Ιστορική τριμερής συνάντηση στο Σενζέν της Κίνας, με επίκεντρο τη διεθνή ασφάλεια, τον πυρηνικό αφοπλισμό και τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Τι ανακοινώθηκε μετά τις συνομιλίες των τριών ηγετών.
Μια συνάντηση με ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα πραγματοποιήθηκε στο Σενζέν της Κίνας, όπου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Πρόκειται για την πρώτη τριμερή συνάντηση των ηγετών των τριών ισχυρότερων πυρηνικών δυνάμεων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς εντάσεις παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένες.
Σύμφωνα με το Associated Press, μετά τη συνάντηση, η οποία πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας και Ειρηνικού (APEC), η Κίνα και η Ρωσία ανακοίνωσαν ότι οι τρεις πλευρές συμφώνησαν να προωθήσουν μεταρρυθμίσεις στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, να ενισχύσουν τις ενεργειακές προμήθειες και να ξεκινήσουν διάλογο με στόχο τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων.
Η ανακοίνωση μεταδόθηκε από το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua και το Κρεμλίνο. Ωστόσο, δεν περιλάμβανε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τον τερματισμό των πολέμων στην Ουκρανία και το Ιράν, παρά το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε θέσει τα δύο μέτωπα στο πλαίσιο των θεμάτων που επιθυμούσε να συζητήσει.
Στο επίκεντρο τα πυρηνικά όπλα
Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε τη συνάντηση ως μια ευκαιρία να γίνει ένα σημαντικό βήμα για τη μείωση των πυρηνικών όπλων και τον περιορισμό του κινδύνου χρήσης τους. Όπως δήλωσε, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα βρίσκονται σε μοναδική θέση ώστε να συζητήσουν τρόπους περιορισμού των πυρηνικών οπλοστασίων.
Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ υποστήριξε την ανάγκη προώθησης της παγκόσμιας ειρήνης και τάχθηκε υπέρ ενός κόσμου χωρίς πυρηνικά όπλα. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναφέρθηκε στην κοινή ιστορική ευθύνη των τριών χωρών ως νικητριών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, επισημαίνοντας τον ρόλο τους στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τη λήξη, τον Φεβρουάριο, της συνθήκης New START, της τελευταίας συμφωνίας ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Ο Τραμπ έχει εκφράσει την επιθυμία του για μια νέα, εκσυγχρονισμένη συμφωνία, στην οποία θα συμμετέχει και η Κίνα.
Ωστόσο, η προοπτική μιας τέτοιας συμφωνίας αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες. Το κινεζικό πυρηνικό οπλοστάσιο υπολογίζεται σε περισσότερες από 600 κεφαλές, ενώ τα αντίστοιχα αμερικανικά και ρωσικά οπλοστάσια εκτιμάται ότι ξεπερνούν τις 5.000 πυρηνικές κεφαλές το καθένα. Το Πεκίνο δεν έχει μέχρι στιγμής ισχυρό κίνητρο να αποδεχθεί περιορισμούς αντίστοιχους με εκείνους των δύο μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων.
Ουκρανία και Ιράν παραμένουν ανοιχτά μέτωπα
Παρά τη σημασία της συνάντησης, δεν προέκυψε συγκεκριμένη συμφωνία για την Ουκρανία. Ο Τραμπ είχε προηγουμένως κατ’ ιδίαν συνομιλίες με τον Πούτιν, διάρκειας περίπου 40 λεπτών, στην πρώτη τους συνάντηση μετά τις συνομιλίες στην Αλάσκα την προηγούμενη χρονιά, οι οποίες δεν οδήγησαν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τον Ρώσο ομόλογό του «φίλο» και εξέφρασε την προσδοκία ότι μπορούν να προκύψουν θετικές εξελίξεις. Παράλληλα, η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί στενή σχέση με τη Μόσχα και να παρέχει οικονομική στήριξη στη Ρωσία, παρά τις δυτικές κυρώσεις.
Το Ιράν αποτέλεσε επίσης αντικείμενο συζήτησης, ενώ ο Τραμπ αναφέρθηκε στην ανάγκη διασφάλισης της μεταφοράς πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Οι ανταγωνισμοί δεν εξαφανίζονται
Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις συνεργασίας, παραμένουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των τριών χωρών. Η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Κίνας αφορά το εμπόριο, τους δασμούς, τις σπάνιες γαίες και την πρόσβαση σε προηγμένα μικροκυκλώματα για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, η απουσία της Ευρώπης από τις συνομιλίες για ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την ασφάλειά τους προκαλεί προβληματισμό. Το ενδεχόμενο οι μεγάλες δυνάμεις να συζητούν για το μέλλον άλλων χωρών χωρίς τη συμμετοχή τους αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της νέας διπλωματικής πραγματικότητας.
Η συνάντηση στη Σενζέν κατέγραψε ένα σημαντικό βήμα επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον, Πεκίνου και Μόσχας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν ο διάλογος των τριών ηγετών θα αποκτήσει συνέχεια και θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες συμφωνίες ή εάν θα παραμείνει κυρίως μια ισχυρή συμβολική εικόνα σε έναν κόσμο που αλλάζει, και εξακολουθεί να δοκιμάζεται από πολέμους και ανταγωνισμούς.

