυτού του αποκλεισμού, ο Μερτς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας ευρωπαϊκής συνεργασίας πυρηνικής αποτροπής στο πλαίσιο της ίδιας της Ευρώπης, και όχι ως εναλλακτική του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, είναι σε εξέλιξη διάλογος με τη Γαλλία και τον Εμανουέλ Μακρόν για το πώς ένα κοινό πυρηνικό αποτρεπτικό πλαίσιο θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια της Ευρώπης, δεδομένης της σταδιακής απομάκρυνσης των Ηνωμένων Πολιτειών από την ηγεμονική στρατιωτική παρουσία στο ευρωπαϊκό θέατρο.
Αυτή η πρόταση, που ενσωματώνει συζητήσεις για μια ευρωπαϊκή πυρηνική «ομπρέλα» αποτροπής, έχει προκαλέσει τόσο ευρύτερο προβληματισμό όσο και πολιτικές αντιδράσεις εντός της Γερμανίας, καθώς η παραδοσιακή αντίληψη για τον γερμανικό ρόλο στον κόσμο παραμένει συνδεδεμένη με την ειρήνη και τον αποτροπιασμό κάθε μορφής πυρηνικής εποπτείας, μετά τις τραυματικές εμπειρίες των δύο παγκόσμιων πολέμων του 20ού αιώνα.
Αυτή η ιστορική αναφορά στο παρελθόν, ειδικά στους ηττημένους και καταστροφικούς πολέμους για τη Γερμανία, συνεχίζει να διαμορφώνει την πολιτική συμπεριφορά και την κοινωνική άποψη για ζητήματα όπως ο αφοπλισμός, οι στρατιωτικές δαπάνες και η συμμετοχή σε πυρηνικές στρατηγικές συμμαχίες.
Στη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα, το Βερολίνο επιδιώκει να ισορροπήσει ανάμεσα στην επιθυμία για ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και τις παραδοσιακές δεσμεύσεις που το συγκρατούν από μονομερείς εξοπλιστικές επιλογές. Η οικονομική κρίση στις παραδοσιακές βιομηχανίες της Γερμανίας και η ανάγκη ενίσχυσης του αμυντικού τομέα σε περιόδους αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας επηρεάζουν επίσης αυτή την ισορροπία, με το Βερολίνο να προσπαθεί να διατηρήσει τον ηγετικό του ρόλο στην Ευρώπη, χωρίς να υπονομεύσει τις διεθνείς δεσμεύσεις του ούτε να αναστατώσει περαιτέρω τις σχέσεις με τους παραδοσιακούς συμμάχους.
Σε αυτό το πλαίσιο, σημαντική είναι η εμπλοκή της Rheinmetall, της μεγαλύτερης γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία πρόσφατα πέτυχε μεγάλη στρατιωτική σύμβαση για το σύστημα όπλων «Seasnake 30», έναν νέο τύπο ναυτικού, ελαφρού πυροβόλου συστήματος που θα εξοπλίσει τη ναυτική δύναμη της Σουηδίας. Ο πρώτος από τους οκτώ συμφωνημένους εξοπλισμούς αξίας περίπου 63 εκατ. ευρώ έχει προγραμματιστεί να παραδοθεί έως το 2028 και σηματοδοτεί την πρώτη φορά που το συγκεκριμένο σύστημα αναλαμβάνει δράση με στρατιωτικό πελάτη του ΝΑΤΟ, ενισχύοντας τη θέση της Rheinmetall ως βασικού συνεργάτη στην ευρωπαϊκή και νατοϊκή αμυντική βιομηχανία.
Η επιτυχία αυτή δεν είναι απλώς μια εμπορική νίκη για τον όμιλο αλλά και μια ένδειξη της στροφής που επιχειρεί να κάνει η Γερμανία σε ζητήματα στρατιωτικής αυτονομίας και υποστήριξης συμμάχων στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής άμυνας.
Παράλληλα, η τρέχουσα στρατηγική του Μερτς περιλαμβάνει τη σύσφιξη των σχέσεων με χώρες όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο σε θέματα άμυνας, αλλά πάντα υπό τον περιορισμό ότι η Γερμανία δεν θα αναπτύξει δικά της πυρηνικά όπλα, διατηρώντας την ιστορική της δέσμευση απέναντι στη μη διάδοση και στις διεθνείς συνθήκες.
Σε συνδυασμό με τη συζήτηση για αυξημένες αμυντικές δαπάνες, τις εντάσεις στο ευρωατλαντικό πλαίσιο, και μια στρατηγική επιδίωξη για μεγαλύτερο γεωπολιτικό ρόλο της Ευρώπης ανεξάρτητα από τις ΗΠΑ, η γερμανική πολιτική σκηνή δείχνει ότι βρίσκεται σε μια περίοδο αναπροσαρμογής, όπου οι παραδοσιακές ιδέες για αφοπλισμό και αποχή από πυρηνικά εξετάζονται υπό νέο πρίσμα, χωρίς όμως να εγκαταλείπονται πλήρως οι ηθικές και νομικές δεσμεύσεις του παρελθόντος.
Rheinmetall: Παραγγελία-μαμούθ από τη Σουηδία για το ναυτικό σύστημα Seasnake 30
