Σήμερα, 17 Ιουνίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Αγίων Μανουήλ, Σαβέλ και Ισμαήλ, τριών αδελφών από την Περσία που έγραψαν τη δική τους σελίδα μαρτυρίου στο πρώιμο χριστιανικό ημερολόγιο.
Η ιστορία τους ξεχωρίζει όχι μόνο για το θάρρος που επέδειξαν απέναντι στην αυτοκρατορική εξουσία, αλλά και για τη συμβολική αντιπαράθεση ανάμεσα στον παλιό ειδωλολατρικό κόσμο και τη νέα πίστη που αναδυόταν.
Η διπλή κληρονομιά μιας οικογένειας
Οι τρεις αδελφοί προέρχονταν από ένα σπίτι όπου οι δύο κόσμοι συγκρούονταν ήδη κάτω από την ίδια στέγη. Ο πατέρας τους ήταν οπαδός της πυρολατρίας, ενώ η μητέρα τους είχε ασπαστεί τον χριστιανισμό και φρόντισε να μεταλαμπαδεύσει στα παιδιά της την πίστη. Τη χριστιανική τους εκπαίδευση ανέλαβε ο ευλαβής ιερέας Εύνικος, ολοκληρώνοντας έτσι ένα τρίπτυχο επιρροών που διαμόρφωσε τον χαρακτήρα των τριών νεαρών Περσών. Όταν κάποια στιγμή βρέθηκαν στην Κωνσταντινούπολη για διπλωματική αποστολή, κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει ότι η παραμονή τους θα κατέληγε σε τραγωδία — και ταυτόχρονα σε θρίαμβο.
Η σύγκρουση με τον Ιουλιανό τον Παραβάτη
Το καθοριστικό γεγονός εκτυλίχθηκε στη Χαλκηδόνα. Εκεί, ο αυτοκράτορας Ιουλιανός, ο τελευταίος διώκτης του χριστιανισμού, τελούσε μεγαλοπρεπή θυσία στα είδωλα, περιστοιχισμένος από την αυτοκρατορική πομπή. Το θέαμα ενός ηγέτη που επέστρεφε στην ειδωλολατρία προκάλεσε βαθιά θλίψη στους τρεις αδελφούς, οι οποίοι εξέφρασαν ανοιχτά την αποδοκιμασία τους. Καταδότες που άκουσαν τα λόγια τους τους κατήγγειλαν αμέσως στον αυτοκράτορα.
Ο Ιουλιανός, γνωστός για την εχθρότητά του προς τους χριστιανούς, απαίτησε από τους τρεις Πέρσες να απαρνηθούν τον Χριστό. Η απάντησή τους έμεινε στην ιστορία ως υπόδειγμα πνευματικής ανδρείας: του είπαν ότι τους εαυτούς τους είχαν ήδη αρνηθεί προ πολλού, ενώ στον Ιησού, στον οποίο είχαν παραδώσει την ψυχή τους, ήταν έτοιμοι να προσφέρουν και το αίμα τους. Το μαρτύριο που ακολούθησε ήταν φρικτό: διαπέρασαν τους αστραγάλους τους με μυτερά αντικείμενα, έκαψαν τις μασχάλες τους με αναμμένες λαμπάδες και τελικά τους αποκεφάλισαν.
Η θεία δίκη και η σύγχρονη μνήμη
Ωστόσο, η ιστορία δεν τελειώνει στο μαρτύριο. Σύμφωνα με την παράδοση, η θεία δίκη δεν άργησε να εκδηλωθεί. Λίγο αργότερα, ο Ιουλιανός εκστράτευσε κατά των Περσών και σε κάποια μάχη έπεσε νεκρός στο άνθος της ηλικίας του, πληρώνοντας για τις αμαρτίες του. Σήμερα, την ημέρα της εορτής τους, τιμώνται τα ονόματα Ισμαήλ, Ισμαήλης, Ισμαήλος, Σμαήλης, Σμαήλος, Μαήλης, Μαήλος, Φήλιξ, Φίλιξ, Φίληξ, Φίληκας, Φίληξα, Φιλήκη και Φηλικίτη.
