Γράφει η Βάσω Σίδη (Ψυχής Ανάταση – Δοκίμια)
Αξίζεις – Μιλώντας για την αυτοαξία
Σταμάτα να τρέχεις. Αν γυρίσεις πίσω το χρόνο και κοιτάξεις το δρόμο που έχεις διανύσει, έναν δρόμο ανηφορικό και δύσκολο, θα πάψεις ν’ αναρωτιέσαι για την αξία σου. Ο δρόμος σου δεν ήταν σπαρμένος με ροδοπέταλα, αλλά οι κατακτήσεις σου πολλές. Προσπάθησε να γνωρίσεις ποιος πραγματικά είσαι και τι αξίζεις. Μέσα από την αυτογνωσία θα αναγνωρίσεις όλα εκείνα που σε οδηγούν στην αμφισβήτηση και στον συμβιβασμό.
Πάρε μια ανάσα! Στη σημερινή εποχή, οι ρυθμοί της ζωής είναι φρενήρεις και κυριαρχούν η διαρκής πίεση κι ο ανταγωνισμός. Η ζωή προχωρά κι εσύ δυστυχώς, για μια ακόμη φορά αμφισβητείς τον εαυτό σου, αμφιβάλλεις για την αξία σου. Αρνητικές σκέψεις σε καθηλώνουν και μπλοκάρουν το μυαλό σου.
Είναι αλήθεια πως το άγχος και τα προβλήματα της καθημερινότητας, τα δύσκολα εργασιακά περιβάλλοντα, η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας, και η σύγκρισή με τους άλλους, μας κάνουν να αναρωτιόμαστε αν αξίζουμε την επιτυχία, τη φιλία, την αγάπη, την ευτυχία. Συχνά δημιουργούνται προβλήματα μέσα στους χώρους εργασίας όπου ο φόρτος και οι ευθύνες προκαλούν ένταση και στρες. Το άγχος σε συνδυασμό με τις προβληματικές εργασιακές σχέσεις κλονίζουν την αυτοεκτίμηση και μας οδηγούν στην αμφισβήτηση της αξίας μας.
Η αυτοαξία βρίσκεται στον πυρήνα του εαυτού μας. Οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές μας συνδέονται στενά με το πώς βλέπουμε την αξία μας ως ανθρώπινα όντα.
Αυτή η βαθιά ριζωμένη πεποίθηση της προσωπικής μας αξίας, καλλιεργείται από εμάς και αυξάνεται μέσα από τις θετικές εμπειρίες μας και την αναγνώριση των δυνατοτήτων μας.
Κανένας δεν γεννιέται με αυτοαξία. Καλλιεργείται και παγιώνεται στα στάδια της ανάπτυξής μας. Τα άτομα που αμφισβητούν την προσωπική τους αξία κουβαλούν φορτίο αρνητικών συναισθημάτων με αντίκτυπο στην υγεία τους, ψυχική αλλά και σωματική. Αυτοί που σαν παιδιά δέχθηκαν απόρριψη, επικριτική συμπεριφορά ή κακοποίηση από τους σημαντικούς άλλους, μπορεί να αποκτήσουν λανθασμένη πεποίθηση της προσωπικής τους αξίας. Όταν μάλιστα προστεθεί και η εσωτερική κριτική φωνή που τους τονίζει πως δεν είναι αρκετά καλοί, δεν έχουν αξία, τότε η αρνητική πεποίθηση παγιώνεται.
Πρέπει να ξέρεις ότι το αίσθημα της αυτοαξίας παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή σου γιατί επηρεάζει την ψυχολογική σου ευεξία. Οι άνθρωποι που πιστεύουν στην αξία τους υποφέρουν σε μικρότερο ποσοστό από αγχώδεις διαταραχές και κατάθλιψη. Διαχειρίζονται καλύτερα τις δύσκολες καταστάσεις και τις προκλήσεις της ζωής. Επίσης, εκείνοι που πιστεύουν στον εαυτό τους και την αξία του, αναπτύσσουν υγιέστερες κοινωνικές σχέσεις. Νιώθουν πως αξίζουν το σεβασμό, την εκτίμηση και την αγάπη και θέτουν όρια που προστατεύουν την ευεξία τους.
