Τα ξημερώματα της 14ης Αυγούστου 1974, οι τριμερείς συνομιλίες στη Γενεύη (Ελλάδας, Τουρκίας, Βρετανίας) για το Κυπριακό καταρρέουν χωρίς αποτέλεσμα. Λίγο μετά, η Τουρκία εξαπολύει τη δεύτερη φάση της εισβολής, γνωστή ως «Αττίλας 2», με αεροπορικούς βομβαρδισμούς στη Λευκωσία, την Αμμόχωστο και άλλες περιοχές.
Από το μεσημέρι, ισχυρές τουρκικές δυνάμεις, με άρματα και πεζικό, κινούνται ανατολικά προς την Αμμόχωστο και δυτικά προς Λεύκα–Λιμνίτη. Η ελληνική κυβέρνηση αρνείται να στείλει αεροπορικές ή ναυτικές ενισχύσεις στην Κύπρο, αφήνοντας την Εθνοφρουρά και τα υπολείμματα της ΕΛ.ΔΥ.Κ. χωρίς ουσιαστική υποστήριξη. Έτσι, οι τουρκικές δυνάμεις καταλαμβάνουν το 37% του νησιού, ενώ πριν ήλεγχαν μόλις 3–4%.
Στις 6 το πρωί, το Πολεμικό Συμβούλιο υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή διαπιστώνει την «αδυναμία» στρατιωτικής βοήθειας και επιλέγει να περιοριστεί σε διπλωματικές κινήσεις. Εν τω μεταξύ, η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη την ανακωχή, έχει ενισχύσει σημαντικά τις δυνάμεις της και συντρίβει την υποτυπώδη αντίσταση των Κυπρίων, που στερούνται ακόμη και πυρομαχικών. Μέχρι το βράδυ της ίδιας ημέρας, η άμυνα έχει καταρρεύσει και οι θέσεις εγκαταλείπονται.
Στις 16 Αυγούστου, οι Τούρκοι καταλαμβάνουν τη Μόρφου. Η κυβέρνηση Κληρίδη μεταφέρεται προσωρινά στη Λεμεσό υπό τον φόβο πτώσης της Λευκωσίας. Το απόγευμα της ίδιας μέρας, η Τουρκία αποδέχεται κατάπαυση πυρός, έχοντας υπό τον έλεγχό της το 36,4% του νησιού. Ο απολογισμός είναι τραγικός: περίπου 2.000 νεκροί, 1.619 αγνοούμενοι και 200.000 πρόσφυγες.
Το πρωί της 14ης Αυγούστου, ο Καραμανλής ανακοινώνει την αποχώρηση της Ελλάδας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, μια κίνηση υπό την πίεση της κοινής γνώμης, που όμως είχε σοβαρές συνέπειες, καθώς έδωσε στην Τουρκία ρόλο στον επιχειρησιακό έλεγχο του Αιγαίου.
Μετά τις 11 το πρωί, η άμυνα σπάει στη Μια Μηλιά. Οι ελληνικές δυνάμεις υποχωρούν προς την Κυθρέα, ενώ οι Τούρκοι προελαύνουν προς Άσσια, Τζιάος και Βαρώσι, συνδέοντας τις θέσεις τους στη Λευκωσία με την τουρκική συνοικία της Αμμοχώστου. Το κρατικό ραδιόφωνο μιλά για «ομαλή αναδίπλωση», ενώ το BBC αναφέρει ότι οι Τούρκοι έχουν φτάσει στην Αμμόχωστο.
Η Κυθρέα εκκενώνεται μέσα στον πανικό, με συνεχή βομβαρδισμό. Στις 15 Αυγούστου, οι Τούρκοι μπαίνουν στο Νέο Χωριό Κυθρέας, συγκεντρώνουν περίπου 250 κατοίκους στην εκκλησία και διαπράττουν ωμότητες, όπως εκτελέσεις, λεηλασίες και δολοφονίες αμάχων. Ανάλογες σφαγές και βασανιστήρια καταγράφονται σε πολλά χωριά, με θύματα γέροντες, γυναίκες και παιδιά, σύμφωνα με μαρτυρίες και ιστορικές πηγές.
Η βιβλιογραφία και οι καταθέσεις επιβεβαιώνουν ότι πολλοί θάνατοι αμάχων έγιναν εκ προθέσεως και όχι ως «παράπλευρες απώλειες». Η κυπριακή τραγωδία βαραίνει πολιτικά τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Ευάγγελο Αβέρωφ, καθώς η στρατιωτική αδράνεια και οι πολιτικές τους επιλογές καθόρισαν την έκβαση των γεγονότων.
Για τον ”Εθνάρχη” Καραμανλή, η Κύπρος ήταν «μακριά».
