Ο όμιλος Volkswagen βρίσκεται αντιμέτωπος με μια από τις σοβαρότερες υπαρξιακές προκλήσεις της ιστορίας του. Δεν πρόκειται απλώς για έναν κύκλο περικοπών, αλλά για μια βαθιά αναδιάρθρωση που, σύμφωνα με αναλυτές και στελέχη της ίδιας της εταιρείας, θα κρίνει αν ο γερμανικός κολοσσός θα παραμείνει κυρίαρχη δύναμη στην εποχή της ηλεκτροκίνησης.
Τα επίσημα οικονομικά στοιχεία, οι εσωτερικές ανακοινώσεις και τα δημοσιεύματα του διεθνούς τύπου συγκλίνουν σε ένα συμπέρασμα: ο δρόμος προς τη βιωσιμότητα περνά μέσα από επώδυνες αποφάσεις, νέες συνεργασίες και μια ριζική αλλαγή νοοτροπίας.
Η σκληρή πραγματικότητα των αριθμών
Τα προβλήματα δεν κρύβονται. Οι τελευταίες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις και οι τριμηνιαίες εκθέσεις του ομίλου δείχνουν μια εικόνα πίεσης στα περιθώρια κέρδους. Παρά τα έσοδα που εξακολουθούν να μετρώνται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, η κερδοφορία της βασικής μάρκας VW παραμένει αδύναμη. Το 2023, το λειτουργικό περιθώριο κέρδους της μάρκας Volkswagen Επιβατικών Αυτοκινήτων διαμορφώθηκε στο 2%, έναντι στόχου 6,5% έως το 2026. Την ίδια ώρα, οι θυγατρικές Audi, Porsche και Skoda τα πηγαίνουν συγκριτικά καλύτερα, αλλά η «καρδιά» του ομίλου σπαταλά χρήματα.
Το κόστος εργασίας στα γερμανικά εργοστάσια είναι από τα υψηλότερα του κλάδου. Ο ίδιος ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, Όλιβερ Μπλούμε, έχει παραδεχθεί ότι η παραγωγή ενός οχήματος στη Γερμανία κοστίζει έως και 25% περισσότερο απ’ ό,τι ο ευρωπαϊκός ανταγωνισμός, και η διαφορά αυτή γίνεται δυσθεώρητη σε σύγκριση με τους Κινέζους κατασκευαστές. Δεν είναι τυχαίο ότι η VW έχασε το 2023 τον τίτλο του μεγαλύτερου πωλητή αυτοκινήτων στην Κίνα, την πιο σημαντική αγορά της, από την τοπική BYD. Σε μια αγορά όπου η ηλεκτροκίνηση προχωρά με ιλιγγιώδη ταχύτητα, τα μοντέλα της VW δεν κατάφεραν να πείσουν πλήρως, με τα προβλήματα λογισμικού της θυγατρικής Cariad να αποτελούν διαρκή πονοκέφαλο.
Διαβάστε ακόμα: BYD: Επιθετική πολιτική εκπτώσεων έως 35% εντείνει τον πόλεμο τιμών στην κινεζική αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων
Το σχέδιο διάσωσης: περικοπές, συνεργασίες και νέα μοντέλα
Η απάντηση της διοίκησης δεν άργησε να έρθει. Στα τέλη του 2023, ο όμιλος ανακοίνωσε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εξοικονόμησης 10 δισεκατομμυρίων ευρώ μόνο για τη βασική μάρκα VW, με ορίζοντα το 2026. Οι περικοπές δεν περιορίζονται σε αναλώσιμα. Περιλαμβάνουν μείωση του διοικητικού προσωπικού, απλοποίηση της γκάμας των μοντέλων και συρρίκνωση της παραγωγικής ικανότητας. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, τέθηκε ανοιχτά το ενδεχόμενο κλεισίματος εργοστασίων στη Γερμανία, προκαλώντας τριγμούς στις σχέσεις με τα συνδικάτα και το κράτος της Κάτω Σαξονίας, που κατέχει το 20% των μετοχών. Η τελική συμφωνία με το συμβούλιο εργαζομένων, που ανακοινώθηκε λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 2023, απέτρεψε τα λουκέτα, αλλά περιλαμβάνει κατάργηση χιλιάδων θέσεων εργασίας μέσω εθελουσίας εξόδου και πρόωρης συνταξιοδότησης, καθώς και μείωση της παραγωγικής ικανότητας κατά 734.000 οχήματα ετησίως.
Πέρα από το μαχαίρι στο κόστος, η Volkswagen στρέφεται σε εξωτερικές συνεργασίες που θα ήταν αδιανόητες πριν από λίγα χρόνια. Η πιο ηχηρή είναι η συμφωνία με την κινεζική Xpeng. Ο όμιλος επενδύει 700 εκατομμύρια δολάρια για να αποκτήσει μερίδιο 4,99% και να συναναπτύξει δύο νέα ηλεκτρικά μοντέλα για την κινεζική αγορά, με πλατφόρμα και λογισμικό της Xpeng. Είναι μια ωμή παραδοχή ότι η VW δεν μπορεί να ανταγωνιστεί μόνη της στην ταχύτητα και το λογισμικό της Κίνας. Παράλληλα, εντείνονται οι συνεργασίες με τη Rivian στην Αμερική για την αρχιτεκτονική λογισμικού νέας γενιάς, ενώ η Audi ενισχύει τη συνεργασία της με την κινεζική SAIC.
