Η άνοδος της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) δεν μπορεί πλέον να αποδίδεται αποκλειστικά στο μεταναστευτικό.
Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και αφορά την οικονομία, την ενεργειακή ακρίβεια, την ανασφάλεια και, κυρίως, την αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα.
Το AfD βρίσκεται εδώ και μήνες στην πρώτη θέση των δημοσκοπήσεων, περίπου στο 28%-29%, ενώ η CDU/CSU του Φρίντριχ Μερτς κινείται γύρω στο 20%. Η εκλογική αναμέτρηση στη Σαξονία-Άνχαλτ ήταν, όμως, κάτι περισσότερο από ένα ακόμη καμπανάκι. Το AfD έφτασε στο 43,8%, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό του από το 2021, ενώ η CDU κατέρρευσε στο 17,2%.
Γι’ αυτό και το να εμφανιστεί το πολιτικό σύστημα «σοκαρισμένο» από τα επόμενα αποτελέσματα στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία θα ήταν περισσότερο υποκριτικό παρά έκπληξη. Τα σημάδια υπάρχουν εδώ και μήνες.
Ο Μερτς έχει πλέον ένα δύσκολο στοίχημα, να αντιστρέψει την πορεία πριν η δυσαρέσκεια μετατραπεί σε μόνιμη πολιτική κυριαρχία του AfD. Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο μεταναστευτικό. Είναι και οικονομικό. Η κυβέρνηση προχωρά στον προϋπολογισμό του 2027 με νέα δάνεια άνω των 200 δισ. ευρώ, ενώ οι προειδοποιήσεις για τη μελλοντική επιβάρυνση του γερμανικού κράτους πληθαίνουν.
Εδώ βρίσκεται και ένας παραλληλισμός που μέχρι σήμερα μπορεί να ακούγεται υπερβολικός, αλλά δεν μπορεί πλέον να αγνοείται: η πιθανότητα μιας γερμανικής εκδοχής όσων έζησε η Ελλάδα το 2015. Όπως τότε στην Ελλάδα η οικονομική πίεση, η κοινωνική δυσαρέσκεια και η απογοήτευση από το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα δημιούργησαν τις συνθήκες για την εκλογική άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ, έτσι και στη Γερμανία η συσσώρευση οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω ένα κόμμα που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν εκτός της παραδοσιακής πολιτικής εξουσίας.
Δεν σημαίνει ότι η Γερμανία θα ζήσει μια επανάληψη του ελληνικού 2015. Η πολιτική, οικονομική και θεσμική πραγματικότητα των δύο χωρών είναι διαφορετική. Θα μπορούσε όμως να υπάρξει μια γερμανική εκδοχή του φαινομένου: ένα κόμμα διαμαρτυρίας να μετατρέψει τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια σε κυβερνητική απαίτηση και να βρεθεί μπροστά στην «καυτή πατάτα» που άφησε πίσω του το προηγούμενο πολιτικό σύστημα. Και τότε, το ερώτημα δεν θα είναι πλέον αν το AfD μπορεί να κερδίσει εκλογές, αλλά αν είναι έτοιμο να κυβερνήσει τη Γερμανία.
Αν το Βερολίνο δεν αλλάξει πορεία, η επόμενη μεγάλη πολιτική κρίση δεν θα έρθει ως έκπληξη. Θα είναι το αποτέλεσμα μιας πορείας που όλοι βλέπουν να εξελίσσεται μπροστά τους.
