Σε τροχιά σημαντικής αποκλιμάκωσης κινείται το ελληνικό δημόσιο χρέος, με την Ελλάδα να υλοποιεί μια συνεπή στρατηγική πρόωρων εξοφλήσεων που ενισχύει τη φερεγγυότητα της χώρας και βελτιώνει θεαματικά το προφίλ βιωσιμότητας.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το συνολικό ποσό των πρόωρων αποπληρωμών από το 2019 μέχρι και τον προγραμματισμένο Ιούνιο του 2026 αναμένεται να ξεπεράσει το ορόσημο των 36 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου που στοχεύει να ρίξει το χρέος κάτω από το ψυχολογικό φράγμα του 100% του ΑΕΠ έως το 2033-2034.
Το βασικό σκεπτικό πίσω από τη συγκεκριμένη τακτική, η οποία είχε τεθεί στα θεμέλια της ήδη από την άνοιξη του 2019, είναι η δραστική βελτίωση των δεικτών του κρατικού παθητικού. Χαρακτηριστικό είναι ότι, με βάση τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) που είδαν το φως της δημοσιότητας κατά την πρόσφατη Σύνοδο της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Ελλάδα αναμένεται να κλείσει το 2026 με χαμηλότερο ποσοστό χρέους ως προς το ΑΕΠ από την Ιταλία, υποχωρώντας στο 136,8% από 146,1% το 2025.
Οι κινήσεις-σταθμοί: Από το ΔΝΤ στο Πρώτο Μνημόνιο
Η προσπάθεια ξεκίνησε με την πλήρη εξόφληση των δανειακών υποχρεώσεων προς το ΔΝΤ. Στο διάστημα 2019-2022, η Αθήνα προχώρησε σε τρεις πρόωρες πληρωμές συνολικού ύψους 6,478 δισ. SDR (περίπου 8,17 δισ. ευρώ), απελευθερώνοντας οριστικά τη χώρα από τα δεσμά του Ταμείου τον Απρίλιο του 2022. Αυτό αποτέλεσε ένα ισχυρό μήνυμα προς τις διεθνείς αγορές ότι η ελληνική οικονομία επιστρέφει σε τροχιά κανονικότητας.
Το επόμενο κεφάλαιο αφορά τα διμερή δάνεια του πρώτου Μνημονίου, γνωστά ως Greek Loan Facility (GLF). Μέσα σε τέσσερα χρόνια (2022-2025), υλοποιήθηκαν τέσσερις μαζικές πρόωρες αποπληρωμές που αντιστοιχούν σε 21,157 δισ. ευρώ, καλύπτοντας αρχικά βραχυπρόθεσμες και στη συνέχεια μακροπρόθεσμες λήξεις. Το μεγαλύτερο βάρος έπεσε τον Δεκέμβριο του 2024, με την εξόφληση δανείων 7,935 δισ. ευρώ που κάλυπταν λήξεις της περιόδου 2026-2028.
Η επόμενη μεγάλη ημερομηνία: Ιούνιος 2026
Για τον προσεχή Ιούνιο είναι προγραμματισμένη μια νέα εμβληματική κίνηση ύψους 6,94 δισ. ευρώ. Αυτή τη φορά, στο στόχαστρο μπαίνουν δάνεια του GLF με αρχικές λήξεις το 2029 και τα έτη 2033-2035. Η σχετική έγκριση έχει ήδη δοθεί από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), επισφραγίζοντας την εμπιστοσύνη των θεσμών στη δημοσιονομική διαχείριση της χώρας. Με την ολοκλήρωση αυτής της συναλλαγής, το συνολικό ποσό πρόωρων εξοφλήσεων από το 2019 θα αγγίξει τα 36,18 δισ. ευρώ.
Δεύτερη αποπληρωμή εντός του 2026;
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το οικονομικό επιτελείο δεν αποκλείει και μια δεύτερη έκτακτη αποπληρωμή μέσα στο τρέχον έτος. Αυτή τη φορά, το βλέμμα στρέφεται στα δάνεια του EFSF, ύψους περίπου 130 δισ. ευρώ. Εφόσον η Ελλάδα πραγματοποιήσει μια ακόμη επιτυχημένη έξοδο στις διεθνείς αγορές, εξετάζεται η πρόωρη εξόφληση ενός επιπλέον ποσού που θα μπορούσε να φτάσει έως τα 2,5 δισ. ευρώ.
Ο ορίζοντας του 2033-2034
Παρά το γεγονός ότι το υπόλοιπο του GLF παραμένει σημαντικό (περίπου 26,3 δισ. ευρώ), η θετική δυναμική είναι αδιαμφισβήτητη. Μετά το ορόσημο της πτώσης κάτω από το ιταλικό χρέος, ο επόμενος μεγάλος εθνικός στόχος είναι η αποκλιμάκωση του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ κάτω από το 100%. Οι τρέχουσες αναλύσεις βιωσιμότητας δείχνουν ότι αυτό είναι εφικτό κοντά στο 2033 με 2034, ακόμη και αν η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη κινηθεί σε συντηρητικά επίπεδα της τάξης του 0,4% έως 0,8%, σύμφωνα με τα πιο ακραία σενάρια. Η στρατηγική αυτή δεν μειώνει απλώς τους τόκους, αλλά εμπεδώνει την εικόνα μιας χώρας που τιμά τις υποχρεώσεις της νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα, χτίζοντας μια ισχυρή παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
