Εντυπωσιακές εικόνες αποκάλυψαν τον τρόπο με τον οποίο οι μύες αυτοθεραπεύονται μετά την άσκηση. Η προπόνηση αφήνει μικροσκοπικές ρωγμές στις μυϊκές ίνες και αμέσως μετά, οι πυρήνες των κυττάρων, τα «κέντρα ελέγχου» τους, μετακινούνται προς τα σημεία του τραυματισμού για να δώσουν εντολές επιδιόρθωσης.
Έτσι ξεκινά η διαδικασία παραγωγής νέων πρωτεϊνών που «σφραγίζουν» τις φθορές. Το φαινόμενο αυτό, όπως διαπιστώνουν οι επιστήμονες, συμβαίνει και στους δικούς μας μύες λίγες ώρες μετά την άσκηση.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 14 Οκτωβρίου στο περιοδικό Science, οι πυρήνες κινούνται μέσα σε 5 ώρες προς την κατεστραμμένη περιοχή, ενώ σε μόλις μία ημέρα η αποκατάσταση έχει σχεδόν ολοκληρωθεί.
Οι σκελετικοί μύες αποτελούνται από πολυάριθμες μακριές ίνες, που με τη σειρά τους περιέχουν τα σαρκομερή – τις δομές που συσπώνται και χαλαρώνουν για να παραχθεί κίνηση. Όταν οι μύες εκτελούν έκκεντρες συσπάσεις (π.χ. όταν κατεβάζουμε αργά ένα βάρος ή τρέχουμε σε κατηφόρα), τα σαρκομερή τεντώνονται υπερβολικά και μπορεί να τραυματίσουν τη μεμβράνη που τα περιβάλλει. Εκεί επιστρατεύεται ένας μηχανισμός άμεσης επιδιόρθωσης: πρωτεΐνες δημιουργούν ένα «προσωρινό καπάκι» και τα μιτοχόνδρια βοηθούν να απομακρυνθεί το πλεονάζον ασβέστιο, που σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να είναι βλαβερό.
Η νέα μελέτη έδειξε ότι και οι πυρήνες συμμετέχουν ενεργά στην επούλωση. Σε πειράματα με ποντίκια και εθελοντές, παρατηρήθηκε ότι γύρω από τις ρωγμές των μυϊκών ινών συσσωρεύτηκαν πρωτεΐνες και σχηματίστηκαν ουλές μέσα σε 5 ώρες, ενώ σε 24 ώρες οι πυρήνες είχαν ήδη μετακινηθεί προς το σημείο της βλάβης. Στο εργαστήριο, όταν προκλήθηκαν τεχνητά τραυματισμοί με λέιζερ, οι πυρήνες μαζεύτηκαν κοντά στο σημείο και ακολούθησε έντονη παραγωγή mRNA – του «αντιγράφου» των γενετικών οδηγιών που χρειάζονται για τη δημιουργία νέων πρωτεϊνών. Οι πρωτεΐνες αυτές επισκεύασαν και ενίσχυσαν την κατεστραμμένη περιοχή.
Η ανακάλυψη ανοίγει τον δρόμο για πιθανές θεραπείες που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν αυτόν τον μηχανισμό, ώστε να επιταχύνεται η αποκατάσταση σε άτομα με μυϊκούς τραυματισμούς.
Αξιοσημείωτο είναι ότι τα ποντίκια που είχαν προηγουμένως ασκηθεί παρουσίασαν λιγότερες βλάβες στις ίνες τους συγκριτικά με όσα δεν είχαν καμία προπόνηση. Αυτό επιβεβαιώνει ότι η τακτική άσκηση «θωρακίζει» τους μύες, καθιστώντας τους πιο ανθεκτικούς σε μελλοντικά φορτία.