Η αυτοαξία έχει κοντινή συγγένεια με την αυτοεκτίμηση, χωρίς όμως να ταυτίζονται μεταξύ τους. Η αυτοεκτίμηση είναι αυτό που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και πιστεύουμε για τον εαυτό μας, ενώ η αυτοαξία είναι η συνολική αξιολόγηση και αναγνώριση της ανθρώπινης δημιουργίας ως μοναδικής και αδιαμφισβήτητα πολύτιμης σε αυτή τη ζωή.
Είναι αλήθεια πως το κατά πόσο εκτιμάμε το ποιοι είμαστε σαν άνθρωποι και το πόσο πιστεύουμε ότι αξίζουμε, βασίζεται στην εικόνα που εμείς έχουμε για τον εαυτό μας. Ασφαλώς, τούτη η υποκειμενική μας αντίληψη για την αυτοαξία μας ξεκινά από τα πρώτα παιδικά μας χρόνια. Ο τρόπος που έχουμε μεγαλώσει, η συμπεριφορά των γονιών μας παίζει καθοριστικό ρόλο στην παγίωση της πεποίθησης για την αυτοαξία-αυτοεκτίμησή μας.
Έτσι, άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τα δυνατά τους σημεία και τις ικανότητές τους με αποτέλεσμα να εγκλωβίζονται σε σχέσεις και να συμβιβάζονται με καταστάσεις με αποτέλεσμα να μην τολμούν να διεκδικήσουν.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση πηγάζει από την έλλειψη αυτογνωσίας.
Να θυμάσαι ότι ο εαυτός σου χρειάζεται την προσοχή σου. Μέσα από την αυτοπαρατήρηση θα καταφέρεις να γνωρίσεις ποια πραγματικά είσαι. Κι επιπλέον ποια μπορείς να γίνεις αν εκμεταλλευτείς τα θετικά σου σημεία αμβλύνοντας παράλληλα τις αδυναμίες σου. Είναι μια διαδικασία αέναη κι επίπονη αλλά μόνο έτσι θα αναγνωρίσεις την αληθινή σου αξία. Δεν αρκεί να το θέλεις αλλά πρέπει να είσαι έτοιμος να προσπαθήσεις και να κοπιάσεις σκληρά.
Εξασκήσου στην αποδοχή του εαυτού σου. Να δέχεσαι και να κατανοείς το σύνολο της ύπαρξής σου. Να προσπαθείς να βελτιώσεις τις δυνατότητές σου, αμβλύνοντας ταυτόχρονα τις αδυναμίες σου. Να αναλαμβάνεις την ευθύνη των πράξεών σου.
Να δώσεις βαρύτητα στην επικοινωνία. Να εκφράζεις άμεσα και ευθέως τις σκέψεις σου. Να εξασκηθείς στην οριοθέτηση. Με το θάρρος της γνώμης σου διεκδίκησε τα δικαιώματά σου χωρίς να παραβιάζεις τα δικαιώματα των άλλων. Όταν πιστέψεις στην αξία σου θα επιδιώκεις την επιτυχία και την καταξίωση σε όλους τους τομείς της ζωής σου, θέτοντας συνεχώς στόχους και υλοποιώντας τους.
Μην ξεχνάς πως η επιτυχία δεν είναι οριστική, η αποτυχία δεν είναι μοιραία. Αυτό που μετράει είναι το κουράγιο να συνεχίζεις, είπε ο Τσώρτσιλ.
Ζούμε στην εποχή του κοινωνικού συγκρητισμού. Μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα ο καθένας μας εύκολα συγκρίνεται με τους άλλους και νιώθει ότι δεν ανταποκρίνεται στα ιδανικά πρότυπα.
Μην αμφισβητείς την αξία σου. Οι αποτυχίες και οι ματαιώσεις μπορεί να σε οδηγούν σε αλλαγή πλεύσης. Σίγουρα όμως θα προχωρήσεις μέσα από τη δύσκολη μετάβαση στο καινούργιο ξεκίνημα. Με νέες γνώσεις και πολύτιμες εμπειρίες.
