Γνωρίζατε ότι κάθε φορά που ένας Γάλλος λέει «Mardi» ή ένας Ιταλός «Martedì», ουσιαστικά προφέρει το όνομα του αρχαίου Έλληνα θεού Άρη;
Υπάρχει μια συναρπαστική ιστορία πίσω από τις ημέρες της εβδομάδας που αποκαλύπτει πόσο βαθιά είναι ριζωμένη η αρχαία ελληνική θρησκεία στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό, ακόμα κι αν εμείς οι ίδιοι οι Έλληνες την έχουμε ξεχάσει.
Το ημερολόγιο που έφτιαξε ένας Έλληνας για τον Καίσαρα
Η ρίζα αυτής της ιστορίας βρίσκεται στο 46 π.Χ., όταν ο Ιούλιος Καίσαρας ανέθεσε στον Έλληνα φιλόσοφο, μαθηματικό και αστρονόμο Σωσιγένη να μεταρρυθμίσει το ατελές ρωμαϊκό ημερολόγιο. Το προηγούμενο σύστημα είχε εισαχθεί στη Ρώμη από έναν άλλον Έλληνα, τον Σαβίνο Νουμά, ο οποίος διετέλεσε βασιλιάς της αιώνιας πόλης μετά τον Ρωμύλο. Με την καθοδήγηση του Σωσιγένη, ο χρόνος απέκτησε τη δομή που γνωρίζουμε σήμερα, αλλά οι ημέρες διατήρησαν την ιερότητά τους, συνδεδεμένες άρρηκτα με τις ελληνικές θεότητες.
Ο κρυμμένος Δωδεκάθεος μέσα στην εβδομάδα μας
Σύμφωνα με την ελληνική παράδοση, κάθε ημέρα ήταν αφιερωμένη σε έναν συγκεκριμένο θεό και έφερε το όνομά του. Οι Λατίνοι υιοθέτησαν αυτήν ακριβώς την ονοματολογία, και από εκεί διαδόθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Κυριακή, η πρώτη ημέρα της εβδομάδας, ανήκε στον Ήλιο. Οι αρχαίοι την απεικόνιζαν με τον θεό Απόλλωνα, τον φωτοδότη κύριο του σύμπαντος. Οι Λατίνοι την ονόμασαν Dies Solis, οι Γερμανοί Sonntag και οι Άγγλοι Sunday — όλες παραλλαγές της «ημέρας του Ηλίου».
Η Δευτέρα ήταν αφιερωμένη στη Σελήνη, την Άρτεμη των Ελλήνων. Τα σύμβολά της περιλάμβαναν την ημισέληνο στο κεφάλι της θεάς. Οι Γάλλοι τη λένε ακόμα Lundi και οι Ιταλοί Lunedì, κρατώντας ζωντανή τη μνήμη της Dies Lunae. Η Τρίτη ανήκει στον Άρη, τον θεό του πολέμου. Οι Λατίνοι την ονόμαζαν Dies Martis, και αυτό αντηχεί στο γαλλικό Mardi και το ιταλικό Martedì. Οι συμβολισμοί της ημέρας περιλάμβαναν την πολεμική μορφή του θεού.
Στη μέση της εβδομάδας, η Τετάρτη ήταν η ιερή στιγμή του Ερμή, του ψυχοπομπού και αγγελιοφόρου των θεών. Η Dies Mercurii των Λατίνων έγινε Mercredi στα γαλλικά και Mercoledì στα ιταλικά. Η Πέμπτη, η πέμπτη ημέρα, ανήκε στον πατέρα των θεών, τον Δία. Οι πρόγονοί μας την απεικόνιζαν με έναν κεραυνό, και οι Γερμανοί την ονομάζουν ακόμα Donnerstag (ημέρα της βροντής), ενώ οι Γάλλοι Jeudi (από το Dies Jovis).
Η Παρασκευή ήταν η ημέρα της Αφροδίτης, της θεάς του έρωτα και της ομορφιάς. Η Dies Veneris μεταμορφώθηκε στο γαλλικό Vendredi και στο ιταλικό Venerdì. Τέλος, το Σάββατο ανήκε στον Κρόνο, τον πατέρα του Δία. Οι Λατίνοι το ονόμαζαν Dies Saturni, και η αγγλική λέξη Saturday διατηρεί αυτήν ακριβώς την κληρονομιά.
Η μεγάλη ειρωνεία: Μια Ευρώπη ελληνόφωνη, μια Ελλάδα που σιωπά
Είναι εντυπωσιακό ότι ολόκληρη η Ευρώπη διατηρεί στις ημέρες της τα ονόματα των Ελλήνων θεών. Οι αρχαίοι απεικόνιζαν την εβδομάδα σαν ένα πλοίο ή σαν έναν κυκλικό χορό, όπου νέοι και νέες κρατιούνται χέρι-χέρι φορώντας τα σύμβολα των θεοτήτων. Ωστόσο, οι σύγχρονοι Έλληνες είναι οι μόνοι που έχασαν αυτή τη σύνδεση, καθώς τους επιβλήθηκαν νέα ονόματα που αντικατέστησαν τις αρχικές ελληνικές ονομασίες.
Έτσι, την επόμενη φορά που θα ακούσετε έναν Ευρωπαίο να ονομάζει μια ημέρα, θυμηθείτε πως αυτό που ακούτε είναι η ηχώ μιας αρχαίας ελληνικής προσευχής, μια γλώσσα που η Δύση εξακολουθεί να μιλά, έστω κι αν εμείς την ξεχάσαμε.
