Το ΔΝΤ προειδοποιεί για παγκόσμια οικονομική κρίση λόγω του πολέμου στο Ιράν. Μείωση ανάπτυξης, αύξηση πληθωρισμού και εκτόξευση τιμών ενέργειας.
Ο πόλεμος στο Ιράν εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη διεθνή οικονομία, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) να προειδοποιεί για ενδεχόμενη παγκόσμια οικονομική κρίση. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά, ενώ ο πληθωρισμός αυξάνεται, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που θυμίζει επικίνδυνα στασιμοπληθωρισμό.
Το ΔΝΤ έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για την παγκόσμια οικονομία, εκτιμώντας ανάπτυξη περίπου 3,1% για το 2026, χαμηλότερα από προηγούμενες εκτιμήσεις. Σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, το σενάριο γίνεται ακόμη πιο δυσοίωνο, με την ανάπτυξη να μπορεί να πέσει έως και στο 2%, επίπεδα που παραπέμπουν σε συνθήκες κρίσης.
Κεντρικός παράγοντας της επιδείνωσης είναι η άνοδος των τιμών ενέργειας, λόγω της έντασης στον Περσικό Κόλπο και της αστάθειας στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους διαύλους πετρελαίου παγκοσμίως. Η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταφέρεται άμεσα στις τιμές καυσίμων, τροφίμων και μεταφορών, οδηγώντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό σε επίπεδα άνω του 4%.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι ο συνδυασμός χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού δημιουργεί συνθήκες στασιμοπληθωρισμού, ένα ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον για κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες. Σε αυτό το πλαίσιο, ενδέχεται να απαιτηθούν νέες αυξήσεις επιτοκίων, γεγονός που θα επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα και την κατανάλωση.
Οι πιο ευάλωτες οικονομίες είναι οι χώρες που εισάγουν ενέργεια, οι αναπτυσσόμενες οικονομίες και η Ευρώπη, λόγω της υψηλής εξάρτησης από εισαγωγές. Για την Ευρωζώνη, η ανάπτυξη προβλέπεται να επιβραδυνθεί σημαντικά, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί, δημιουργώντας πιέσεις για νέα μέτρα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η γεωπολιτική ένταση στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί τον βασικό μοχλό της κρίσης, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενέργειας. Η διατάραξη των μεταφορών έχει ήδη προκαλέσει αύξηση του κόστους μεταφορών, προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και έντονες πιέσεις στις αγορές τροφίμων, ενισχύοντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις.
Σύμφωνα με τα σενάρια του ΔΝΤ, μια σύντομη σύγκρουση θα είχε περιορισμένες επιπτώσεις, ωστόσο ένας παρατεταμένος πόλεμος θα οδηγούσε σε σημαντική επιβράδυνση της ανάπτυξης, ενώ μια πιθανή κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση και βαθιά ενεργειακή κρίση. Σε ένα ακραίο σενάριο, οι τιμές πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν δραματικά, φέρνοντας την παγκόσμια οικονομία κοντά σε ύφεση.
Συνολικά, ο πόλεμος στο Ιράν εξελίσσεται σε καταλύτη για μια νέα παγκόσμια οικονομική αναταραχή. Με την ανάπτυξη να επιβραδύνεται, τον πληθωρισμό να αυξάνεται και τις αγορές ενέργειας να βρίσκονται σε κρίση, το ενδεχόμενο μιας παγκόσμιας ύφεσης δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί.
