Αν αναζητήσετε απαντήσεις πέρα από την επιφανειακή πληροφορία και εμβαθύνετε στην αυθεντική πηγή της αρχαίας ελληνικής σκέψης, θα συναντήσετε τον ποιητή Ησίοδο.
Μαζί με τον Όμηρο, ο Ησίοδος υπήρξε θεμελιωτής του επικού λόγου, εμπλουτίζοντάς τον όμως με ένα ισχυρό διδακτικό στοιχείο. Δεν είναι τυχαίο ότι αναγνωρίζεται ως ο πατέρας του διδακτικού έπους, καθώς η ποίησή του δεν αφηγείται απλώς γεγονότα αλλά επιδιώκει να καθοδηγήσει τον άνθρωπο. Ανάμεσα στα σπουδαία έργα του, όπως η εμβληματική «Θεογονία» και η «Ασπίδα του Ηρακλέους», ξεχωρίζει το «Έργα και Ημέραι». Μέσα σε αυτό το διαχρονικό κείμενο κρύβεται μια αποκαλυπτική και εξαιρετικά επίκαιρη περιγραφή για την πορεία της ανθρωπότητας: τα πέντε θνητά γένη, με αποκορύφωμα το ζοφερό «σιδερένιο» γένος στο οποίο ζούμε σήμερα.
Πριν φτάσουμε στο σιδερένιο γένος, ο Ησίοδος περιγράφει τις προηγούμενες μορφές ανθρώπινης ύπαρξης. Το πρώτο ήταν το «Χρυσό» γένος, οι άνθρωποι που έπλασαν οι ίδιοι οι αθάνατοι θεοί. Ζούσαν ειρηνικά, δίχως μόχθο και γηρατειά, και ο θάνατος τους ερχόταν σαν γλυκός ύπνος. Ακολούθησε το «Αργυρό» γένος, πολύ υποδεέστερο σε σώμα και νου. Παρέμεναν άμυαλοι για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους και όταν πια ενηλικιώνονταν πέθαιναν, ενώ είχαν ήδη απομακρυνθεί από τη λατρεία των θεών. Τρίτο δημιουργήθηκε το «Χάλκινο» γένος, ένα σκληρό και φοβερό ανθρώπινο σύνολο, φτιαγμένο από κονταρόξυλα, που η ζωή του ήταν αφιερωμένη αποκλειστικά στη βία και τον πόλεμο. Ξεχωριστή θέση κατέχει το τέταρτο, το «Ηρωικό» γένος, οι ημίθεοι ήρωες που ήταν πιο δίκαιοι και ανδρείοι, αλλά αφανίστηκαν κι αυτοί στους μεγάλους πολέμους, όπως ο Τρωικός.
Και κάπου εδώ φτάνουμε στην καρδιά της ησιόδειας απαισιοδοξίας. Ο ποιητής αναφωνεί με θλίψη: «Νυν γαρ δη γένος εστί σιδέριον» (Τώρα πια είναι το σιδερένιο γένος). Η ονομασία του σύγχρονου ανθρώπινου γένους δεν είναι τυχαία. Ο συμβολισμός του σιδήρου είναι απόλυτα συνυφασμένος με την ηθική μας κατάσταση. Όπως το ακατέργαστο σίδερο εκτίθεται στην υγρασία και διαβρώνεται, σκουριάζοντας από έξω προς τα μέσα μέχρι να καταστραφεί ολοσχερώς, έτσι και ο σύγχρονος άνθρωπος έχει διαβρωθεί από την έλλειψη ηθικών αξιών. Η σκληρότητα του μετάλλου αντανακλά τη σκληρότητα της ψυχής μας.
Σήμερα, η τεχνολογική εξέλιξη συνυπάρχει με μια πρωτοφανή πνευματική «οξείδωση». Οι αρετές που κρατούσαν όρθια την κοινωνία έχουν αντικατασταθεί από τα αντίθετά τους. Η ανδρεία έγινε δειλία και άρρωστος εγωισμός, η σωφροσύνη αντικαταστάθηκε από την ανηθικότητα και την έλλειψη σεβασμού προς γονείς και ηλικιωμένους, ενώ η δικαιοσύνη εκτοπίστηκε από την εκμετάλλευση και την απάτη. Είμαστε οι σύγχρονοι δεσμώτες των υλικών μας υποχρεώσεων, θυσιάζοντας τον πολύτιμο χρόνο μας σε μια απατηλή ψυχαγωγία που δεν τρέφει την ψυχή.
Ο Ησίοδος ήταν ιδιαίτερα διορατικός όταν προειδοποιούσε ότι σε αυτό το γένος θα κυριαρχήσει ο φθόνος, ο κακός θα βλάπτει τον ενάρετο και ο δειλός τον γενναίο με ύπουλα λόγια και ψεύτικους όρκους. Η τελική κατάρρευση, σύμφωνα με το κείμενο, θα επέλθει όταν εγκαταλείψουν τον κόσμο η Αιδώς (ντροπή) και η Νέμεσις (δικαιοσύνη), αφήνοντας την ανθρωπότητα εκτεθειμένη στο χάος. Για τον Ησίοδο, η λύση βρίσκεται στην επιστροφή στις ηθικές αξίες, στο «αντικείμενο» που προστατεύει το μέταλλο από τη σκουριά.
Αν και η περιγραφή μοιάζει ζοφερή, λειτουργεί ως καθρέφτης. Το τέλος του σιδερένιου γένους δεν είναι προκαθορισμένο ως μοιρολατρική καταστροφή αλλά ως φυσική συνέπεια της διάβρωσης των ανθρώπινων σχέσεων. Όπως ακριβώς το σίδερο μπορεί να γίνει ανοξείδωτο με σωστή επεξεργασία, έτσι και ο άνθρωπος μπορεί να αποφύγει την παρακμή, εμποτίζοντας εκ νέου την ύπαρξή του με τη σοφία και την αρετή. Το ερώτημα που αφήνει ο αρχαίος ποιητής είναι αν θα προλάβουμε.
Υποστηρίξτε την προσπάθεια των συντελεστών της e-enimerosi.com Η οποία ενημερώνει για όλα τα θέματα του ελληνισμού αλλά και του κόσμου. Μια σελίδα φτιαγμένη με αγάπη από ανθρώπους οι οποίοι βρίσκονται σε διάφορα σημεία της Ευρώπης. Μιας ιστοσελίδα της διασποράς με έδρα την Γερμανία και το κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Κάντε την δική σας δωρεά εδώ για να βοηθήσετε την προσπάθειά μας. Σας ευχαριστούμε θερμά!!!