Στο μέτωπο του προϊόντος, το σχέδιο προβλέπει επίθεση ηλεκτρικών μοντέλων κάτω από τα 25.000 ευρώ, μια κατηγορία στην οποία η VW υστερεί δραματικά. Το ID.2, που αναμένεται το 2026, θα είναι η αρχή, ενώ σχεδιάζεται ακόμα φθηνότερο μοντέλο που θα προσεγγίζει τα 20.000 ευρώ. Η πλατφόρμα SSP (Scalable Systems Platform), που θεωρείται το μεγάλο τεχνολογικό άλμα, έχει καθυστερήσει σημαντικά και δεν αναμένεται πριν από το 2028. Μέχρι τότε, η VW θα πρέπει να βασιστεί σε βελτιώσεις της υπάρχουσας MEB.
Το στοίχημα της Αμερικής και η αβεβαιότητα της Ευρώπης
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο όμιλος βλέπει μια σανίδα σωτηρίας. Η επανεκκίνηση της μάρκας Scout ως αμιγώς ηλεκτρικής, με SUV και pick-up εμπνευσμένα από το θρυλικό μοντέλο, στοχεύει στην καρδιά της αμερικανικής αγοράς. Το εργοστάσιο στη Νότια Καρολίνα θα ξεκινήσει την παραγωγή το 2027. Την ίδια ώρα, η θυγατρική PowerCo επιταχύνει την κατασκευή εργοστασίων μπαταριών στον Καναδά, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε αμερικανικές επιδοτήσεις μέσω του Inflation Reduction Act.
Στην Ευρώπη, ωστόσο, η κατάσταση παραμένει θολή. Η ζήτηση για ηλεκτρικά οχήματα παρουσιάζει σημάδια κόπωσης, καθώς οι καταναλωτές διστάζουν μπροστά στις υψηλές τιμές και στην ανεπαρκή υποδομή φόρτισης. Ο ίδιος ο όμιλος έχει αναγκαστεί να μειώσει προσωρινά τις βάρδιες σε εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικών μοντέλων, όπως στο Έμντεν και στο Τσβίκαου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, πιέζει με τους αυστηρότερους στόχους εκπομπών, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο: αν η VW δεν πουλήσει αρκετά ηλεκτρικά, κινδυνεύει με βαριά πρόστιμα.
Επιβίωση μέσω της προσαρμογής
Αναλυτές του κλάδου, όπως σημειώνει και το n-tv, εκτιμούν ότι το μείγμα των μέτρων είναι μονόδρομος. «Η Volkswagen δεν έχει την πολυτέλεια να επιλέξει ανάμεσα στην εξοικονόμηση και την καινοτομία. Πρέπει να κάνει και τα δύο ταυτόχρονα», σχολιάζει αναλυτής της Bernstein. Η μεγάλη πρόκληση είναι πολιτισμική: να σπάσει η γραφειοκρατική δυσκαμψία που έχει κατηγορηθεί ότι φρενάρει την ταχύτητα λήψης αποφάσεων. Ο Όλιβερ Μπλούμε, που διαδέχθηκε τον Χέρμπερτ Ντις, έχει δώσει έμφαση σε μια πιο ρεαλιστική, βήμα-βήμα προσέγγιση, αποφεύγοντας τις υπερφίαλες υποσχέσεις που χαρακτήριζαν την προηγούμενη διοίκηση.
Το αν το σχέδιο θα πετύχει εξαρτάται από την ικανότητα της VW να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία. Η αυτοκινητοβιομηχανία ζει μια ιστορική μετάβαση και ο γερμανικός γίγαντας, με 120.000 εργαζόμενους μόνο στην εγχώρια αγορά και μια τεράστια κληρονομιά, καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να αλλάξει χωρίς να χάσει την ψυχή του. Οι επόμενοι δεκαοκτώ μήνες, με την έλευση των νέων ηλεκτρικών μοντέλων και την υλοποίηση των περικοπών, θα είναι αποκαλυπτικοί. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο οικονομικός διευθυντής του ομίλου, Άρνο Άντλιτς, «δεν υπάρχει plan B. Αυτό το σχέδιο είναι η τελευταία μας ευκαιρία να παραμείνουμε ανταγωνιστικοί».
Η Volkswagen, με απλά λόγια, δεν προσπαθεί απλώς να φτιάξει καλύτερα αυτοκίνητα. Προσπαθεί να ξαναμάθει πώς να τρέχει και αυτή τη φορά, ο χρόνος μετρά αντίστροφα.
Διαβάστε ακόμα: Volkswagen: Πτώση 44% στα κέρδη και σχέδιο περικοπής 50.000 θέσεων εργασίας
