Ο Παρθενώνας, το εμβληματικό μνημείο του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης, ανεγέρθηκε το 447 π.Χ. από τους αρχιτέκτονες Ικτίνο και Καλλικράτη, υπό τη γενική εποπτεία του Φειδία και του Περικλή.
Πρόκειται για έναν καθαρά δωρικό ναό, ορθογώνιας κάτοψης, που οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια προγενέστερου ναού, καταστραμμένου από τους Πέρσες. Η κατασκευή του διήρκεσε περίπου εννέα χρόνια.
Πέρα από τη γνωστή αισθητική του τελειότητα, ο Παρθενώνας εντυπωσιάζει για τη μαθηματική ακρίβεια και την πολυπλοκότητα του σχεδιασμού του. Οι αρχιτέκτονες εφάρμοσαν αυστηρά συστήματα αναλογιών, βασισμένα στη διάμετρο του κίονα, ώστε κάθε επιμέρους στοιχείο να συνδέεται αρμονικά με το σύνολο. Οι κίονες δεν είναι απολύτως κατακόρυφοι: παρουσιάζουν ελαφρές κλίσεις και καμπυλώσεις (ένταση), που διορθώνουν τις οπτικές απάτες και ενισχύουν την αίσθηση ζωντάνιας του οικοδομήματος.
Καμία γραμμή του ναού δεν είναι απολύτως ευθεία. Η βάση, οι κίονες και τα ανώτερα αρχιτεκτονικά μέλη εμφανίζουν ανεπαίσθητες καμπύλες, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε λίθος έχει μοναδικό σχήμα και συγκεκριμένη θέση. Αυτή η επιλογή απαιτούσε εξαιρετικά ακριβείς υπολογισμούς και άριστη τεχνική εκτέλεση. Ακόμη και οι γωνιακοί κίονες είναι ελαφρώς παχύτεροι, ώστε να διατηρείται η οπτική ισορροπία.
Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, αν οι κίονες προεκταθούν νοητά προς τα πάνω, συγκλίνουν σε ένα σημείο σε μεγάλο ύψος, σχηματίζοντας μια ιδεατή πυραμιδοειδή δομή. Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί θεωρίες για τη χρήση της χρυσής τομής στις αναλογίες της πρόσοψης και για τη γεωδαιτική σχέση του ναού με τις διαστάσεις της Γης. Αν και αρκετές από αυτές τις απόψεις παραμένουν αντικείμενο συζήτησης, αναδεικνύουν τον θαυμασμό που προκαλεί η ακρίβεια του σχεδιασμού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αντισεισμική συμπεριφορά του Παρθενώνα. Οι σπόνδυλοι των κιόνων συνδέονται με μεταλλικά στοιχεία και μόλυβδο, επιτρέποντας μικρές κινήσεις που απορροφούν τις σεισμικές δονήσεις. Αυτή η «αρθρωτή» κατασκευή εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη μακροβιότητα του μνημείου.
Τέλος, ο Παρθενώνας δεν αποτελεί απλώς ένα αρχιτεκτονικό επίτευγμα, αλλά μια συμπύκνωση γνώσεων μαθηματικών, γεωμετρίας, οπτικής και μηχανικής. Είτε αποδεχθεί κανείς όλες τις πιο τολμηρές θεωρίες είτε όχι, είναι αδιαμφισβήτητο ότι το μνημείο αποτελεί μία από τις πιο ολοκληρωμένες εκφράσεις της αρχαίας ελληνικής επιστημονικής και αισθητικής σκέψης και θεμέλιο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.