Μια βαθιά φιλοσοφική συζήτηση για την έννοια του οικουμενικού Ελληνισμού, τη δύναμη της ελληνικής γλώσσας και τον ρόλο της διασποράς στον σύγχρονο κόσμο φιλοξένησε ο ευρωβουλευτής και καθηγητής Πανεπιστημίου Νικόλας Φαραντούρης στην εκπομπή του “Eurocast”, με καλεσμένο τον Παναγιώτη Παύλο, ερευνητή Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο και επιστημονικό συνεργάτη του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.
Η συζήτηση κινήθηκε γύρω από τη διαχρονική αξία του Ελληνισμού, ο οποίος, όπως ανέφερε ο κ. Παύλος, ανέκαθεν άνθιζε εκτός των γεωγραφικών συνόρων, από την εποχή των αποικιών μέχρι το σύγχρονο φαινόμενο της φυγής νέων επιστημόνων στο εξωτερικό. Οι Έλληνες της διασποράς δεν είναι απλώς μετανάστες παλαιότερων δεκαετιών, αλλά φορείς ενός ζωντανού πνεύματος που μεταφέρουν την ελληνική σκέψη σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της ελληνικής γλώσσας ως φορέα πνευματικού πλούτου. Ο κ. Παύλος εξήγησε ότι οι Έλληνες μελετητές έχουν ένα συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των ξένων συναδέλφων τους, καθώς προσεγγίζουν τα αρχαία κείμενα βιωματικά και όχι μηχανιστικά μέσω γραμματικής και λεξικών. Η ελληνική γλώσσα, από τον Όμηρο έως σήμερα, παραμένει το «όχημα» που μεταφέρει έναν τεράστιο πολιτισμικό θησαυρό.
Στο επίκεντρο της φιλοσοφικής ανάλυσης βρέθηκαν έννοιες όπως η πλατωνική «μέθεξη» και το «Αγαθό», με τον καλεσμένο να υπογραμμίζει ότι ο Ελληνισμός είναι περισσότερο τρόπος ζωής και εμπειρία παρά απλή πληροφορία. Αναφέρθηκε επίσης στη σύνδεση της ελληνικής φιλοσοφίας με τον Χριστιανισμό και στον τρόπο που οι Πατέρες της Εκκλησίας αξιοποίησαν τα φιλοσοφικά εργαλεία για να διατυπώσουν θεολογικές αλήθειες.
Η κουβέντα άγγιξε και τις ανθρωπολογικές διαφορές μεταξύ των λαών του νότου και του βορρά, με τους δύο συνομιλητές να επισημαίνουν ότι η εξωστρέφεια και η άμεση κοινωνική επαφή που χαρακτηρίζουν τους νότιους λαούς επηρεάζουν και τον τρόπο που φιλοσοφούν και αναζητούν την αλήθεια.
Καταληκτικά, η συζήτηση στράφηκε στην έννοια του «αυτεξούσιου», το οποίο ο κ. Παύλος ταύτισε με την εθνική κυριαρχία σε πολιτικό επίπεδο, ασκώντας κριτική στο σύγχρονο πολιτικό σύστημα της Ελλάδας που, όπως είπε, συχνά δεν στέκεται στο ύψος της πνευματικής της παρακαταθήκης.
Το βασικό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι ο Ελληνισμός αποτελεί μια οικουμενική αξία που ξεπερνά τα σύνορα, με τους Έλληνες του εξωτερικού να έχουν την ευθύνη να λειτουργούν ως πρεσβευτές αυτού του πολιτισμού, δημιουργώντας κοινότητες που στηρίζουν την πατρίδα και προσφέροντας απαντήσεις στα μεγάλα υπαρξιακά και πολιτικά ερωτήματα της εποχής.
