Γράφει ο Μπάμπης Κοιλιάρης
Χριστούγεννα στο χωριό
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΘΡΥΛΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΠΟΥ ΖΟΥΣΑΜΕ ΣΤΑ ΧΩΡΙΑ ΜΑΣ
Τελευταίες μέρες στο σχολειό. Πέντε, τέσσερις, τρεις, δύο, η Γιορτή μας, φτού και ξέμπουλα. Τέρμα τα ψέματα. Μπήκαμε στην τελική ευθεία για τις γιορτές των Χριστουγέννων. Και τι διακοπές ! Στο χωριό μαζί με τους παππούδες . Συνήθως έρχονται εκείνοι να κάνουν Χριστούγεννα μαζί μας. Παλιότερα πηγαίναμε κι εμείς αλλά ήμουν πολύ μικρός και δεν τα θυμάμαι. Να λοιπόν η ευκαιρία να γνωρίσω τις γιορτές στο σπίτι του παππού.
Το αγαπούσα το χωριό γιατί περνούσαμε όμορφα τα καλοκαίρια. Αλωνίζαμε τα χωράφια μέσα στο λιοπύρι και δροσιζόμαστε κάτω από την παχιά σκιά που έριχνε η γέρικη τσικουδιά στην αυλή μας. Όμως τώρα είναι χειμώνας . Βρέχει και τα χωράφια είναι όλο λάσπη. Το κρύο δεν χαρίζει κάστανα. Δεν θα αλητέψουμε λοιπόν . Τάχα πως θα τα περάσουμε; Και πως θα γιομίσουμε όμορφα τις διακοπές μας;
Αφού μαζέψαμε τα συμπράγκαλά μας και τα δώρα για τον παππού και τη γιαγιά, πήραμε το λεωφορείο και σε μισή ώρα είμαστε εκεί. Στην είσοδο του χωριού μας περίμενε από ώρα, η γιαγιά . Ακουμπισμένη στο πεζούλι, προσπαθούσε να ισιώσει την κουρασμένη πλάτη της που πάντα ήταν σκυφτή. Στα’ αλήθεια πιστεύω πως της πέρασαν όλοι οι πόνοι, μόλις μας είδε να ξεπροβάλουμε από την πόρτα του λεωφορείου.
– Καλώς μου τα, τα παιδάκια μου. Φώναξε κι έτρεξε θαρρείς ξανανιωμένη προς το μέρος μας.
– Άργησε το λεωφορείο και ανησυχούσα, μήπως και πάθατε τίποτα. Το λεωφορείο δεν άργησε. Μα εκείνη από την έγνοια της νόμισε πως πέρασαν αιώνες μέχρι να μας δει.
– Ελάτε πάμενε στο σπίτι που σας έχω καλούδια. Έβαλε όπως πάντα το αριστερό της χέρι πίσω στη μέση και αφού πήρε πάλι τη γεροντίστικη στάση της κρατώντας την μαγκούρα στο δεξί, κατηφόρισε μαζί μας το δρόμο που πήγαινε προς το γεφύρι. Εμείς οι μικροί τρέξαμε μπροστά όλο χαρά.
Μόλις φτάσαμε στο γεφύρι, είδαμε με μεγάλη μας έκπληξη τον ποταμό να τρέχει γρήγορος και ορμητικός τραβώντας στο διάβα του ξύλα και κόκκινη λάσπη από το βουνό. Ήταν η πρώτη φορά που τον βλέπαμε έτσι . Το καλοκαίρι ήταν ξερός και γέμιζε βατραχάκια στους λιγοστούς βότσους που έμεναν στάσιμα τα νερά του. Αφού χαζέψαμε αρκετά, τρέξαμε να προλάβουμε τους άλλους που ήδη μας είχαν προσπεράσει. Γρήγορα μπήκαμε στο στρατάκι της εμπασιάς που οδηγεί στο σπίτι.
– Παππού, παππού , πού είναι ο παππούς, γιαγιάκα; ρωτήσαμε με λαχτάρα.
– Πάει με την Μώρα στο βουνό για να φέρει ξύλα. Αύριο θα φουρνίσουμε και θα χρειαστούμε αρκετά για να πυρώσει ο φούρνος. Μόλις η γιαγιά άνοιξε την πόρτα, το σπίτι μοσχοβολούσε. Είχε φροντίσει να μας έχει κάστανα στο μαγκάλι. Με τη μασιά τα βγάζαμε ένα- ένα και σχεδόν καυτά τα ξεφλουδίζαμε και τα τρώγαμε σαν να ήταν το καλύτερο γλύκισμα. Τι γλύκα και τι νοστιμιά!
