Στο μικροσκόπιο των κυβερνήσεων παγκοσμίως βρίσκονται κρυπτονομίσματα αξίας 75 δισ. δολαρίων που συνδέονται με παράνομες δραστηριότητες, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της εταιρείας ανάλυσης blockchain Chainalysis Inc.
Το εύρος αυτών των περιουσιακών στοιχείων, τα οποία θεωρητικά μπορούν να κατασχεθούν, ανοίγει νέους δρόμους για τις αρχές επιβολής του νόμου και αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αντιλαμβάνονται τη δήμευση ψηφιακών κεφαλαίων.
Όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Chainalysis, Τζόναθαν Λέβιν, στο Bloomberg, «οι δυνατότητες δήμευσης βρίσκονται πλέον σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο. Αυτό αλλάζει ριζικά τον τρόπο που οι χώρες σκέφτονται την οικονομική ασφάλεια και τον έλεγχο του εγκλήματος στο ψηφιακό πεδίο».
Οι ΗΠΑ στην πρωτοπορία
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται ήδη ένα βήμα μπροστά, έχοντας κατασχέσει και διακρατήσει bitcoin αξίας 15 έως 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων από εγκληματικές δραστηριότητες. Μετά από προεδρικό διάταγμα, τα ψηφιακά αυτά περιουσιακά στοιχεία διατηρούνται ως στρατηγικό απόθεμα, αποτελώντας μια νέα μορφή κρατικής «ψηφιακής ρεζέρβας».
Παρόμοια στρατηγική εξετάζουν ή εφαρμόζουν και άλλες χώρες όπως το Ελ Σαλβαδόρ, το Μπουτάν, η Τσεχία και η Σουηδία, αλλά και ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αρχές είχαν κατασχέσει το 2018 περίπου 61.000 bitcoin σε σπίτι στο δυτικό Λονδίνο· η αξία τους σήμερα προσεγγίζει τα 7 δισ. δολάρια, καθιστώντας την υπόθεση μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες ανακτήσεις κρυπτονομισμάτων.
Ο χάρτης του παράνομου πλούτου
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Chainalysis, παράνομες οντότητες κατέχουν σήμερα περίπου 15 δισ. δολάρια σε κρυπτονομίσματα, ενώ πορτοφόλια που συνδέονται έμμεσα με εγκληματικές δραστηριότητες (δηλαδή έχουν λάβει τουλάχιστον το 10% των κεφαλαίων τους από παράνομες πηγές) διαχειρίζονται πάνω από 60 δισ. δολάρια. Οι διαχειριστές αγορών του darknet ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ποσών, ξεπερνώντας τα 40 δισ. δολάρια.
Το Bitcoin αποτελεί το 75% των περιουσιακών στοιχείων που σχετίζονται άμεσα με το έγκλημα, ενώ ακολουθούν το Ether και τα stablecoins. Η αύξηση σε σχέση με πέντε χρόνια πριν αγγίζει το 359%, ενώ οι συναλλαγές των εγκληματικών πορτοφολιών αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό έως και 200%.
Η μεγάλη πρόκληση
Παρά το τεράστιο θεωρητικό ποσό, η πραγματική κατάσχεση αυτών των 75 δισ. δολαρίων παραμένει δύσκολη υπόθεση. Οι αρχές αντιμετωπίζουν εμπόδια όπως η έλλειψη τεχνογνωσίας, οι περιορισμένοι πόροι και η ανάγκη διεθνούς συνεργασίας. Σε ορισμένες χώρες, τα κατασχεμένα ποσά δεν διοχετεύονται αποκλειστικά στο κράτος, αλλά χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση των διωκτικών αρχών, την αποζημίωση θυμάτων ή τη συνέχιση ερευνών.
Ο Λέβιν εκτιμά ότι η αύξηση των κατασχέσεων θα μπορούσε να επιταχύνει τις έρευνες και να οδηγήσει στη δημιουργία σταθερών αποθεματικών ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων από τα κράτη. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: θα αξιοποιηθούν αυτά τα ποσά ως οικονομικό εργαλείο στρατηγικής ή θα επανεπενδυθούν στην καταπολέμηση του κυβερνοεγκλήματος;
Το μόνο βέβαιο είναι πως οι κυβερνήσεις, από την Ουάσιγκτον μέχρι τη Στοκχόλμη, έχουν πλέον συνειδητοποιήσει ότι ο πόλεμος κατά του παράνομου χρήματος έχει μεταφερθεί οριστικά στο blockchain.
