Ρεπορτάζ: Χρήστος Μουρτζούκος – Γερμανία
Τις τελευταίες μέρες, ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα αναπαράγουν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες στο Ανόβερο της Γερμανίας φέρεται να έχει δημιουργηθεί «σχολείο μακεδονικής γλώσσας».
Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωνόταν, θα είχε σαφείς πολιτικές και διπλωματικές διαστάσεις, ιδίως σε ό,τι αφορά ζητήματα γλώσσας, ταυτότητας και πολιτιστικής προβολής της γειτονικής χώρας στο εξωτερικό. Ωστόσο, η έρευνα που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής από την e-enimerosi.com δείχνει μια πιο σύνθετη και λιγότερο ξεκάθαρη εικόνα.
Είναι γεγονός ότι στην περιοχή Λάατσεν, ευρύτερα του Ανόβερου, δραστηριοποιείται εδώ και δεκαετίες σύλλογος της σκοπιανικής διασποράς με την επωνυμία Makedonischer Klub Ilinden e.V.. Ο σύλλογος αυτός, σύμφωνα με τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, λειτουργεί από το 1985 και έχει αναπτύξει έντονη πολιτιστική δράση στην Κάτω Σαξονία, διοργανώνοντας παραδοσιακές πολιτιστικές βραδιές, εκδηλώσεις λαογραφικού χαρακτήρα, καθώς και αθλητικές δραστηριότητες για τα μέλη της κοινότητας.
Στόχος της λέσχης «Ίλιντεν», όπως η ίδια αυτοπαρουσιάζεται, είναι η διατήρηση και η μετάδοση της γλώσσας, του πολιτισμού και της εθνικής ταυτότητας στα παιδιά της διασποράς των Σκοπίων. Στο πλαίσιο αυτό, ο σύλλογος φαίνεται να οργανώνει και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, οι οποίες περιλαμβάνουν μαθήματα γλώσσας με χρήση του κυριλλικού αλφαβήτου, βασικές δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής, καθώς και εισαγωγή σε στοιχεία ιστορίας, παράδοσης και λαογραφίας, προσαρμοσμένα στη σκοπιανικής οπτική και αφήγηση.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν προκύπτει από το ρεπορτάζ η ύπαρξη ενός επίσημου ή αναγνωρισμένου «σχολείου» με τη μορφή που λειτουργούν, για παράδειγμα, τα ελληνικά σχολεία σε διάφορες περιοχές της Γερμανίας, τα οποία είτε εντάσσονται στο γερμανικό εκπαιδευτικό σύστημα (με κάποιες ώρες την εβδομάδα ως μητρική γλώσσα) είτε λειτουργούν με συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο και εποπτεία από την Ελλάδα και τους φορείς στην Γερμανία. Αντιθέτως, αυτό που φαίνεται να ισχύει είναι ότι η εκμάθηση της γλώσσας πραγματοποιείται εντός του συλλόγου, στο πλαίσιο πολιτιστικών και κοινοτικών δραστηριοτήτων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, την ευθύνη του συγκεκριμένου εκπαιδευτικού εγχειρήματος φέρεται να έχει η Κριστίνα Πέτκοφσκα, η οποία αναφέρεται ως διευθύντρια. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά διαφόρων ηλικιών και επικεντρώνεται στην εκμάθηση του κυριλλικού αλφαβήτου, στις βασικές γλωσσικές δεξιότητες, καθώς και σε μια εισαγωγή στην ιστορία και τη λαογραφία, όπως αυτές παρουσιάζονται από την πλευρά της σκοπιανής διασποράς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η λέσχη «Ίλιντεν» έχει ενταχθεί από το 2021 στο Κεντρικό Συμβούλιο των ”Μακεδόνων” στη Γερμανία, γεγονός που της προσδίδει έναν πιο οργανωμένο και συντονισμένο ρόλο στο πλαίσιο της διασποράς. Παράλληλα, η λέσχη εμφανίζεται να χρησιμοποιεί ως σύμβολο τον Ήλιο της Βεργίνας, στοιχείο που προσδίδει επιπλέον πολιτικό και συμβολικό βάρος στη δραστηριότητά της και δεν περνά απαρατήρητο από την ελληνική πλευρά.
Υπενθυμίζεται, τέλος, ότι τον περασμένο Μάιο είχε προβληθεί από φορείς της γειτονικής χώρας η επέτειος της κωδικοποίησης και τυποποίησης της λεγόμενης ”μακεδονικής γλώσσας”, γεγονός που εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πολιτιστικής και γλωσσικής προβολής στο εξωτερικό.
Με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, δεν επιβεβαιώνεται η ίδρυση ενός αυτόνομου και θεσμικά κατοχυρωμένου σχολείου στο Ανόβερο. Εκείνο που προκύπτει είναι η λειτουργία εκπαιδευτικών μαθημάτων εντός ενός ιδιωτικού συλλόγου της διασποράς.