Σε λίγο όμως , μια μικρή απογοήτευση μας περίμενε στη σάλα. Η γιαγιά δεν είχε στολίσει Χριστουγεννιάτικο δέντρο. Δεν συνηθιζόταν βλέπεις, το έθιμο αυτό στο χωριό. Το γιορτινό στόλισμα ήταν τα άσπρα ολοκέντητα τραπεζομάντιλα από την προίκα της γιαγιάς, οι πλεκτές κουρτίνες και τα γυαλικά στο τραπέζι που ήταν γιομάτα από φουντούκια, καρύδια και αμύγδαλα . Το βάζο με το κυδώνι κατέβαινε από το ράφι της βιτρίνας και έπαιρνε τη θέση του στη μέση του τραπεζιού. Ακόμα ένα μπουκάλι με κονιάκ και πολλά μικρά σκαλιστά γυάλινα ποτηράκια για να τρατάρουμε τους επισκέπτες.
Το γκάρισμα της Μώρας μας έκανε τα τρέξουμε να προϋπαντήσουμε τον παππού. Εκείνος αφού ξεφόρτωσε το ζώο έξω στο χωράφι, μάζεψε την ποδιά του στη μέση και μας έγνεψε να πάμε κοντά του. Μας αγκάλιασε, μας χάιδεψε στο κεφάλι και μας πήγε πίσω από τον σωρό με τα ξύλα. Ω!! τι χαρά…. Μαζί με τα ξύλα ο παππούς μας έφερε από το βουνό και ένα αληθινό δεντράκι. Ήταν πραγματικό. Όχι όπως τα ψεύτικα που στολίζαμε στο σπίτι. Τι όμορφο, τι καταπράσινο και δροσερό. Ήταν ένα κλαδί από το μεγάλο μας πεύκο.
Αμέσως μια στάμνα έγινε η βάση του και το δεντράκι πήρε τη θέση του μπροστά στο παράθυρο της σάλας. Όμως με τι θα το στολίσουμε; Η γιαγιά δεν έχει στολίδια αφού δεν έχει στολίσει ξανά δέντρο. Από την απόγνωση μας έβγαλε η μαμά. Είχε φέρει μαζί της από την χώρα πολλά χρωματιστά μπαλόνια και μας έβαλε να τα φουσκώσουμε. Η γιαγιά έφερε μπαμπάκι για χιόνι κι ο παππούς τύλιξε καρύδια, ρόδια και λεμόνια με χρυσόχαρτο από τα τσιγάρα του, που έκαμαν το δεντράκι μας να είναι το πιο όμορφο του κόσμου. Για φάτνη βάλαμε το ψάθινο καλαθάκι της γιαγιάς και μέσα τρεις πήλινες κούκλες που έμοιαζαν με το Χριστό και την Παναγία. Το βράδυ στο φως της λάμπας το δεντράκι μας άστραφτε λες και ήταν γεμάτο με χιλιάδες φωτάκια που έλαμπαν μέσα στα μάτια μας.
Μέσα στα παιδικά μάτια όλα ομορφαίνουν ή ασχημίζουν, ανάλογα με το σκοπό που εξυπηρετούν και όχι με την τελική τους εμφάνιση. Τα παιδιά μπορούν να βλέπουν με τα μάτια της ψυχής τους και να στολίζουν με την φαντασία τους τα πράγματα που έχουν σημασία γι’ αυτά. Ακόμα θεωρούν ασήμαντα κι ανύπαρκτα πολλές φορές, όσα δεν τα αγγίζουν και δεν τα αφορούν.
Δίπλα στο Χριστουγεννιάτικο εκείνο δεντράκι, ακούσαμε τα καλύτερα Χριστουγεννιάτικα παραμύθια από τη γιαγιά. Είδαμε από το παράθυρο, το Άστρο της Βηθλεέμ να στέκει πάνω από το σπίτι μας . Είδα σαν σκιά τρεις καμήλες να περνούν από το δρόμο και πάνω τους οι μάγοι, κουρασμένοι να ψάχνουν για την φάτνη. Ήθελα να τους κεράσω κάτι τις, αλλά μέχρι να πίσω τη γιαγιά και να βγω έξω αυτοί είχαν προχωρήσει και χάθηκαν μέσα στο σκοτάδι. Ακόμα θαρρώ, γι’ αυτό δεν είμαι πολύ σίγουρος, πως είδα έναν Άγγελο να γερακώνει κατά την μεριά του Αγιού Μαθαίου.
Την άλλη μέρα, πολλή δουλειά. Ανάψαμε το φούρνο. Ψήσαμε τα γλυκά μας. Κουρκουμπίνους που ζύμωσε η γιαγιά με παχύ τσικουδόλαδο και κουραμπιέδες με μυρωδάτα πικραμύγδαλα. Περιχυμένα με γνήσιο μέλι τα γλυκά της γιαγιάς, ήταν τα πιο γλυκά -γλυκά που έφαγα ποτέ μου.
Κι οι γιορτές εκείνες, αν και τις περάσαμε μέσα στο σπίτι, ήταν οι πιο γλυκές γιορτές, αγνές, χωρίς φιλαρμονικές και φωτάκια . Χωρίς μίσος και κακίες. Αλλά με αγάπη πραγματική μέσα στην οικογενειακή θαλπωρή και τη ζεστασιά του μαγκαλιού. Με το φως της λάμπας να κάνει τα παιδικά μας μάτια, τα πιο όμορφα πυροτεχνήματα του κόσμου.
